پنجشنبه، 23 آذر 1396
Menu

استان : بوشهر

  • معرفی استان
  • معرفی جاذبه های تاریخی-فرهنگی
  • معرفی جاذبه های طبیعی
  • آداب و رسوم
  • مشاهیر
  • صنایع دستی
  • سوغات
  • خدمات گردشگری

معرفی استان :


استان بوشهر يكي از جنوبي ترين استانهاي كشور است كه در جنوب غربي ايران و در فاصله 27 درجه و 18 دقيقه تا 30 درجه و 14 دقيقه عرض جغرافيايي و 50 درجه و 8 دقيقه تا 52 درجه و 57 دقيقه طول جغرافيايي واقع گرديده است. اين استان از شمال به استانهاي خوزستان و كهگيلويه و بويراحمد، از جنوب به خليج فارس و استان هرمزگان، از مشرق به استان فارس و از غرب به خليج فارس محدود بوده و با 625 كيلومتر مرز آبي، طولاني ترين همسايگي را با آبهاي نيلگون خليج فارس دارد . استان بوشهر با 5/23167 كيلومتر مربع وسعت حدود 4/1 درصد از مساحت كل كشور را به خود اختصاص داده و از اين لحاظ هفدهمين استان كشور محسوب مي گردد .








شهر تنگستان:

نام یكی از آبادی‌های تنگستان «تد دومری» است كه به عقیده عده‌ای از اندیشمندان و مورخین، یاد‌آور قوم تجارت پیشه بسیار معروف خاورمیانه امروزی (سوریه) یعنی «تدمر» یا «پالمیر» باستانی است. در مراوده مردم آشور، بابل، سومر واكد با سواحل خلیج فارس و رفت و آمد فنیقی‌ها و تدمری در خلیج فارس و سواحل آن در دوران گذشته محل شك و تردید نیست و در تمام طول سواحل، منطقه‌ای مناسب‌تر از منطقه تنگستان و دشتی و دشتستان نداشته است. تنگستان ناحیه است در شرق دشتستان كه مركز آن اهرم است. قلعه معروف تنگستان در آبادی «پهلوان كشی» واقع است كه خرابه‌های آن باقی مانده است. اهالی تنگستان در دوران اخیر و از زمان زندیه تا این اواخر به شجاعت و میهن‌پرستی معروف بوده‌اند. در باب دلاوری‌ها و فداكاری‌های اهالی غیور تنگستان در جنگ جهانی اول كه انگلیسی‌ها قصد حمله به شیراز را داشتند، داستانها گفته‌اند.

مراكز دیدنی

  • کوشک اردشیر
  • قلعه زار خضر خان
  • منطقه روستایی اهرم
  • رودخانه اهرم
  • آبگرم اهرم
  • آبگرم قوچارک
  • آبگرم میر احمد
  • چشمه میر احمد

شهر دشتستان

ناحیه‌ای كه در زمان قدیم به آن شبانكاره می‌گفتند با شهرستان دشتستان امروزی به مركزیت شهر برازجان یكی است. همانطور كه از كلمه شبانكاره كاملاً آشكار است، شغل اصلی مالكین شبانكاره ابتدا چوپانی و گله‌داری بود كه پس از به قدرت رسیدن، شهر ایجرا مركز خود قرار دادند. این شهر یكی از شهرهای قدیمی فارس بود و نزدیك استهبان امروزی قرار داشت. نارنج و خرما و مخصوصاً انار آن مشهور است. این شهر پس از سقوط ملوك شبانكاره در نیمه اول قرن هشتم هجری قمری توسط «آل مظفر» خراب و ویران گردید. ملوك شبانكاره از كازرون تا داراب را تحت نفوذ خود آورده بودند و در نواحی جنوبی فارس حكومت می‌كردند. برازجان یكی از پایگاه‌های مهم به شمار می‌رفت و قلعه‌ای مستحكم داشت كه بقایای آن هنوز وجود دارد.

مراكزتاریخی و دیدنی

  • کاخ هخامنشی
  • کاخ کورش
  • آب انبار درخت
  • منطقه باستانی توز
  • تل مرو
  • تل طلسمی
  • تل حندق
  • تل پهن
  • دژ برازجان

شهر دشتی

  • برج قلعه خورموج
  • معبد کلات

شهر دیر

شهرستان دیر در پنجاه كیلومتری شمال غرب بندر طاهری از شهرستان كنگان واقع شده است. در این شهرستان قلعه قدیمی نیمه ویرانی به نام قلعه جلال‌خان حاكم وجود دارد كه قدمت آن بیش از دویست سال نیست. در چند فرسخی شمال غرب دیر نزدیك محلی معروف به بردخون بقعه ساده‌ای به نام امامزاده‌شاه محمد وجود دارد كه از نظر قدمت و ارزش هنر معماری چندان اهمیتی ندارد.

جاذبه های طبیعی

  • رودخانه مند
  • رودخانه شور
  • منطقه حفاظت شده مند
  • جزیره نخیلو
  • جزیره گرم

بندر دیلم (مهروبان)

بندر قدیمی مهروبان در بیست‌وچهار كیلومتری شمال بندر دیلم قرار داشت. آثارخرابه‌های این بندر هم اكنون در محلی به نام تل امام‌زاده مشهود است بندردیلم یا دیله تا پیش از خرابی بندر مهروبان كه در انتهای راه باستانی معروف اصفهان- مهروبان قرار داشت، از بنادر بازرگانی مهم ایران بود. دلیل نامگذاری دیلم به درستی مشخص نیست، این نام شاید از اسم دیلمون كه نام قدیمی جزیره بحرین است گرفته شده باشد. دیلم در زمان شورش قرامطه وآل‌بوسعید نیز از مراكز نشر افكار قرامطه بود و گویا محل تولد حمدان قرامطنیز بوده است.

