دوشنبه، 5 تیر 1396
Menu

استان : کرمان

  • معرفی استان
  • معرفی جاذبه های تاریخی-فرهنگی
  • معرفی جاذبه های طبیعی
  • آداب و رسوم
  • مشاهیر
  • صنایع دستی
  • سوغات
  • خدمات گردشگری

معرفی استان :


مساحت استان كرمان 180726 كيلومتر مربع و جمعيت آن: 2652413 نفر (طبق سرشماري سال 1385) . مركز استان : شهر كرمان( جمعيت 515114 نفر) . استان كرمان در جنوب شرقي ايران واقع شده و حدود 11 درصد از خاك كشورمان را به خود اختصاص داده است. اين استان از نظر جغرافيايي بين مدارهاي 55 دقيقه و 25 درجه تا 32 درجه عرض شمالي و26 دقيقه و53 درجه تا 29 دقيقه و59 درجه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است. اين استان از نظر وسعت دومين استان كشور است از شمال به استان هاي يزد و خراسان جنوبي،‌از جنوب به استان هرمزگان ،از شرق به استان سيستان و بلوچستان و از غرب به استان فارس محدود مي شود .اين استان داراي 17 شهرستان، 46 بخش ،143 دهستان و 59 شهر مي باشد.








پوشش گیاهی :

استان کرمان دارای پوشش گیاهی خاص نواحی کویری است . در این منطقه جنگل قابل توجهی وجود ندارد و رستنی های آن نیز محدود به برخی گونه های بیابانی و کویری است . رستنی های استان کرمان را درختان ارژن و گز و برخی گیاهانی كه كاربرد دارويی و صنعتی دارند ، تشکیل می دهند . برخی از گیاهان چون گل گاوزبان و كتيرا نیز در كوه های شمالی استان کرمان می رويند .
در استان کرمان به لحاظ موقعیت طبیعی و شرایط اقلیمی ، گونه های مختلف حیوانات وحشی و اهلی در قسمت های کوهستانی و جلگه ای آن زندگی می کنند . به همین خاطر نیز مناطقی از محدوده استان تحت حفاظت سازمان محیط زیست قرار گرفته و از نظر صید و شکار جزو نواحی ممنوعه اعلام شده است . از مناطق حفاظت شده استان که ویژگی هایی در خور توجه دارند می توان به مناطق "خَبر" و "ارزوئیه بافت" اشاره کرد . در این نواحی پرندگانی نظیر کبک ، تیهو ، سینه سیاه و انواع قوش و شاهین و کبوتر زندگی می کنند . در نواحی سردسیری و گرمسیری استان نیز حیواناتی مانند پلنگ ، یوزپلنگ ، گرگ ، روباه ، خرس سیاه ، شغال ، کفتار ، خرگوش ، انواع مار ، کل ، بز ، میش و قوچ زندگی می کنند و در دشت ها گورخر وجود دارد .
منطقه کرمان به دلیل پتانسیل بالای معدنی امکانات بالقوه زیادی برای ایجاد صنایع وابسته به محصولات معدنی دارد که بعضی از این معادن از غنی ترین معدن ها در سطح کل کشور می باشد. هم اکنون در این استان بیش از150 معدن شناخته شده است . شناخت منابع معدنی استان جهت استفاده مفید و موثر آنها و ایجاد و توسعه صنایع کوچک و بزرگ وابسته به آن می تواند نقش مهمی در برنامه ریزیهای صنعتی و عمرانی و نیز بهبود وضع اقتصادی استان داشته باشد . این منطقه از لحاظ زمین شناسی و ذخائر معدنی دارای موقعیت ویژه ای است به طوری که قسمت اعظم تشکیلات دوران مختلف زمین شناسی در این محل رخ داده است و به همین جهت است که قسمت اعظم معادن استان مربوط به دورانهای قدیم می باشد و معادن فلزی از قبیل آهن مس سرب و روی دارای سابقه چند هزار ساله برای بهره برداری می باشند . عمده ترین معادن استان شامل معادن مس سرچشمه به ذخیره یک میلیارد تن مس میدوک شهربابک به ذخیره 80 میلیون تن مس ، چهار گنبد به ذخیره 45 میلیون تن و حدود 30 اندیس دیگر که ارزش اکتشافی را داراست همچنین هشت معدن ذغال سنگ با ذخیره ای معادل 200 میلیون تن ، 10 معدن سرب و روی و معادن سنگ آهن گل گهر سیرجان به ذخیره ای بیش از یک میلیارد تن و جلال آباد زرند با ذخیره ای معادل 150 میلیون تن کرومیت بافت و اسفندقه و فاریاب جیرفت با ذخائری معادل یک میلیون تن همچنین ذخائر غیر فلزی سولفات و سود راین باربیت رفسنجان دولومیت سیرجانو سیلیس شهربابک و رفسنجان می باشد . علاوه بر آن معادن سنگ تزئینی استان کرمان به لحاظ میزان ذخیره انبوه و تنوع و کیفیت مرغوب دارای جایگاه ویژه ای است که در خور توجه می باشد . سابقه درخشان تجارت و وجود كارخانجات بافندگی ابریشم و پنبه و پشم ، در قرون اولیه در شهر و واقع شدن بر سر راه هندوستان ، ضرورت پیدایش مكانهای مناسبی برای عرضه كالاهای داخلی و وارداتی را ایجاد كرده است . از منابع اقتصادی مهم دیگر استان تولید پسته که بیشترین صادرات پسته ایران از این منطقه است .

شهرستان هاي استان عبارتند از :

بافت ، بردسير ، بم ، جيرفت ، رفسنجان زرند ، سيرجان ، شهربابك ، راور ، منوجان ، عنبرآباد ، كهنوج و كرمان .

معرفی جاذبه های تاریخی-فرهنگی :


ارگ بم :

بزرگترین مجموعه شهری خشتی جهان است كه در حدود 2200 سال قدمت دارد . این بنا در شمال شرقی بم بر فراز تپه‌‌ آذرین قرار گرفته است و از چهار قسمت 38 برج دیده‌بانی ، یك خندق و بارویی عظیم تشكل شده است . مساحت ارگ در حدود 20 هكتار است . دور تا دور ارگ ، خندقی عمیق بوده كه طی قرنها این مجموعه را از یورش‌ها حفظ كرده است . مصالح اصلی بنا ، خشت خام و گل‌رس است . بندرت سنگ ، آجر و تنه خرما نیز در بنای ارگ به كار رفته است . از مكان‌های شناخته شده ارگ بم یك راهروی اصلی است كه در گذشته بازار بوده علاوه بر این در مجموعه ارگ بم آثاری از بقای آتشكده دوره ساسانی ، زورخانه ، حمام عمومی ، اصطبل ، سرباز خانه ، زندان وعمارت چهار فصل نیز باقی مانده است . خانه‌های عمومی متصل به هم ساخته شده و به یكدیگر راه دارند . در بعضی از خانه‌ها آثاری از حمام‌های خصوصی دیده می‌شود . اصطبل‌ها در مكانی جدا از خانه‌ها قرار داشته‌اند . تعدادی از خانه‌های ارگ دو طبقه ساخته شده‌اند كه این امر نشانگر روند ازدیاد جمعیت در یكی از دوره‌های گذشته است . زورخانه ارگ به شیوه سیر ورزشگاههای سنتی از چهار ایوان ، یك گنبد و گود تشكیل شده است . در دوره اسلامی ، در ارگ بم دو مسجد با نام مسجد جامع و مسجد حضرت محمد (ص) و یك حسینیه شامل یك صحن ، یك ایوان دو طبقه و چند اتاق ساخته شده است . سه منبر خشتی نیز در حسینیه وجود دارد . قسمت حاكم نشین ارگ شامل عمارت چهار فصل و خانه حاكم است . عمارت چهار فصل سه طبقه و قصر حكومت بوده و كلیه اوامر و احكام حكومتی در این عمارت صادر می‌شده است . در كنار عمارت چهار فصل یك حمام اختصاصی و یك چاه آب دیده می‌شود . آب آشامیدنی ساكنان ارگ از چاه‌هایی در حیاط خانه‌هایشان تأمین می‌شد .