جاذبه‌های طبیعی

  • بندر سی نیز
  • بندر مهروبان

شهر کنگان

شهرستان كنگان در منتهی الیه جنوب شرق استان در نوار ساحلی خلیج فارس قرار دارد واز نقاط دیدنی استان بوشهر محسوب می‌شود. بندر طاهری از توابع این شهرستان در قرن چهارم هجری از اهمیت بازرگانی زیادی برخوردار بود. خرابه‌های بندرسیراف در غرب این ناحیه در زمان استخری و مقدسی بزرگ‌ترین بندر ایران درخلیج فارس بود و تمام كالاهایی كه از طریق دریا به ایران وارد می‌شد در آن بندر توزیع می‌شد و بعد از شیراز بزرگ‌ترین شهر اردشیر خوره بود. مجموعه قراین تاریخی موجود نشانگر آن است كه شهرستان كنگان نسبت به سایر شهرستان‌های استان از اهمیت سوق‌الجیشی و بازرگانی و تاریخی جالب توجهی برخوردار است. علاوه برآثار به جا مانده از پیشینه تاریخی این شهرستان كه عموماً تخریب شده‌اند، چشمه آب گرم میانلو در شمال كنگان از دیدنی‌های منطقه است.

شهر گناوه

بندرگناوه در ساحل خلیج فارس بین بندر بوشهر و دیلم واقع شده است. شهر گناوه كنونی در جنوب گناوه قدیم بنا شده است. از گناوه قدیم نقاطی باقی ماندهاست كه امروزه به نام‌های تیرسول (شن فشرده)، تل گنبد، تل گوری، تل منارهو بالاخره تل امامزاده خوانده می‌شود. در ویرانه‌های اطراف گناوه، گوپال (گل پخته استوانه‌ای شكل به صورت سفال زرد یا سرخ رنگ كه آن را به عنوان گلوله یا منجنیق بر سر دشمن می‌ریختند) فراوان به چشم می‌خورد. درحال حاضر از گناوه قدیم جز آثار سنگ‌ها و پی‌های مدفون در زیر خاك و بعضی بازمانده‌ تاق‌نماهای سنگی ضربی آثاری مشهود نیست. گاه و بی گاه در درون گودال‌ها و حفره‌ها و در زیر پی‌های عمارت ویرانه، سكه‌ها و دست‌افزارها و مصنوعات سنگی و سفالی یافت می‌شود. نام این بندر در كتاب‌های قدیمی به صورت گنابا، گنفه، گناوه، جنایه و جنابا هم آمده است. امامزاده سلیمان یكیاز مراكز زیارتی این شهر است.

نژاد :

مردم استان بوشهر از نظر نژادی اختلاطی از نژاد آريايی، سامی، آفريقايی و نژاد خاصی كه اصطلاحاً به بوشهری معروف است، هستند . پيش از ورود و استقرار آريایيان در بوشهر، نژادهادی بومی در اين منطقه می زيسته اند و مداركی كه از عصرحجر و برنز (مفرغ ) باقی مانده بر اين قضيه گــواهی می دهد كه علاوه بر نژاد مديترانه ای نژادهای ديگر مانند دراويدی، سياه پوست، سامی، عيلامی و عرب نیز در این سرزمين سكونت داشته اند .

معرفی جاذبه های تاریخی-فرهنگی :


امامزاده عبدالمهيمن بوشهر :

امامزاده عبدالمهيمن در شهر بوشهر و در محله امامزاده واقع است . اطراف آن قبرستان قديمی و در محوطه محلی برای استراحتگاه زايرين بنام هشتی وجود دارد .

امامزاده ميرارم دشتي :

امامزاده «ميرارم» يا «پيرارم» يا «پيرچل گزو» در جنوب شهر خورموج واقع شده است . درون بقعه كه محل مقبره پير چهل گزو است، ضريح و معبری وجود ندارد .

زیارتگاه‌ امامزاده سلیمان :

در کنار جاده گناوه - دیلم در محل تل امامزاده، مرقد امامزاده سلیمان ابن علی واقع شده است . مردم بر این اعتقادند صاحب مقبره یعنی سلیمان بن علی از اولاد حضرت زین‌العابدین است .

بقعه شيخ منصور خزايی دشتستان :

بقعه شيخ منصور خزايی در روستای زيارت شهرستان دشتستان واقع شده است . اين اثر مربوط به دوره تيموريان است .

بقعه امامزاده میرمحمد (محمد حنفیه) :

این بقعه در جزیره خارک واقع شده و از یادگارهای صدر اسلام است . مردم بر این باورند که این بقعه مدفن محمد حنفی فرزند حضرت امیرالمؤمنین (ع) است .

سایر امامزاده ها :

امامزاده آقا کوچک، قدمگاه حضرت علی (ع) و قدمگاه حضرت ابوالفضل(ع) از دیگر اماکن مذهبی هستند که در شهرستان بوشهر واقع شده‌اند .

آرامگاه حاجی مهد ابراهیم اصفهانی :

آرامگاه حاجی مهد ابراهیم اصفهانی در جزیره خارک و در اطراف آرامگاه میر مهد قرار دارد .

آرامگاه سیبویه :

آرامگاه سیبویه در ابتدای شاخه میانی و شمالی دره لیل سیراف واقع شده است .

آرامگاه حاجی محمد ابراهیم اصفهانی :

در جزیره خارک و در اطراف آرامگاه میر محمد ، قبرستان‌های جدید و قدیمی دیده می‌شود که اهم آنها یک آرامگاه هشت ‌ضلعی است که درون آن ، دو قبر وجود دارد .

گورستان شغاب :

گورستان شغاب در جنوب شهر بوشهر قرار دارد و به عیلامیها تعلق دارد.

گورستان باستانی خارک :

گورستان باستانی خارک در قسمتی از کوهستان جزیره خارک قرار دارد . قبرهای این گورستان به اواخر دوره ساسانی مربوط است .

گورستان باستانی سیراف :

در شمال غربی بندر طاهری در دامنه جنوبی ارتفاعات مشرف بر آن قرار دارد . این گورستان را به زرتشتیان نسبت می دهند .

کوشک اردشیر در دشتی :

این بنا بسیار شبیه به کاخ اردشیر در فیروزآباد است و از سنگ های نه چندان هموار که با ساروج به یک دیگر چسبیده اند، ساخته شده است . زیر بنای کوشک به صورت صلیب بوده و بنا دارای طاق های گهواره ای شکل است.

كاخ هخامنشي بردك سياه :

این کاخ به دوره بعد ازکاخ های براز جان و پاسارگاد و همزمان با بنا های داریوش مربوط است. كاخ هخامنشي بردك سياه در فاصله 15 كيلومتري شمال غرب برازجان و در ميان نخلستان هاي روستايدرودگاه قرار دارد . درودگاه در محل اتصال دو رودخانه بزرگ "شاپور" و "دالكي" واقع است.

کاخ کوروش در برازجان :

اين كاخ در سال 1350 به وسيله ی هيات باستان شناسی ايران حفاری شد. با توجه به شيوه های معماری و استفاده از سنگ سياه و سفيد زمان احداث آن را به دوره كوروش بنيان گذار سلسله هخامنشی منسوب كرده اند.

آلمان آباد بوشهر :

عمارت تابستاني و مقر كنسول آلمان در بيرون شهر بوشهر و در محل حوزه عليباش سابق را عمارت «جرمني»، «آلمان آباد» مي گفته اند . آلمان آباد عمارتي است كه بنا به خواهش كنسول آلمان در خارج بوشهر ساخته شد .

عمارت ملک :

اين عمارت که به صورت مجموعه ساختماني متعلق به يک قرن قبل است . در هشت کيلومتري شهر قرارگرفته است .

عمارت گلشن :

عمارت گلشن در منتهي اليه شمال بوشهر، پشت اداره بندر در خيابان ساحلي واقع شده است. فاصله آن تا دريا 10 متراست. اين عمارت در يکي از محله هاي قديمي بوشهر به نام محله بهبهاني قرار گرفته که اطراف آن ساختمان هاي بافت قديم وجود دارد .

عمارت اميريه :

ساختمان اصلي بنا مربوط به دوره قاجاريه است که نخست به دستور امير وقت جنوب معروف به سيد حسين بلديه در آن محل انجام وظيفه مي کرده است .

عمارت دهدشتي :

اين عمارت در شهر بوشهر، خيابان انقلاب، ضلع شمال باختري مسجدامام و پشت بانک مسکن شعبه مرکزي است و از لحاظ واقع شدن در بافت قديم در محله کوتياست . در عصر قاجار توسط حاج غلامحسين دهدشتي که تاجر روغن بود احداث گرديده و به «عمارت دهدشتي» مشهور شده است.

عمارت تنگستاني :

عمارت تنگستاني در جنوب شهر بوشهر ، محله بهمني که جاي خوش آب و هواي اين بندر است، قرار گرفته است . اين بنامتعلق به دوره قاجار بوده و از طرف ملک التجار به محمد باقر خان تنگستاني اهدا شده است .

كليساي بوشهر :

اين كليسا متعلق به ارامنه ي گريگوري است كه در سال 1818 م تأسيس شده است. در اين كليسا تعدادي قبور مسيحيان و انگليسي هاي كشته شده در جنگ بين الملل اول وجود دارد.

كليساي ظهور مسيح :

اين كليسا مربوط به زمان تاسيس كمپاني هند خاوري يعني اوايل سده 19 ميلادي است . اين كليساي كوچك در جوار ساختمان كنسولگري سابق انگليس و اداره دارايي پيشين بوشهر قرار دارد.

کلیسای مسیح مقدس :

این کلیسا در شهر بوشهر قرار دارد و ساختمان آن نمونه بسیار جالبی از فنون معماری در ایران است.

کلیسای قدیمی جزیره خارک :

در قسمت غربی جزیره خارک بقایای یک کلیسا و یک صومعه وجود دارد که احتمالاً به مسیحیان زمان ساسانیان تعلق دارد.

معبد کلات :

در دامنه کوه ‌مند در فاصله 30 کیلومتری خورموج در جنوب روستای حیدری و در ارتفاعات سنگی مشرف به بستر قدیمی رودخانه سیلابی، آثار حجاری‌هایی در دل صخره‌ای بلند وجود دارد که راه باریکی از سطح بستر رودخانه به سمت اولین مدخل آن در ارتفاع 60 متری کشیده شده است .

معبد پوزئیدون (خدای دریا) :

در جزیره خارک معبدی وجود دارد. ساختمان این معبد به یونانیان منسوب است و از تاریخ احداث آن اطلاع صحیحی در دست نیست . در عهد ساسانیان بر روی بقایای آن آتشکده زرتشتی بنا شد .

قلعه هلندی‌ها :

قلعه هلندی‌ها در شمال شرقی جزیره خارک قرار دارد . این قلعه سابقاً برج و بارویی داشته که اکنون از بین رفته است . این قلعه به وسیله "بارون کینپ هاوزن" در سال 1747 بنا گردیده و به قلعه هلندی‌ها معروف است .

قلعه زائرخضرخان :

این قلعه در شمال منطقه اهرم واقع شده و به زائر خضرخان تنگستانی منسوب است و در حال حاضر نیز اعقاب و فرزندان او در آن سکونت دارند .

برج قلعه خورموج :

این برج بقایای قلعه عظیم خورموج است که در منطقه خورموج قرار دارد . سبک معماری آن سلجوقی و متأثر از سبک قلعه‌سازی دوره ساسانی است كه با استفاده از طاق نماها و گچبری در آرايش ديوارها و درون اتاق ها بنا شده است .