حمام گنجعلی خان :

ورودی حمام در بازار جنوبی واقع شده است . این حمام مجموعه ای از تلفیق هنر معماری و کاربرد مصالح گوناگون با فضایی مناسب است . معمار حمام و مجموعه استاد محمد معمار یزدی است . معماری که بحق اوضاع اقلیمی و اقتصادی فرهنگی زمان و محیط خود را می شناخته و در خلق آثار فوق از هنر مندانی چون علیرضا عباسی یاوری جسته است . حمام گنجعلیخان اثری بدیع با کاشیکاری ها ، نقاشی ها ، گچبری ها ، مقرنس کاری ها و کاربندی های زیبا با به کار گرفتن سنگها و تزئینات سنگی بسیار ظریف با مساحتی حدود 1000 متر مربع است.

حمام یا چایخانه سنتی وکیل :

اولین بخش از مجموعه وکیل ، بنای حمام قدیمی یا چایخانه امروزی وکیل است که در سال 1280 به شکل باشکوه با تأثیرپذیری از سبک معماری عصر زندیه- قاجاریه احداث شده است .

حمام ابراهیم خان :

این حمام نیز یکی از حمام های جالب توجه قدیمی و سنتی کرمان است که در وسط بازار ابراهیم خان واقع شده است .

حمام باغ شاهزاده :

حمام باغ شاهزاده در شش کیلومتری شهر ماهان واقع شده.

حمام بهادر لاله زار :

حمام تاریخی بهادر لاله زار که در بردسير واقع شده ، از دوران قاجاريه به یادگار مانده است.

آرامگاه شاه نعمت الله ولی :

آرامگاه و خانقاه شاه نعمت الله ولی (بقعه ماهان) در جنوب شرقی شهر کرمان و در شهرک زیبا و آباد ماهان واقع شده است . شاه نعمت الله ولی ، عارف و مؤسس سلسله نعمت اللهیه(834-730 ه.ق) است .

مقبره خواجه اتابک :

این مقبره که در محله جنوب شرقی نزدیک بازار قرار دارد ، از بناهای ارزنده دوره سلجوقی در قرن ششم هجری است .

بقعه پیر برحق(جارسوز) :

این بقعه یادگاری از قرن هفتم هجری در بردسیر کرمان است . بقعه پیر برحق به شماره 491 جزو بناهای تاربخی ایران به ثبت رسیده است .

مقبره میر حیدر(گور خان) :

این مقبره یادگاری از دوره صفویه که در باغ بسیار زیبا و محصور از درختان مختلف ، در اسفندقه جیرفت قرار دارد .

آرامگاه آخوند :

این مقبره بنای آجری گنبد داری است به شکل کثیرالاضلاع که نمای خارجی آن دارای طاقنماهای مضاعف و نه دهنه ایوان است . این اثر به شماره 528 به ثبت تاریخی رسیده است .

آرامگاه شاهزاده حسین جوپار :

شهزاده جوپار یکی از بقاع متبرکه بخش جوپار از توابع کرمان است . بنای این زیارتگاه به دوره صفویه مربوط است . این بنا به شماره 529 به ثبت آثار تاریخی ایران درآمده است .

آرامگاه امیر حیدر :

این بنا در دولت آباد اسفندقه از توابع جیرفت واقع شده و متعلق به دوره صفوی است . این بنا تحت شماره 532 به ثبت تاریخی رسیده است .

آرامگاه شاه فیروز :

این بنا در فاصله پنج کیلومتری جنوب شرقی قلعه سیرجان در نزدیکی روستای وحدت آباد بر فراز صخره ای از سنگ سبز تیره به ارتفاع 30 متر واقع شده و در محل به نام شاه فیروز معروف است . مردم محلی بنای شاه فیروز را آرامگاه ابوکالیجار بن عضدوالدوله و یا فرزند او می دانند که بر اثر خوردن گوشت شکار در شکارگاه در گذشته و بر فراز این صخره دفن شده است . با توجه به شیوه معماری به نظر می رسد که این بنا متعلق به دوره ایلخانی- قرن هشتم و نهم هجری باشد .

آرامگاه میر زبیر :

این بنا در شرق روستای شریف آباد از توابع دهستان سعادت آباد سیرجان در کنار قبرستان روستا قرار دارد .

بقعه پیر بابا مسافر :

این بنا در 60 کیلومتری شرق کرمان در شهداد واقع شده و امروز به نام های خانقاه آقوس ، آقوس کلیسا یا پیر مسافر خوانده می شود . این بنا به شماره 331 به ثبت تاریخی رسیده است .

مقبره مشتاقيه :

در شرق مسجد جامع و مزار يكي از پيشوايان صوفيه مرسوم به مشتاق عليشاه است كه از دوره قاجار به يادگار مانده است . اين محوطه ابتدا مزار ميرزاحسين‌خان جد اعلاي سادات معروف به ميرحسيني كرماني بوده است . پس از قتل مشتاق در قرن سيزدهم سال ‪ ۱۲۰۶ه.ق نعش او را در مقبره ميرزا حسين خان دفن كردند كه اينك معروف به مشتاقيه است. اين بنا به "سه گنبد" نيز شهرت دارد . اين گنبدها بر روي سه مقبره به نام مشتاق عليشاه ، شيخ اسماعيل و كوثر عليشاه بنا شده‌اند .

امامزاده حسین جوپار :

این بنا كه آرامگاه یكی از فرزندان امام موسی كاظم (ع) می‌باشد مشتمل بر حیاط ، حرم ، گنبد و رواق است در دوره صفویه بنا گردیده است . روستای میمند در 36 كیلومتری شمال شرقی شهر بابك قرار گرفته است و زمان بنای آن در دوره‌های قبل از اسلام می‌رسد . این بناحدود 350 اثر معماری صخره‌‌ی دارد كه در دل كوه كنده شده و عمق برخی از آنها به 25 متر میرسد

کاروانسرای گنجعلی خان :

کاروانسرای گنجعلی خان در دوره صفویه بنا شده .کاروانسرای گنجعلی خان از جمله كاروانسراهاي شاه عباسي است كه در عهد شاه عباس صفوي به دستور حاکم وقت آن زمان گنجعلی خان در مجموعه ای به همین نام ساخته شده و در مجاورت کاروانسرای وکیل قرار گرفته است .

کاروانسرای قطب آباد :

کاروانسرای قطب آباد از مجموعه کاروانسراهای درون شهری به حساب می آید که در مرکز شهر رفسنجان واقع شده و در حدود 300 الی400 سال قبل در دوره صفوی ساخته شده است . این کاروانسرا در کنار بازار بزرگ قطب آباد قرار داشته است .