دژ برازجان :

دژ برازجان که در مرکز شهر برازجان قرار دارد تا مدت‌های مدیدی به عنوان زندان مورد استفاده قرار می‌گرفت و در اصل کاروانسرایی از دوره قاجاریه است .

قلعه حصار ( آقاخان لیرادی) :

این قلعه در قلعه حصار ( آقاخان لیرادی ) دیلم قرار دارد و توسط آقا خان لیرادی و حاکم دهقان لیرادر ساخته شده است . مساحت قلعه 4000 متر مربع و دارای چهار برج که محل نگهبانی تفنگ چیان خارک بوده است . این قلعه همچنین دارای 15 اتاق و یک حمام بوده است .

برج خان بندر ريگ گناوه :

برج خان در شهر بندر ريگ از بنادر استان بوشهر واقع شده است . بنای برج خان متعلق به خانعلی حيات داوودی است که قدمتی 230 ساله دارد و به اسم مالک برج معروف است .

قلعه نصوری كنگان :

قلعه نصوری در بندر طاهری در کرانه خليج فارس قرار دارد . اين قلعه در خاور استان بوشهر و در 2500 کيلومتری آن قرار گرفته است . قلعه نصوری به «قلعه شيخ» مشهور بوده و متعلق به اوايل قاجاريه است .

تل‌مرو :

در جنوب شهر برازجان و در حدود فاصله‌ای نه چندان دور از کاخ هخامنشی، تپه‌ای به بلندی 15 متر و به قطر حدود 50 متر در بین زمین‌های زراعتی قرار گرفته است . در گویش محلی تل‌مرو به معنی تپه گرد است.

تل طلسمی :

این تل در جنوب برازجان واقع شده است . به نظر می‌رسد بنای اصلی آن به دوره ساسانی تعلق دارد و تا دوره اسلامی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

تل‌خندق :

در حدود شمال برازجان ، در سمت راست و چپ جاده‌ای که به طرف دالکی می‌رود ، در سطح وسیعی ، تعدادی تپه و محوطه باستانی وجود دارد که برخی تسطیح شده و برخی هنوز تا حدودی سالم مانده‌اند.

تل پهن :

این تل به فاصله اندکی از تل مرو قرار گرفته و ظاهراً به خاطر وسعت زیاد و سطح صاف ، به این نام خوانده شده است .

تل گوری گناوه :

تل گوری، تپه كوچكی بازمانده از بقايای محله ای زردتشتی نشين است که پيش از اسلام در گناوه به «تل گوری» يا «تل گبری» معروف بوده است . احتمالاً جای تولد ابوسعيد گناوه ای در سال 254 ق در اين محل بوده است.

تل سوزو دير :

از بندر دير به طرف باختر تا محلی به نام بتانه آثارتل های روستاها وآبادی های مسكون و شهر و بندر قديمی بادی ها و آبادی های حوزه آن به خوبی آشكار است.

کاروانسرای دالکی دشتستان :

در 23 کیلومتری شمال شهر برازجان در کنار راه قدیمی شیراز به بوشهر و در وسط دهستان دالکی آثار زیبایی از اواخر دوره قاجار بر جای مانده است که به کاروانسرای «دالکی» معروف است . این اثر ارزشمند به دستور مشیرالدوله والی وقت فارس و توسط شخصی به نام محمد رحیم بنا شد . این کارونسرا از جمله بناهای حیاط دار چهار ایوانی است که فرم رایج معماری وقت در آن رعایت شده است . حیاط مرکزی آن دارای ابعادی در اندازه 7/30 × 30/60 است . پیرامون کاروانسرا دو ردیف بنا وجود دارد که در بخش پیشین اطاق هایی موجود است که بدون واسطه به داخل حیاط راه می یابند . این اطاق ها یک اطاقک کوچک را نیز در پیش دارند . در بخش پشتی تالارهای ستونداری است که به منظور نگهداری چهار پایان یا اصطلاحاً اصطبل ایجاد شده است.

آب ‌انبار قوام بوشهر :

ساختمان آب ‌انبار قوام در یک محوطه باز در کنار خیابان خلیج‌فارس قرار گرفته است . این آب‌انبار بیش از 150 سال عمر دارد و با مصالح محلی و در زمان قاجاریه ساخته شده است.

آب ‌انبار درخت یا تنب‌کرو :

حدود 12 کیلومتری شرق برازجان محوطه وسیعی به نام آب‌انبار یا تنب کرو وجود دارد که بقایای دیوارهای غربی آن از قلوه ‌سنگ و ملات گل است.

پل مشير :

پل كه امروزه به پل مشیر معروف است با فرمی تركیبی از پل های مثلثی و پل های خطی و تركیب دو نوع قوس ضربی و رومی در طاق پل بنا گردیده و دارای ۱۳۰ متر طول می باشد .

معرفی جاذبه های طبیعی :


محدوديت پوشش گياهی و خشكی و گرمی عمومی هوا ، سبب شده تنها جانورانی بتوانند در اين ناحيه زندگی كنند كه با محيط طبيعی آن سازگار شده اند . با اين حال استان بوشهر گونه های مختلفی از حيات وحش را در خود جای داده است . در بيابان ها و كوه پايه ها و ارتفاعات داخلی به ويژه كوه سياه اطراف خور موج و اطراف چشمه ها، تنگه ها و فضاهای سبز اين استان، حيوانات وحشی گوناگونی زندگی می كنند . گونه های جانوری اين استان شامل پستانداران، پرندگان و آبزيان هستند . از مهم ترين جانوران اين نواحی می توان كل، بز، ميش، قوچ وحشی را نام برد .

منطقه حفاظت شده مند :

این منطقه در اطراف رودخانة مند قرار دارد و از نظر حفاظت و تکثیر برخی از حیوانات دارای اهمیت قابل‌توجهی است .

منطقه حفاظت شده تالاب حله :

این منطقه در محل تلاقی دو رودخانه شاپور و دالکی قرار گرفته و محل زیست انواع پرنده آبزی مهاجر است . این تالاب یکی از تالاب‌های نمونه در سراسر جنوب ایران است .

منطقه حفاظت‌شده نای بند :

این منطقه از نظر تنوع جانوران وحشی منحصر به فرد است و دارای میش و قوچ، کل، بز وحشی، آهو، جبیر و پلنگ است. جبیر را آهوی هندی و آهوی کویری نیز می‌نامند .

شکارگاه کوه سیاه :

شکارگاه کوه سیاه که در حدود هفت هزار رأس کل، بز، قوچ و میش وحشی در آن زندگی می‌کنند، در 83 کیلومتری جنوب شرقی برازجان با ارتفاع 1691 متر قرار دارد و محل قشلاق عشایر است. در مناطق حفاظت شده و شکارگاه کوه سیاه با اجازه سازمان محیط‌زیست و اخذ پروانه، امکان شکار در فصول معینی وجود دارد.
پارک ساحلی آب شیرین کن هم در نزدیکی عمارت ملک و روبروی دانشگاه خلیج فارس قرار دارد که خیلی با صفا و زیباست .
خليج فارس دريايي به وسعت حدود 232850 كيلومتر مربع در جنوب و ميان ايران و شبه جزيره عربستان واقع شده و با درياي عمان از طريق تنگه هرمز مربوط است . درازاي آن از دهانه اروندرود در شمال باختري تا تنگه هرمز در جنوب خاوري حدود 805 كيلومتر است و عرض آن بين 56 تا 288 كيلومتر متفاوت است . عمق آن چندان زياد نيست و بيشترين ژرفاي آن 182 متر در رأس المسندم و كم ترين آن 30 متر در دهانه اروندرود است . سراسر ضلع شمالي آن را سواحل ايران در برگرفته و در مساحت كمي از گوشه شمال باختري آن كشورهاي كويت و عراق قرار دارند .

رودخانه دالکی :

این رود از ارتفاعات دشت اژن در غرب شیراز سرچشمه می‌گیرد و پس از دریافت آب رودخانه‌های سرخون و شیرین‌رود و اتصال به رودخانه شاپور، در نزدیکی روستایی به نام رمله به خلیج‌فارس می‌ریزد . این رود در قسمت‌های علیا به جز در حوالی برازجان به دالکی شهرت دارد، ولی پس از دریافت آب رود شاپور حله نامیده می‌شود.

رودخانه مند :

رودخانه مند یکی از رودخانه‌های مهم ناحیة مرکزی سواحل خلیج‌فارس است و مجموعاً چهار شاخة اصلی دارد که جملگی از خطوط ساختار زمین‌شناختی منطقه تبعیت می‌کنند . این رود از ارتفاعات شمال‌شرقی کازرون (کوه انار) و ارتفاعات شمال غربی شیراز سرچشمه می‌گیرد.

رودخانه اهرم :

رودخانه اهرم از ارتفاعات کلمه و فاریاب و خائیز سرچشمه می‌گیرد و پس از آبیاری شهر اهرم از پل‌احمدی می‌گذرد و در جنوب جزیره شیف به خلیج‌فارس می‌ریزد.

رودخانه شور :

رودخانه شور از ارتفاعات گچ ترش و کلاه فرنگی سرچشمه می‌گیرد و از حد فاصل دهستان حیات داود شبانکاره می‌گذرد و در خور مزین وارد خلیج‌فارس می‌شود.

خائيز اهرم :

چشمه هاي آب شيرين ناحيه خائيز اهرم كه تعداد آن ها نسبتاً زياد بوده و داراي كيفيت بسيار خوبي هستند.

چشمه هاي منطقه فارياب :

كه از به هم پيوستن آب آن ها رود فارياب و آبشار زيباي فارياب تشكيل مي شود مهم ترين چشمه اين منطقه چشمه تنگ فارياب است كه اهالي روستاي فارياب براي آبياري باغ هاي خود از آن استفاده مي كنند.

رودخانه جم و سرچشمه كنگان :

اين رودخانه ها در مسير خود از باغان ، شهرستان كنگان در استان بوشهر عبور می کنند و در برخي نقاط فضاي مساعد گردشگاهي به وجود مي آورند.

رودخانه دره كره :

دره کره يک رودخانه فصلی است به طول 50 کيلومتر که حوزه آن دريای عمان و خليج فارس می باشد و در مسير خود از دهستان های سمل و باغك و شهرستان بوشهر می گذرد.

رودخانه زهره ديلم :

به علت آب و هواي گرم اين منطقه ؛ رود قابل توجهی در سطح اين شهرستان وجود ندارد و تنها رودخانه آن يعنی زهره ، مرز شمالی اين شهرستان را با شهرستان بهبهان تشكيل می دهد.

رودخانه دره آبداری گناوه :

اين رودخانه فصلی با طول 50 کيلومتر، ارتفاع سرچشمه 500 متر ، ارتفاع ريزشگاه صفر و شيب متوسط يک درصد و با مسير کلی باختری در دهستان ليراوی و شهرستان بندر گناوه جريان دارد.

رودخانه دره گپ گناوه :

رودخانه فصلی دره گپ به طول 65 کيلومتر، ارتفاع سرچشمه 700 متر، ارتفاع ريزشگاه صفر و شيب متوسط يک درصد در مسير کلی جنوب باختری جريان دارد . حوزه اين رود خليج فارس و دريای عمان است و از دهستان حيات داوود و شهرستان گناوه عبور می کند.

آب گرم دالکی :

این چشمه در 18 کیلومتری شهر برازجان به سمت کازرون، بین روستای دالکی و شهر برازجان قرار دارد.

آبگرم برازجان :

این چشمه در 12 کیلومتری مسیر جاده برازجان به کازرون و در فاصله شش کیلومتری جنوب روستای دالکی از شکاف سنگ‌های مارنی و گچی از زمین خارج می‌شود و دارای خواص درمانی برای بیماری‌های پوستی است.