کاروانسرای کبوتر خان :

کاروانسرای صفوی کبوتر خان که در 30 کیلو متری جنوب شرقی شهر رفسنجان ، در مسیر جاده کرمان و در روستایی به نام کبوتر خان واقع شده است ، از جایگاه ویژه ای در بین آثار تاریخی این منطقه برخوردار است . قدمت این کاروانسرا به دوران صفویه می رسد . لازم به ذکر است که در این دوره جهت سرویس دهی به جاده اصفهان تا کرمان از یزد تا کرمان به مسافت تقریبی هر 30 کیلو متر یک کاروانسرا احداث گردیده است.

کاروانسرای چهار سوق :

کاروانسرای چهار سوق در انتهای بازار سراجی قبل از چهارسوق گنجعلی خان واقع شده است . این کاروانسرا دو در ورودی دارد که یکی به بازار سراجی و دیگری به بازار قلعه باز می شود .

کاروانسرای وکیل :

کاروانسرای وکیل از مجموعه کاروانسراهای درون شهری است که در مجموعه وکیل جنب کاوانسرای گنجعلی خان قرار گرفته است . بنای این کاوانسرا به فرمان محمد اسماعیل خان وکیل الملک والی کرمان شروع شد و در زمان مرتضی قلی خان در سال 1287 ه.ق به اتمام رسید . اين كاروانسرا در سمت چپ بازار وكيل از بزرگترين كاروانسراهاي شهر كرمان و يكي از كاروانسراهاي بزرگ ايران به شمار مي‌آيد .

کاروانسرای میرزا علینقی :

داخل بازار وکیل ، کاروانسرای کوچکی به نام میرزا علینقی نیز وجود دارد .

کاروانسرای هندوها :

این کاروانسرا به دست مرحوم حاج سید جواد امام جمعه حدود سال های 1150 ه.ش ساخته شده و دو طبقه دارد . وجه تسمیه آن از هندی اخذ شده است .

کاروانسرای میرزا حسن :

یکی از کاروانسراهای طولی کرمان ، کاروانسرای دو طبقه میرزا حسن است که دارای 55 باب حجره است .

آب انبار مقبره شاه نعمت الله ولی :

آب انبار مقبره شاه نعمت الله ولی در شهر ماهان واقع شده است . اين بنا در محل مقبره شاه نعمت الله ولی (يكي از عرفای قرن هشتم) ساخته شده است . اين آب انبار مربوط به قرن هشتم هجری قمری است كه در حال حاضر بلا استفاده مانده است و از آن استفاده ای نمی شود .

آب انبار علیمردان خان :

این آب انبار در مجموعه گنجعلی کرمان واقع شده است . آب انبار تاریخی علیمردان ( پسر گنجعلی خان) که در داخل بازار مسگری واقع شده ، دارای ویژگی های معماری جالبی است که توجه بینندگان را به خود جلب می کند .

آب انبارمجموعه گنجعليخان :

مجموعه گنجعليخان در شهركرمان قرار دارد . اين مجموعه در دوره صفويه به دستور گنجعليخان و توسط يك معمار به نام سلطان محمد معمار يزدی ساخته شده است . مجموعه گنجعليخان شامل قسمتهای مختلف مانند ميدان ، كاروانسرا ، مسجد ، ضرابخانه ، آب انبار و حمام می باشد .

خانه والی ميرحسينی :

در خيابان 17شهريور شهر راين و در بخش ميانی کوچه خان ها ، خانه زيبای ديگری متعلق به يکی ديگر از بزرگان اين شهر قرار دارد به نام خانه والی که بخشی از آن متعلق به دوره زنديه و بخش ديگر آن متعلق به دوره پهلوی است . طرح اين خانه به صورت "خانه باغ" يا گودال باغچه ای در مقابل عمارت اصلی است . ساختمان به صورت يک کله ای است و اتاق ها در دو لايه نسبت به فضای آزاد باغ قرار گرفته اند . بخش اصلی فضاهای بسته تالاری است دو ستونه مه در پس آن سه دری جای گرفته و برای وارد شدن به آنها بايستی از دو راهروی هشتي دار طرفين که با پله از سطح زمين باغ ارتفاع گرفته اند، عبور کرد . در هر يک از اتاقهای اين خانه بخاريهای زيبای گچی تعبيه شده است . اين بخش از خانه دارای قسمت‌های ديگری همچون آشپزخانه ، انبارها و اصطبل است . بخش جديد خانه عمود بر محور عمارت قديم است که شامل چند فضا در پس دو تالار است . اين بنا تحت مالکيت خصوصی است و مدارک آن پس از طرح در جلسه شورای ثبت منطقه ای جهت ثبت نهايی و طی مراحل قانونی به سازمان ميراث فرهنگی کشور ارسال شده است.

خانه بهادرالملک بردسیر :

خانه بهادرالملک بردسیر یکی از بناهای تاریخی شهر بردسیر در استان کرمان ایران است . این خانه در بر غربی خیابان شریعتی بردسیر واقع است . این بنا توسط عبدالمظفرخان سرتیپ مشهور به بهادرالملک که در بردسیر به لقب «ابدال» معروف بود ، به روزگار قاجار ساخته شد . این بنا همچون اکثر ابنیه دوره قاجاریه این بخش از کشور ، با پلان حیاط مرکزی و فضاهای اطراف ساخته شده است بدین نحو که در جبهه شمالی حیاط ، سه دری و در جبهه جنوبی ، تالار وسیعی وجود دارد که سایر فضاهای جبهه های شرقی و غربی که شامل انبارها ، اتاقهای خدمه و مطبخ می باشد ، در خدمت فضای اصلی خانه بوده است . از جمله بخش‌های جالب این بنا علاوه بر تالار بزرگ آن ، انبارهای طبقه فوقانی جهت ذخیره مواد غذایی و برج خشتی این خانه است که بخش تحتانی آن به صورت محل گذر عموم است.

بازار میدان ارگ (توحید) :

این بخش از بازار از غرب ترین قسمت های بازار کرمان است . فضایی مستطیل شکل و حدود 140 باب مغازه فعال تجاری دارد . اکثریت مغازه های بازار میدان ارگ لباس فروشی هستند و نمای اطراف میدان، بیش از یک قرن قدمت دارد . در ضلع شرقی بازار میدان ارگ ، سر در ورودی بازار اصلی واقع شده است .

بازار اصلی کرمان :

این بازار بزرگ از میدان ارگ شروع و به میدان مشتاقیه ختم می شود و از غرب به شرق بازارهای آن شامل بازار ارگ ، بازار وکیل ، بازار عطاری ، بازار قدمگاه و بازار مظفری است .

بازار ارگ :

این بازار از میدان ارگ شروع و تا چهارسوق گنجعلی خان ادامه می یابد . این بازار به دو بخش فرعی به نام بازار نقار خانه و بازار سراجی تقسیم می شود . گویا در گذشته در طبقه بالای بازار نقارخانه نقاره مینواختند.

بازار گنجعلیخان :

این بازار در حدفاصل چهارسوق و بازار اختیاری و ضلع شمالی میدان گنجعلی خان واقع شده است . بازار گنجعلی خان یادگار دوره صفویه است .

بازار اختیاری :

چهارمین قسمت بازار کرمان به بازار اختیاری معروف است و از انتهای جنوبی بازار گنجعلی خان شروع می شود تا اول بازار وکیل امتداد می یابد .