آبگرم خانیک 1 و 2 :

این چشمه‌ها در یک کیلومتری روستای خانیک در منطقه برازجان از شکاف سنگ‌های آهکی و گچی از زمین خارج می‌شوند و از خواص درمانی قابل‌توجهی نیز برخوردار هستند.

آبگرم اهرم (آب باد اهرم) :

این چشمه در نزدیکی شهر اهرم در 63 کیلومتری جاده بوشهر به طرف بندرعباس قرار دارد و حدود دو کیلومتر مسیر فرعی خاکی تا رسیدن به مظهر چشمه فاصله دارد .

آبگرم میراحمد :

این چشمه در 77 کیلومتری مسیر جاده اهرم به خور موج قرار دارد که با یک کیلومتر جاده خاکی به مظهر چشمه می‌رسد و در حال حاضر دارای دو استخر زنانه و مردانه است .

آبگرم قوچارک :

این چشمه در مسیر جادة بوشهر به بندرعباس در پنج کیلومتری جنوب غربی اهرم از شکاف سنگ‌های آهک مارنی از زمین خارج می‌شود .

آبگرم نیکو :

این چشمه در مسیر جاده بوشهر به بندرعباس و در شمال خور موج قرار دارد .

آبگرم گنویه :

این چشمه در کنار جاده خورموج – دیر در حوالی روستای گنویه قرار دارد.

آبگرم میانلو :

این چشمه در شمال شهرستان کنگان قرار دارد.

چشمه آب معدنی غرب میراحمد :

این چشمه در غرب میراحمد در 60 کیلومتی جاده بوشهر به بندرعباس قرار دارد.

تالاب حله :

محل تلاقی دو رودخانه دالکی و شاپور در منطقه حله تالاب بزرگی به وجود آورده است که یکی از تالاب‌های مشهور سراسر قلمرو جنوبی ایران محسوب می‌شود. آب این تالاب از سرریز جریان رودخانه دالکی و شاپور ، بارندگی زمستانه و تا حدودی جزر و مد خلیج‌فارس تأمین می‌گردد . اطراف تالاب را نیزاری فراگرفته و در داخل آن حیات گیاهی و جانوری ویژه به وجود آمده است . این تالاب محل زیست هزاران پرنده آبزی مهاجر است که از آن جمله می‌توان به درنا، حواصیل، گاچی‌رو، پرستو، ترنی، حمامی، بط، هفت‌رنگ، دراج و خردل اشاره کرد .

غار تاریخی چهل‌خانه :

در شمال سعدآباد دشتستان بوشهر رشته کوهی است که مشرف به رودخانه شاپور است . در ارتفاعات اين کوه تعدادی اطاق شبيه به غارهای صخره ای و حجاری شده ديده می شود که يک مجموعه‌ي بسيار زيبا را تشکيل می دهند .

جزیره خارک :

این جزیره در فاصله 57 کیلومتری شمال غربی بوشهر و 38 کیلومتری بندر گناوه قرار دارد. جزیره خارک به واسطه سواحل عمیق برای ایجاد لنگرگاه از مزیت‌های نسبی ویژه‌ای بهرمند است . امروزه کارشناسان این جزیره را به عنوان مرکز تأسیسات عظیم نفت برگزیده‌اند . جزیره خارک عملاً زمین باروری ندارد . بیشتر سطح جزیره را قشر سنگی از جنس مرجان پوشانیده است . با این حال خرما ، موز و مرکبات به مقدار کم کشت می‌شود و درختان کُنار و لیل در این جزیره به فراوانی یافت می‌شود . از مشاغل مهم مردم این جزیره صید ماهی و کار در تأسیسات نفتی و معدن سنگ است . این جزیره از مناطق بسیار قدیمی استان است که آثار تاریخی متعددی دارد .

جزیره خارکو :

این جزیره در شمال شرقی جزیرة خارج قرار دارد . در این جزیره نیز تأسیسات عظیمی جهت بارگیری نفت خام ایجاد شده است و اهمیت اقتصادی، نظامی و تدارکاتی خاصی دارد .

جزیره شیف :

این جزیره در شمال بندر بوشهر قرار دارد و جزیره‌ای ماسه‌ای است .

جزیره عباسک :

این جزیره بین بندر بوشهر و جزیره شیف قرار دارد و خالی از سکنه است .

جزیره ام‌الکرم و نخیلو :

این دو جزیره خالی از سکنه در حدود ناحیه بردخون در سواحل جنوبی استان بوشهر و در فاصله کمی نسبت به یکدیگر قرار گرفته‌اند . جزیره نخیلو در حال حاضر بیش از هر چیز محل زیست لاک‌پشتان خلیج‌فارس است و از این نظر اهمیت زیست ‌محیطی قابل توجهی دارد .

جزیره گرم :

این جزیره مقابل بردخون و دظیر در خلیج‌فارس واقع شده و به علت وجود انبوه درختان جنگلی (به نام کرم) به همین نام نیز مشهور شده است .
روستاهاي چاهكوتاه در شهرستان بوشهر، حصار در شهرستان ديلم، جزيره شمالي در شهرستان گناوه، رودفارياب، شول و درودگاه در شهرستان دشتستان، خائيز در شهرستان تنگستان، هاله وش بندر سيراف در شهرستان كنگان و احشام قائدها در شهرستان دشتي روستاهاي هدف گردشگري استان بوشهر هستند.

آداب و رسوم :


مشاهیر :


آيت الله سيد عبدا.. بلادي بوشهري :

تولد 1291 قمري، وفات 1372. حاج سيد عبدا... فرزند ابوالقاسم فرزند سيد عبدا... با بيت و دو واسطه نسبتش به حضرت موسي بن جعفر مي رسد آباء و اجدادش از علمای والامقام اند .