بازار سردار :

این بازار در واقع مرکب از چهار بازارچه متقاطع است که با سه راسته اصلی به بازار اختیاری متصل می شود . کاروانسرای سردار نیز در انتهای یکی از این بازارچه ها قرار دارد.

بازار مظفری :

بازار مظفری از انتهای بازار وکیل شروع می شود تا خیابان میرزا رضای کرمانی محل قدیم دروازه مسجد قرار دارد . این بازار قدیمی جزئی از مجموعه امیر محمد مظفر می باشد.

بازار عطاری :

ابتدای این بازار از سر در ورودی بازار وکیل در سمت چپ آغاز و تا رو به روی در ورودی مسجد جامع واقع در بازار قدمگاه ادامه می یابد و تقریباً 19 باب مغازه عطاری دارد .

بازار قدمگاه (راجی کرمانی) :

قدمگاه بخشی از بازار کرمان است که عمود بر بازار مظفری است و تا خیابان شریعتی ادامه دارد .

بازار قلعه (محمود) :

بازار قلعه محمود که اولین بخش از بازار شمالی – جنوبی کرمان است در جنوبی ترین بخش آن واقع شده است . نقطه شروع آن زاویه راست تقاطع خیابان پیروزی به خیابان مطهری یعنی محل ساابق دروازه ریگ آباد است که به خیابان امام خمینی ، روبروی بازار میدان قلعه ختم می شود .

بازار میدان قلعه:

این بازار از خیابان امام خمینی شروع شده و به چهارسوق گنج علیخان ختم می شود و در آن حرفه های لحاف دوزی ، پشته دوزی ، قالی فروشی ، خوارو بارفروشی و عطاری به چشم می خورد .

بازار کلاه مالی :

این بازار در حد فاصل بازار مسگری شمالی و بازار کفاش ها واقع شده ، فقط 13 باب مغازه دارد .

بازار زرگری (قیصریه ابراهیم خان) :

بازار زرگرها به صورت یک راسته متقاطع عمود بر بازار کلاه مالی و به موازات بازار کفاش ها واقع شده و جزو مجموعه ابراهیم خان می باشد . این بازار 47 باب مغازه را در خود جای داده است.

بازار کفاش ها :

بازار کفاش ها از انتهای بازار کلاه مالی شروع و به موازات بازار زرگری تا اول بازار حاج آقا علی ادامه می یابد و جهت آن شمالی- جنوبی است .

بازار حاج آقا علی (رفسنجانی) :

این بازار از انتهای بازار کفاش ها آغاز شده و به خیابان شریعتی روبروی بازار عزیز خاتمه می یابد.

بازار عزیز :

آخرین بخش از بازارهای کرمان که در شمالی ترین قسمت مجموعه بازار قرار دارد ، بازار عزیز است و جمعاً 70 باب مغازه فعال را در خود جای داده است .

تیمچه کوزه گرها :

تیمچه کوزه گرها که بزرگتر از تیمچه عطارهاست و در جوار آن قرار گرفته است . این بازار دو طبقه دارد

مسجد امام :

اين مسجد در خيابان امام خميني(ره) شهر قرار دارد و از بناهاي دوران سلجوقي است . مسجد امام از نوع مساجد چهار ايواني و يكي از بزرگترين مسجدهاي كرمان به شمار مي‌رود . سابقه تاريخي اين بنا به قرن پنجم هجري عصر سلجوقي مي‌رسد و ساخت آن را به ملك توران شاه منصوب داشته‌اند . معروفترين شبستان آن شبستان امام حسن است و در قسمت غربي آن ايوان بزرگي با روكش كاشي خوش رنگ معقلي برجاي مانده است.

مسجد پامنار :

مسجد پامنار در خيابان فتحعلي شاه قرار دارد و از آثار دوره حكومت آل مظفر است . اين بنا در سال ‪ ۷۹۳ه.ق به فرمان عمادالدين سلطان محمود برادر شاه شجاع از خاندان آل‌مظفر ساخته شده و شامل سردر ورودي ومناره وصحن كوچكي است . نماي سردر اين مسجد با كاشيكاري مقرنس كار زيبايي تزئين يافته است

مسجد جامع :

یكی از زیباترین مساجد ایران است كه دارای سر در رفیع ، صحن ، ایوان و شبستان می‌باشد . این مسجد در دوران حكومت امیر مبارز الدین محمد مظفر سرسلسله آل مظفر بنا گردیده و تاریخ آن به موجب كتیبه‌ سردر شرقی 750 ه. ق می‌باشد . ارزشمندترین قسمت بنا ، كاشیكاری معرق محراب و سردر شرقی مسجد است.

مسجد جامع مظفري كرمان :

در كنار ميدان شهدا و جنب خيابان شريعتي واقع است و يكي از زيباترين مساجد ايران به شمار مي‌رود . بر اساس كتيبه سردر اصلي ، روز چهارشنبه هفتم شوال سال ‪ ۷۰۵ه.ق به دستور امير مبارزالدين محمد مظفر(سرسلسله آل مظفر) و استاد حاج محمد يزدي ساخت آن آغاز شد و در اواخر سال ‪ ۷۵۵ه.ق به پايان رسيده است .

مسجد وكيل كرمان :

اين بنا ، در بازار وكيل كرمان واقع گرديده و بخشي از مجموعه ساختماني وكيل - مشتمل بر ارگ ، بازار ، حمام ، كاروانسرا و مسجد - است كه در سال 1187 ه .ق توسط وكيل الملك بنا گرديده و در دوره قاجار و دوره اخير بازسازي ، تعمير و تزيين شده است .

مسجد وكيل بم :

اين بنا در كنار قيصريه زردشتيان و در جوار حمامي به همين نام در شهرستان بم واقع گرديده و در زمان حكومت محمد اسماعيل خان وكيل الملك بر كرمان ( 1277-1248 ه . ق ) ساخته شده است . بناي مسجد داراي صحن ، ايوان و شبستان هاي ستوندار است .

مسجد سيد سيرجان :

اين بنا در كوچه انصاري در جوار حمامي به همين نام در شهرستان بم واقع گرديده و احتمالاً در زمان حاجي سيد علي خان كه در سال اول حكومت محمد اسماعيل خان وكيل الملك ، رياست شهر بم و نرماشير را به عهده داشته و در سنه 1263 ه . ق فوت كرده ، ساخته شده است .

مسجد سلجوقي خبيص :

اين بنا در قسمت جنوبي شهرستان شهداد كنوني و ميانه ويرانه هاي شهر خبيص قديم در شرق كرمان واقع گرديده و از آثار دوره سلجوقي است . اين مسجد به صورت ويرانه درآمده و تنها ديوارها و بخش هايي از پوشش طاق و گنبد آن و و همچنين آثاري از محراب گچي شبستان به جاي مانده است ( سال 1350 ) بناي مسجد به طول و عرض 26/25*14/5 متر مشتمل بر شبستان ، صحن و حياط خلوت ، تماماً از خشت ساخته شده است .

مسجد قلعه سنگ سيرجان :

بقاياي اين مسجد در 12 كيلومتري جنوب شرقي شهرستان سيرجان ، مجاور صخره اي سنگي و بقاياي قلعه اي قديمي واقع گرديده و بر اساس كتيبه موجود ، از آثار دوره مظفري - 789 ه . ق - است . اين كتيبه بر بدنه منبري سنگي در فاصله 5 متري شمال قلعه سنگ ، درون محوطه مسجدي به طول و عرض 10* 15 متر واقع شده است .

مسجد اهل سنت ارگ بم :

اين بنا كه امروزه مسجد امام زمان خوانده مي شود ، در كوچه 15 خيابان شهيد چمران واقع گرديده و احتمالاً اساس شبستان بزرگ آن مربوط به دوره سلجوقي است كه در دوره هاي بعد بازسازي شده و الحاقاتي بدان صورت گرفته است .

مسجد چهل ستون :

اين بنا در خيابان شريعتي واقع گرديده و بخشي از مجموعه ساختماني حاج علي آقا مشتمل بر آب انبار ، كاروانسرا ، بازار و مسجد است كه در سال 1328 ه . ق توسط حاج علي آقا مشهور به زعيم الله ساخته شده است . بناي مسجد مشتمل بر سر در ، مناره ، رواق ، صحن و شبستان است .

مسجد خواجه خضر كرمان :

اين بنا در محله خواجه خضر كرمان واقع گرديده و ظاهراً بناي اوليه آن به روزگار فرمانروايي قراختاييان در اوايل قرن هفتم ه . ق ساخته شده بوده كه در زلزله تيرماه 1361 شمسي ويران و بناي جديدي جايگزين آن شده است .

مسجد جامع مروست شهر بابك :

اين بنا در آبادي مروست - از توابع شهر بابك استان يزد - واقع گرديده و بناي آن ظاهراً از دوره صفوي است كه بر طبق كتيبه سر در ورودي ، در سال 1163 ه . ق توسط مهدي بن جعفر تعمير شده و محراب گچي و پوشش مقرنس مسجد نيز مربوط به همين زمان است

مدرسه گنجعلی خان :

این بنا در ضلع شرقی میدان گنجعلی خان واقع شده و روزگاری مدرسه ای پر رونق بوده که بعدها به کاروانسرا تبدیل گردیده است . بر کاشی های کتیبه سر در آن تاریخ 1007 ه. ق مطابق با 1598 میلادی نقش بسته و معمار آن محمد سلطانی یزدی بوده است .

مدرسه شفیعیه :

این مدرسه در سمت راست بازار اختیاری واقع شده و به همت میرزا محمد شفیع از نوادگان گنجعلی خان احداث شده است .

مدرسه ابراهیم خان :

مدرسه ابراهیم خان نیز یکی دیگر از مدارس تاریخی استان کرمان است که به فرقه شیخیه تعلق دارد .

مدرسه حیاتی :

مدرسه تاریخی حیاتی سومین مدرسه داخل بازار است .

تپه کنار صندل :

در طول 400 کيلو متر رودخانه هليل تاکنون بيش از 100 منطقه باستاني شناسايي شده است . محوطه هاي تاريخي جيرفت که در طول هزاره هاي سوم پيش از ميلاد آثار ارزشمندي را در خود جاي داده است ، جزو غني ترين محوطه هاي تاريخي جهان محسوب مي شوند . يکي از بقاياي اين تمدن عظيم تپه کنارصندل است که در 30 کيلومتري جيرفت قرار دارد . سازه هاي خشتي آن که به عنوان مرکز مذهبي استفاده مي شده است و در بالاي آن معبدي قرار دارد يکي از عظيم ترين زيگوراتهايي يافت شده در دنيا بيش از چهار ميليون خشت است . اين تپه قسمتي از شهري بوده که يک طرف آن وسعت دو کيلومتر داشته است . در دومين فصل کاوشها که در سال گذشته انجام شد باستان شناسان موفق شدند آثار خطي مربوط به 3000 سال پيش ، يعني همزمان با اختراع خط در بين النهرين و سامرا در عراق است . در لوح گلي که در عراق کشف شده به عظمت اين تمدن اشاره شده است . حفاريهاي اخير جيرفت ابعاد تازه اي از تمدن هزاره هاي قبل از ميلاد را در جيرفت نمايان ساخت . کنار صندل در نزديکي حسين آباد قرار دارد . امروزه تپه شمالي و جنوبي کنار صندل از تپه هاي باستاني مورد توجه هستند که هيأت هاي کاوش در آنها به حفاري مشغولند تا راز ديرينه اين سرزمين را کشف کنند . در اطراف اين دو تپه ، از ديگر محوطه هاي باستاني ، مي توان به قلعه کوچک و گورستان محطوط آباد نيز اشاره کرد .

باغ موزه هرندی :

مجموعه باغ موزه هرندي و بناي موجود در آن مربوط به اواخر دوره قاجار است . اين مجموعه توسط مرحوم "عدل السلطان" بنا گرديد و در سال 1313 شمسي به مرحوم "ابوالقاسم هرندي" فروخته شد . يكي از نكات موردتوجه تاريخي ،‌ توقف "رضاخان" در مسير آخرين سفر تبعيديش در اين منزل مي باشد و به همين مناسبت قسمتي از باغ توسط مالك به وزارت فرهنگ و هنر وقت اهدا گرديد و در نهايت ساير بخشهاي آن خريداري گرديد . در حال حاضر در طبقه همكف اين ساختمان ، موزه سازهاي سنتي استاد مسعود و در طبقه فوقاني آن موزه باستان شناسي قرار دارد .

موزه دفاع مقدس :

اين موزه يكي از نتايج ماندگار و پديده هاي منحصر به فرد كنگره بزرگداشت سرداران و هشت هزار شهيد استان كرمان و سيستان و بلوچستان است كه به همت و تدبير فرمانده وقت لشكر41 ثارالله سرتيپ پاسدار قاسم سليماني به مدت 11 ماه در كرمان و با هدف انتقال فرهنگ ايثار ، جهاد ، شهادت و همچنين اثبات حقانيت ملت مسلمان ايران در جنگ هشت ساله عراق و ايران بنا شده است . اين موزه را آقاي مهندس خان محمدي از استادان دانشگاه علم و صنعت تهران طراحي كردند و در زميني به مساحت 23 هزار متر مربع و با زير بناي 2550متر مربع با صرف هزينه اي بالغ بر 11ميليارد ريال ساخته شد و در هفتم خرداد ماه 1377 درسالروز فتح خرمشهر روز مقاومت ملي با حضور حضرت آيت الله رفسنجاني افتتاح شد . ساخت اين موزه در مركز شهر و جنب مصلاي بزرگ كرمان موقعيت مناسبي به اين مركز فرهنگي بخشيده است .

موزه سکه :

ضرابخانه از بناهای مجموعه گنجعليخان بوده و در ضلع شمالی مطدان قرار گرفته است . اين بنا بين سالهای 1007 الی 1035 به دستور گنجعليخان حاکم کرمان ساخته شده است . در زمان تعميرات بنا تعدادی سکة مسی و قطعات فلزی متعلق به ضرب سکه بدست آمده که تأييدی بر کاربرد بنا برای ضرابخانه می باشد . اين بنا از سال 1370 همزمان با برگزاری بزرگداشت خواجوی کرمانی به عنوان موزه سکه مورد بهره برداری قرار گرفت . سکه های ادوار مختلف تاريخ از جمله اشکانيان ، ساسانيان ، عرب ساسانی ، اموی ، عباسی ، گورکانی ، تيموری ، آل مظفر ، آل مکرم ، آق قويونلو ، قراقويونلو ، ايلخانی ، صفوی ، افشار ، افاغنه ، زنديه ، قاجار ، پهلوی و همچنين اسکناس هايی از قاجار و پهلوی در آن به معرض نمايش گذاشته شده است .