رئيسعلي دلواري :

در سال 1299 ه.ق. / 1881 م در روستاي دلوار از توابع تنگستان متولد شد . پدرش زائير محمد نام داشت كه سمت كد خدايي دلوار را عهده دار بود و بعدها به معين الاسلام ملقب گرديد . مادر رئيسعلي شهين ناميده مي شد .

نوچهر آتشي :

سال 1310 در دهرود دشتستان بوشهر متولد شد . تحصيلات ابتدايي و دوره اول متوسطه را در كنگان، بوشهر و حومه گذراند . سال 1330 وارد دانشسراي مقدماتي در شيراز شد و پس از فارغ التحصيلي از دانشسراي مقدماتي به استخدام آموزش و پروش بوشهر و حومه در آمد . اولين مجموعه شعرش - آهنگ ديگر - را همزمان با تحصيل در دانشسراي عالي تهران در سال 1339منتشر كرد .

ميرزا محمد خان بهادر :

مرحوم ميرزا محمد خان بهادر فرزند حاج ملا احمد كنگوني است، كه متولد بوشهر بود و چنانچه مرحوم آقا بزرگ تهراني صاحب كتاب الذريعه الي تصانيف الشيعه مي نويسد داراي آثار و تاليفات فراواني است .

جهانبخش کردی زاده

  • تاريخ تولد : 1315 ه ش در محله باغ ملا بوشهر
  • تاريخ فوت : 19/5/1356 ه ش در شيراز
  • محل سکونت : بوشهر
  • نوع فعاليت : نوحه خوانی در مجلس عزاداری اهل بيت

صادق چوبک

  • تاریخ تولد : 1295 ش بوشهر
  • تاریخ فوت : 1377 ش آمریکا
  • محل سکونت : تهران
  • نوع فعالیت : قصه نویسی
  • محل تدفین : آمریکا

خالو حسین بردخونی

  • تاریخ تولد : 1285 ه ق / 1865 م بردخون
  • تاریخ فوت : 1325 ش
  • محل سکونت : بردخون
  • نوع فعالیت : مبارزات مسلحانه
  • محل تدفین : نجف اشرف

اسماعیل رائین فرزند غلامحسین

  • تاریخ تولد : 1298 ش در بوشهر
  • تاریخ فوت : 1358 در تهران
  • محل سکونت : بوشهر – تهران
  • نوع فعالیت : فعالیت مطبوعاتی – نویسندگی
  • محل تدفین : بهشت زهرا تهران

محمد حسین رکن زاده آدمیت

  • تاریخ تولد : 1317 هق بوشهر
  • تاریخ قوت : 1354 ش
  • محل سکونت : بوشهر – تهران
  • نوع فعالیت : فعالیت مطبوعاتی و نویسندگی
  • محل تدفین : تهران

زایر خضر خان اهرمی

  • تاریخ تولد : حدود 1280 ه ق در روستای شمشیری از توابع دهستان باغک
  • تاریخ فوت : 1241 ه ق / فروردین 1301 ه ش در شهر اهرم
  • محل سکونت : شهر اهرم
  • نوع فعالیت : مبارزات ضد استعماری

شیخ حسین خان چاهکوتاهی

  • تاریخ تولد : 1273 ه ق / 1233 ه ش در چاهکوتاه
  • تاریخ شهادت : 1338 ه ق / 1298 ه ش در چاهکوتاه
  • محل سکونت : چاهکوتاه
  • نوع فعالیت : مبارزات مسلحانه
  • محل تدفین : در جوار امامزاده عبدالمهیمن

میرزا حسن عکاسباشی چهره نگار

  • تاریخ تولد : 1333 ه ق / 1294 ش در شهر شیراز
  • محل سکونت : کازرون – بوشهر – بحرین – هند – شیراز
  • نوع فعالیت : فعالیت در زمینه هنر عکاسی و تاسیس عکاسخانه
  • محل تدفین : جوان آباد شیراز

شهید ابو تراب عاشوری

  • تاریخ تولد : 1312 ه ش در روستای حیدری (شهرستان دشتی)
  • تاریخ شهادت : 13 آذر1357 ه ش در بوشهر
  • محل سکونت : بوشهر
  • نوع فعالیت : مبارزات مذهبی- انقلابی
  • محل تد فین: شهر چغادک

غضنفر السلطنه برازجانی

  • تاريخ فوت : مقتول در سال 1308 ه ش
  • محل سکونت : برازجان
  • نوع فعاليت : فعاليت حکومتی و مبارزات مسلحانه
  • محل تدفين : شاه پسر مرد برازجان

زایر محمد علی فایز

  • تاریخ تولد : 1250 ه ق در کردوان
  • تاریخ فوت : 1330 ه ق
  • محل سکونت : دشتی
  • نوع فعالیت : سرودن دوبیتی
  • محل تدفین : نجف اشرف

محمد باقر خان تنگستانی

  • متولد : 1301 ه ق در تنگستان
  • تاريخ فوت : 1339 ه ش در شهر تهران
  • محل سکونت : تهران - عثمانی (تركيه فعلی )
  • نوع فعاليت : مبارزات سياسی
  • محل تدفين : تهران

محمدخان دشتی

  • تاریخ تولد : 1246 ه ق در روستای شنبه
  • تاریخ فوت : 1298 ه ق در زندان بوشهر
  • محل سکونت : خورموج
  • نوع فعالیت : امور حکومتی و شعر و ادب
  • محل تدفین : نجف اشرف

سيد بهمنيار مفتون بردخونی

  • تاريخ تولد: 1276 ش در روستای بردخون
  • تاريخ فوت : 1341 ش در بردخون
  • محل سکونت : بردخون
  • نوع فعاليت : شاعر
  • محل تدفين : عتبات عاليات

ناخدا عباس دريا نورد

  • تاريخ تولد : 1333 ه ش در اهواز
  • محل سکونت : بوشهر – اهواز
  • نوع فعاليت : دريا نوردی و نوحه خوانی مجلس عزاداری اهل بيت
  • محل تدفين : شهر اهواز