موزه شاه نعمت الله ولی :

در بنای آستانه شاه نعمت الله ولي موزه اي است كه در آن اشيای نسبتاً نفيسي وجود دارد . در اين موزه بيش از هر چيز چندين جلد نسخه قرآن خطي جلب نظر مي كند كه هم از نظر قدمت تاريخي و هم از حيث خط و زيبايي و تجليد و تصحيف ممتازند . از جمله اين قرآنها ، دو صفحه از قرآني باقي مانده كه به خط كوفي است و سبك نگارش آن ، تاريخ كتاب را مطمئناً از 800 سال پيشتر مي برد . متأسفانه اين كتاب در سال 1312 به آب سيل شسته شد و فقط چند صفحه از آن باقي است . موزه آستانه علاوه بر دوره هاي قرآن ، اشياي عتيقه نيز دارد كه هر كدام در نوع خود شايان توجه است .

موزه هنرهاي معاصرصنعتي :

موزه هنرهاي معاصر كرمان نمونه مناسبي است از بذر فرهنگ كه به قصد بارور شدن و پروراندن افشانده شده كه برويد و بروياند . تاريخچه اين موزه به زمان بزرگمردي بازمي گردد كه هم اكنون آرامگاهش در داخل كتابخانه اين مجموعه فرهنگي مي باشد . بنيانگذار اين مجموعه مرحوم حاج علي اكبر صنعتي زاده است كه در سال 1318 هـ. ش پرورشگاهي را جهت نگهداري كودكان يتيم بنيان نهاد . زمين اين پرورشگاه درسال 1313 ه . ش از ورثه امير احتشام با وجوه دريافتي از صندوق استانداري خريداري شد .

موزه ضرابخانه :

در ضلع شمالي ميدان گنجعلي خان ، داخل بازار مسگري شمالي و روبروي حمام گنجعلي خان با گچبري زيبايي تزيين شده است . مدتي قبل نمايشگاهي از مجموعه اي از ظروف ، لباسهاي محلي و جنگي و سلاحهاي قديمي ، ابزار كشاورزي و ماكت هايي از مساكن روستايي و شهري و توپولوژي منازل كرمان برپا شده بود . در گذشته در اين ضرابخانه مسكوكات طلا و نقره دولتي را ضرب مي كردند و در آن تعداد زيادي از سكه هاي ضرب شده پيدا شده است . نماي داخلي موزه به شكل هشت ضلعي و مشتمل بر يك طاق چهار ايوان و چهار غرفه در چهار گوشه موزه است . به گفته مسئولان سازمان ميراث فرهنگي كشور طي برنامه پنج ساله قرار است كه اين موزه به موزه سكه تبديل شود .

موزه زرتشتيان :

اين موزه در محل آتشكده واقع شده كه در جشن تيرگان سال 3743 يزدگردي (10/4/1384) به طور رسمي توسط رئيس سازمان ميراث فرهنگي وقت افتتاح شد .

موزه شهيد باهنر :

موزه شهيد باهنر كرمان از آثار ماندگار و ارزشمند كنگره بزرگداشت شهيد دكتر محمد جواد باهنر است كه در بيستمين سالگرد شهادت آن شهيد بنا شد و در تاريخ هفتم شهريور ماه 1380 افتتاح گرديد .

موزه جبليه :

اين گنبد هشت ضلعي است و مصالح به كار رفته در ديوارها سنگ لاشه با ملات گچ از بيرون و آهك از داخل است كه در سال 1376 ه.ش ثبت اثار ملي شد . چندي پس از آن مرمت شده و در سال 1383 به موزه جبليه ( كتيبه هاي تاريخي ) تبديل گرديد . اين موزه در خيابان شهدا واقع است.

معرفی جاذبه های طبیعی :


باغ شاهزاده ماهان ( ماهان –1298 ه.ق) :

باغ شاهزاده یكی از عالی ترین و زیباترین باغ های سنتی ایران محسوب می شود . این باغ در نیم فرسنگی ماهان در دامنه كوههای تیگران جلوه گری می كند و از یادگارهای عبدالحمید میرزا فرمانفرما – حاكم كرمان در اواخر دوره قاجار (1297ه.ق.) است . گویند كه چون خبر مرگ ناگهانی حاكم را به ماهان بردند بنایی كه مشغول تكمیل سرد ساختمان بود تغار گچی را كه بدست داشت محكم به دیوار كوبید و كار را رها كرده و فرار نمود . آنطور كه جای خالی كاشی ها همچنان بر سر در ورودی خودنمائی می كند . این باغ دارای سردر ورودی ، حمام ، شبكه آبرسانی و حوض می باشد.

باغ موزه هرندی :

مجموعه باغ موزه هرندي و بناي موجود در آن مربوط به اواخر دوره قاجار است. اين مجموعه توسط مرحوم "عدل السلطان" بنا گرديد و در سال 1313 شمسي به مرحوم "ابوالقاسم هرندي" فروخته شد . يكي از نكات موردتوجه تاريخي ،‌ توقف "رضاخان" در مسير آخرين سفر تبعيديش در اين منزل مي باشد .

باغ فتح آباد :

اين باغ كه در روستايي در 25 كيلومتري شهر كرمان قرار دارد و الگوي احداث باغ شاهزاده ماهان بوده است از آثار عصر قاجاريه و از يادگارهاي فضل عليخان بيگلر بيگي است و به همين دليل آن را باغ بيگلر بيگي مي گويند . عبور آب فتح آباد از ميان اين باغ به آن صفا و طراوت خاصي مي بخشيده است . اين باغ توسط سازمان ميراث فرهنگي در دست مرمت قرار دارد .

باغ بيرم آباد :

بيرم سركرده طايفه قاسملو پس از مهاجرت به كرمان به نيابت از محمد خان كارهاي حكومت را اداره مي كرد . وي دستور داد كه باغ بيرم آباد در جنوب شرقي گواشير بنا شود . در جاي ديگر آمده است كه گنجعلي خان در كنار كرمان باغ بزرگي معروف به بيرم آباد دارد و اگر تركيب تركي نداشته باشد شايد از آباديهاي قديم و مركب از كلمه بي ( بغ ) و رام ( رامش ) بوده باشد . ساختمان زيباي در وسط آن با سبك صفوي ساخته شده و كاشيكاري و كتيبه هاي آن كمابيش باقي است .

باغ بيمند سيرجان :

در باغ بيميد سيرجان امامزاده اي به نام امامزاده احمد وجود دارد و در كنار آن درخت سرو تناوري است كه طول محيط تنة آن بالغ بر 5/6 متر است . تصور مي رود كه قريب هزار سال از عمرش مي گذرد و شايد كمتر سروي در كشور ما به اين عظمت وجود داشته باشد .

باغ سنگي بلورد سيرجان :

اين باغ از شاهكارهاي تاريخ است . در نزديكي دهستان بلورد واقع در روستاي مياندوآب و در فاصلة 45 كيلومتري جنوب شرقي سيرجان و به دست فردي ناشنوا به نام "درويش خان گنگ اسفنديار پور" كه به كشاورزي اشتغال داشته حدود 30 سال پيش ساخته شده است . اين در حقيقت يادگار گلستاني است كه وي روزگاري از دست داده و به خيال خودش بوستاني از سنگ و چوب را به اين منظور ساخته است . با اين انديشه كه ديگر ظالم، باغ سنگي او را نمي گيرد و با چنين اميدي عمر خود را گذرانده است .

باغ ناصريه :

باغ ناصريه را محمد حسن خان سردار بنا كرد و عمارت آن به دستور ناصرالدوله فرمانفرما ساخته شد .

چاله لوت :

واقع در شمال شرقی کوه های کرمان را می توان یکی از آبگیرهای منطقه به شمار آورد که از خشک ترین و کم آب ترین حوزه های آبریز ایران است . این دریاچه در حد فاصل استان های سیستان و بلوچستان و کرمان واقع شده و حوزه آبریز بخش غربی آن ، مناطقی از استان کرمان را مشتمل بر شهرستان بافت ،کهنوج و سبزه واران در برمی گیرد .

دریاچه جازموریان :

دریاچه و تالاب هامون جازموریان که میزان آب و وسعت آن متغیر است و جزو دریاچه های دائمی به شمار نمی رود . رودخانه هلیل رود از طرف غرب و رود بمپور از جانب شرق به این دریاچه می ریزند . این دریاچه در واقع یک حوضچه تبخیری است که محل تخلیه تمامی زهکش منطقه و رودهای هلیل و بمپور ( رود بمپور در حوزه آبریز شرق جازموریان است ) و دیگر انشعابات فرعی رودهای کوچک و فصلی موجود در حوزه است .

کوه هزار :

این کوه در 114 کیلومتری شمال غرب بم در دهستان راین واقع شده و 4465 متر ارتفاع دارد . روستاهای بزرگی چون میرشادی ، زر دود و زارچو در دامنه های شمالی و بابی نی ، زمان آباد ، نروک ، درزنیه، گارچیدان ، گاهو ، در گورو ، بهرسوز ، گیشیگان ، گرو ، در آسیاب در دامنه های شرقی و نمش ، باب کهنوج ، هنزا و زنک در دامنه های جنوبی و گندگاو ، درآلو و باب گنجی در دامنه های غربی آن واقعند که بدلیل ارتفاع زیاد دارای آب و هوای نسبتاً سردی است .

کوه بی سوخته :

این کوه در 45 کیلومتری شمال غربی شهربابک در قسمت شمال روستای آبدار واقع شده و 2750 متر ارتفاع دارد .

کوه بید شیرین :

این کوه با ارتفاع 2973 متر در 58 کیلومتری شرق سیرجان واقع شده است و سرچشمه رودخانه حسین آباد سوج می باشد .

کوه بیدویه :

ارتفاع این کوه 3230 متر است و در 41 کیلومتری جنوب غرب شهداد واقع شده است .

کوه پلوار :

کوهستان پلوار که همانند دیواری ناحیه جنوبی کویر لوت را از بخش های درونی کشور جدا می سازد ، به صورت رشته ای به طول 147 کیلومتر از سوی شمال غربی به طرف جنوب شرقی کشیده شده و پهنه ای به وسعت 1450 کیلومتر را زیر پوشش قرار داده است .مهم ترین کوه های این کوهستان از سوی شمال به جنوب به ترتیب عبارتند از : تیغه سیاه ، تل زرد ، تل شورد ، دینر ، میانکوه ، سیاه کوه گورک ، ده مانی روز ، خر خسرو و گودرچاه .

کوه پورکان :

این کوهستان در شمال شرقی شهر بابک و غرب شهرستان رفسنجان واقع شده و از کوه هایی چون نجیب ، اسپزار ، محمد آباد ، توران ، کلاته ، تنه کوه ، زوج ، بی سوخته ، ده حاجی ، نر کوه ، کمر مدوار ، کمر سفید ، سنگ آواز که اغلب آنها بیش از 2500 متر ارتفاع دارند ، تشکیل یافته است . بلندترین قله آن ، کوه پورکان یا پاری کوه نام دارد که ارتفاع آن 3443 متر است و در 32 کیلومتری شمال شرقی شهر بابک قرار دارد .

کوه جوپار :

این کوه در 43 کیلومتری جنوب شرقی کرمان با ارتفاع 4135 متر واقع شده است . مرتفع ترین قله آن به نام سه ساخ بزرگ به ارتفاع 4200 متر و قله بلوچی با 4000 متر در جنوب غربی ماهان قرار دارند .

کوه باغ بالا :

این کوه در 30 کیلومتری شمال شرق کرمان واقع شده و 3775 متر ارتفاع دارد . این کوه سرچشمه رودهایی چون چتررود است و جزو ارتفاعات پلوار محسوب می شود .

کوه قدمگاه :

این کوه در 38 کیلومتری جنوب غربی بم و در مجاورت دهستان آب گرم قرار دارد که موقعیت دقیق استقرار آن شرق روستای در رود می باشد .

کوه سرمشک :

این کوه با ارتفاع 4048 متر و در 105 کیلومتری شمال غربی جیرفت قرار دارد و دومین قله از کوه های هزار است که سرچشمه رودهای رودرو و هلیل رود می باشد . این کوه در شرق روستای سرمشک از توابع دهستان دهتازیان شهرستان سیرجان و شمال روستای سرمشک از شهرستان جیرفت واقع شده است . از ارتفاعات مهم این کوه قله "دندانه هنزا" است که در غرب روستای هنزا قرار دارد و حدود 3650 متر ارتفاع دارد .

چشمه حسین آباد در راین :

این چشمه در 33 کیلومتری شمال غربی راین- کرمان واقع شده است . این نوع آب ها در دستگاه گوارش باعث قلیایی شدن محیط معده و سپس تحریکات ترشحات آن می گردد و در سیستم کبدی و لوزالمعده به سبب تحریک لوزالمعده و بزاق اثر بهبود بخشی دارند .

چشمه قلعه عسکرا :

این چشمه در 11 کیلومتری روستای سلطان آباد در جنوب کرمان واقع شده است . این دسته آب ها بیشتر مصرف خارجی دارد و در رفع بیماری های لنفاتیسم ، راشیستیسم ، برخی از بیماری های پوستی ، رماتیسمی و نیز بیماری های زنانه مؤثر است.

چشمه آب معدنی قاسم آباد :

این چشمه به فاصله شش کیلومتری شرق رفسنجان در روستای قاسم آباد واقع شده است و در اصل قنات قدیمی است که آب آن از سال های گذشته مورد استفاده درمانی اهالی منطقه بوده است . خواص درمانی این نوع آب ها در درمان بیماری های رماتیسمی ، گوش و حلق و بینی می باشد . همچنین اثر نیرو بخش نیز دارد .

چشمه معدنی ته خاتون :

چشمه معدنی ته خاتون در شرق کرمان به فاصله 13 کیلومتری روستای جوشان واقع شده است . آب این چشمه دارای اثر آرام بخش برای دردهای مفصلی و عصبی است .

چشمه معدنی قرقره (باب ترش) :

این چشمه در فاصله 40 کیلومتری راین کرمان واقع شده است . این نوع آب در درمان خارجی بیماریهای لنفاتسم ، راشیتیسم و بیماری های پوستی ، رمانیسمی و همچنین بیماری های زنانه مصرف است .

چشمه آب معدنی ابارق :

این چشمه در جنوب شرقی کرمان در فاصله 11 کیلومتری شمال دهکده ابارق واقع شده است . آب چشمه برای دستگاه هاضمه بدن مفید است . مصرف این دسته آب ها در درمان بیماری های مفصلی نیز توصیه می شود . از آب چشمه برای استحمام استفاده می کند.