حجت الاسلام سید حسن نبوی

  • تاریخ تولد : 1304 ش در روستای چاوشی شهرستان دشتی
  • تاریخ فوت : 1381 ش در شهر بوشهر
  • محل سکونت : شهر بوشهر
  • نوع فعالیت : عالم – محقق و فعال سیاسی
  • محل تدفین : روستای چاووشی

محمد رضا نعمتی زاده

  • تاریخ تولد : 1313 ه ش در بوشهر
  • تاریخ سکونت : بوشهر
  • نوع فعالیت : شاعر
  • محل تدفین : بوشهر

اسماعيل نورزاده بوشهری

  • تاريخ تولد : 1263 ش
  • تاريخ فوت : 1347 ش
  • محل سکونت : بوشهر – اهواز – تهران
  • نوع فعاليت : نويسنده
  • محل تدفين : تهران

صنایع دستی :


معرفي صنايع دستي

صنایع دستی و هنرهاي سنتي استان بوشهر به دليل دور بودن از مركز و همچنين نبودن مواد اوليه در منطقه، معدود و تنها شامل رشته هاي حصير بافي، عبا بافي، منبت، گره سازي ( گره سازي امروز ديگر رايج نيست)، گليم، گبه، قالي و جاجيم است. رشته هاي گليم و گبه به دليل اين اما عبا بافي رو به فراموشي است . سفال گري به دليل نبودن بودجه كافي در دسترس هنرمندان و دور بودن از مركز از كيفيت خوبي برخوردار نيست . هنرهاي سنتي در اين منطقه انگشت شمار است، اما در بيشتر روستاهاي شهرستانهاي دشتي، دشتستان، گناوه، كنگان و دير به گبه بافي مشغولند . در گبه بافي، روستاي شول شهرستان گناوه از اهميت خاصي برخوردار است زيرا قدمت بيشتري در گبه بافي دارد . گبه هاي شول به كشورهاي حوزه خليج فارس و حتي اروپا صادر مي شود . نقشه هاي گبه هاي صادراتي توسط شركت ها سفارش داده مي شود و نقش هايي است كه مورد پســند بازار اروپا است و ريشه در گبه بافي محلي ندارد .

گبه بافی :

برجسته ترین صنعت دستی و خانگی استان بوشهر كه تقریباً در بیشتر نقاط روستایی و حتی شهری رایج بوده و شغل اول یا حرفه دوم تعداد زیادی از خانوارها محسوب می شود، بافت گبه است.

گلیم بافی :

تقریباً در بیشتر نقاط روستایی رایج است . فصل بافت گلیم معمولاً در زمستان می باشد و خانواده های روستایی در كنار سایر فعالیتهای كشاورزی و دامپروری، از اوایل پاییز كه فصل چیدن پشم گوسفندان آغاز می شود خود را برای شروع كار در زمستان آماده كرده و تدریجاً شستشوی، ریسیدن پشم و رنگرزی را آغاز می كنند و در اوایل دیماه بكار بافت می پردازند . تار گلیم های روستایی اغلب از موی بز كه دارای استحكام بیشتری می باشد انتخاب می شود . ولی پود مصرفی تماماً ار پشم است.

لنج و قایق سازی ( گلافی) :

لنج و قایق سازی از قدیمی ترین و مهمترین صنایع دستی بوشهر محسوب می شود كه سابقه آن به دوره افشاریه می رسد . نیروی شاغل در این بخش منحصر به همان سازندگان لنج و قایق ( گلافان ) قدیمی می گردد . مصالح اولیه مورد نیاز چوبهای جنگلی مقاوم در مقابل رطوبت برای اسكلت و تخته های مرغوب هندی به نام ( سای ) برای بدنه آن است و بقیه از محل تأمین می شود.

سوغات :


خرما، حلواي مسقطي، ارده، حلوا راشي، حلواي سنگك، خارك پخته، انواع ماهي و ميگو، عروسك ها و كالاهايي تزئيني صدفي و انواع حصيرها و سبد هاي بافته شده از برگ درخت نخل از سوغاتي هاي استان بوشهر مي باشد.

خدمات گردشگری :


نگارخانه

نام آدرس
گاری مهر بوشهر، خيابان رئيسعلي دلواري، ساختمان حوزه هنري
نگارخانه بهمن بوشهر، طبقه فوقاني، سينما بهمن

کتابخانه

نام آدرس
مصلحیان بوشهر،ميدان امام خميني، ... بعثت، روبروي استانداري
کره بند بوشهر، روستاي كره بند، ...ام خميني، خ شهيد جاودان
عالیشهر بوشهر، عالي شهر، كوچه كنار پارك، پلاك 13
خارک بوشهر، جزيره خارك
آبطویل بوشهر، بخش مركزي، روستاي آبطويل

هتل

نام درجه نشانی
دلوار 3 بوشهر، ميدان دليران تنگستان بلوار رئيسعلي دلواري
سیراف 2 بوشهر، خيابان امام خميني
ستاره خلیج فرس 2 شهرستان گناوه، خيابان خليج فارس
سعدی 2 بوشهر، ميدان انقلاب خيابان حافظ
مهمانسرای صدرا 2 بوشهر، خيابان وليعصر
هتل آپارتمان آسمان بوشهر، خيابان حافظ جنوبي
خرم آبادی شهرستان گناوه، بلوار بسيج

مهمانپذیر

مهمانپذير انقلاب اسلامي: بوشهر – خ نواب صفوي 2523070
مهمانپذير پارس: بوشهر – ميدان انقلاب 2522479
مهمانپذير شكوفه بهار: بوشهر – خ حافظ داخل كوچه 2524749
مهمانپذير حافظ: بوشهر – خ حافظ 2522228 - 2525783
مهمانپذير حافظ: بوشهر – خ حافظ 2522228 - 2525783