منطقه پاسیب :

منطقه پاسیب در نزدیكی چترود ( حد فاصل كرمان – زرند ) با كوه های زیبا و پوشش گیاهی متنوع است

لوت زنگی آباد :

لوت زنگی آباد واقع در جنوب شهرستان بم كه تنها زیستگا ه نوعی آهو است به نام چینكارا كه برای گردشگران خارجی به خصوص زیست شناسان و متخصصان بسیار جالب توجه خواهد بود .

منطقه حفاظت شده بیدوییه بردسیر :

منطقه حفاظت شده بیدوییه بردسیر شامل 1200 راس آهو و تپه ماهورهای بسیار زیبا است .

دشت های بلورد سیرجان :

زیستگاه تابستانی پرنده ای به نام هوبره است كه تعداد آن در دنیا كاهش یافته اما خوشبختانه در استان كرمان به تعداد زیاد دیده می شود .

تالاب جازموریان :

تالاب جازموریان كه در فصل زمستان زیستگاه مناسبی برای هزاران پرنده مهاجر از جمله فلامینكو ، انواع غاز ، اردك و مرغابی وحشی و به ویژه محل مناسبی برای زمستان گذرانی هوبره است.

سایر مناطق حفاظت شده :

پناهگاه حیات وحش مهرییه ، پناهگاه حیات وحش مهرییه كه جنگل های منحصر به فرد كهور دارد ، منطقه شكار ممنوع شهر بابك (گودچاه) ، منطقه شكار ممنوع انجرك رابر ، منطقه شكار ممنوع كوه شیر بم ، منطقه شكار ممنوع كوه نو درهنگ ، جنگل های بنه و بادام چاه زار سیرجان ، مناطق دیدنی زرند و كوهبنان از دیگر مناطق حفاظت شده استان کرمان است .

غار آهکی طرنگ :

غار آهکی طرنگ به عنوان مهمترین و طولانی ترین غار استان کرمان که در نوع خود بی نظیر و دارای مناظر وجلوه های طبیعی بسیار زیبا و پدیده های شگفت انگیز است که خود از جاذبه های طبیعی گردشگری استان کرمان محسوب می گردد و می تواند به عنوان یک قطب گردشگری در جنوب غربی استان کرمان ایفای نقش نماید . این غار از جمله غارهای متعدد مناطق کوهستانی استان کرمان می باشد که در فاصله 230 کیلومتری جنوب غربی شهر کرمان واقع شده است .

غار میرزا :

غار میرزا در ارتفاع2342 متری از سطح دریا قرار دارد و از نقطه نظر فنی از درجه سختی بالایی برخوردار است . غار میرزا دارای هشت تالار اصلی و چهار تالار فرعی است که هرکدام ویژگیهای خاصی را دارند ودربخش میانی غار 90 متر فرود در فضای معلق، غار نورد را به دنیای اسرار آمیزی می رساند و وسعت غار مذکور در این قسمت به 150 متر مربع می رسد که این خصوصیت این غار را در بین غارهای کشور کم نظیر و در میان غارهای استان بی همتا کرده است.

رودهای حوزه آبریز جازموریان :

مساحت این حوزه در حدود8300 کیلومتر مربع است و شامل رودخانه هایی است که به دریاچه هامون جازموریان می ریزند . مهم ترین رودخانه این حوزه هلیل رود است که شاخه های مهمی مانند زردشت از گوفر ، بافت از لاله زار ، رابر از الفتح (شاه کوه) ، طیل از کوهراز و اسفندقه از ارتفاعات اسفندقه به آن می پیوندند و پس از مشروب نمودن اراضی جیرفت و شهرستان کهنوج وارد هامون جازموریان می شود . این حوزه آبریز ، فاقد پوشش گیاهی قابل توجه است و به علت وجود دائمی برف کوه های نامبرده ، آب دائم دارد .

آبریز نمک زارهای مرکزی :

از رودخانه های این حوزه می توان قهرج رود و تهرود را نام برد . شاخه های دیگر از رودخانه های این حوزه عبارتند از: لاله زار رود ، رود شور ، رفسنجان کوسک ، چاری ، ماهونگ و کسک .

سایر رودخانه ها :

آب بخشا در برد سیر ، راور در منطقه راور ، خبر در منطقه خبر بافت و رودخانه تنگوئیه ( پلنگی ) در سیرجان از دیگر رودخانه های استان کرمان به شمار می روند .

روستای سیرچ :

شهرستان کرمان ، بخش شهداد ، دارای طبیعت زیبای کوهستانی و آب و هوای مناسب.

روستای کوهپایه :

شهرستان کرمان ، بخش مرکزی ، دارای طبیعت زیبای کوهستانی و آب و هوای مناسب.

روستای بید خوان :

شهرستان بردسیر ، بخش مرکزی ، منطقه خوش آب و هوای کوهستانی با درختان کهنسال.

روستای دلفارد :

شهرستان جیرفت ، بخش مرکزی ، دارای دره خوش آب و هوا.

روستای خبر :

شهرستان بافت ، بخش مرکزی ، دارای طبیعت زیبای کوهستانی و منطقه حفاظت شده حیات وحش و زیارتگاه شاه ولایت.

روستای طرز :

شهرستان راور ، بخش مرکزی ، دارای آب و هوای مناسب در حاشیه کویر و سروهای بسیار قدیمی.

روستای هنزا :

شهرستان بافت ، بخش رابر ، دارای دره کوهستانی و درختان کهنسال گردو.

روستای لاله زار :

شهرستان بردسیر ، بخش مرکزی ، دارای منطقه گردشگری خوش آب و هوا.

روستای دوساری :

این روستای زیبا در فاصله پنج کیلومتری ضلع شرقی جاده جیرفت به کهنوج واقع شده است .

روستای بروات :

بروات یکی از آبادی های حومه شهرستان بم است که در پنج کیلومتری آن قرار دارد و مرکز بخش مرکزی شهرستان مذکور است . بهترین خرما (مضافتی) و مرکبات شهرستان بم در این روستا تولید می شود .

روستای باغ دشت :

این روستا در جنوب غربی شهرستان بم در مجاورت جاده کمربندی کرمان به زاهدان واقع شده و با قنات های متعدد و سرسبزی درختان مسیر نهرهایش به تفریحگاه و استراحتگاه عمومی مردم و مسافرین تبدیل شده است

روستای شهداد :

شهداد یکی از بخش های شهرستان کرمان است و در پست ترین نقطه کویر که حداکثر 300 متر از سطح دریا ارتفاع دارد ، قرار گرفته است و قنات های متعدد دارد . از محصولات این روستا خرما ، مرکبات و حنا است و مرکبات آن از جهت شیرینی و لطافت کم نظیر است . خرابه های شهر قدیمی شهداد که به 4000 سال قبل از میلاد تعلق دارد ، در دشت لوت شهداد در جوار شهر جدید کشف شده است .

روستای سه کنج :

سه کنج یکی از آبادی های بزرگ و مرکز دهستان سه کنج است که در شرق ماهان و شمال جاده بم- کرمان (شش کیلومتری راه فرعی بعد از پلیس راه) قرار دارد . سه کنج تا شهر کرمان 50 و تا ماهان 15کیلومتر فاصله دارد . این نقطه از معروف ترین گردشگاه های کرمان است . مزار شیخ علی بابا از مریدان معروف شاه نعمت الله ولی نیز در سه کنج است .

روستای میمند :

میمند مرکز دهستان میمند از شهرستان شهربابک و یکی از روستاهای شگفت انگیز ایران می باشد . مسجد میمند از دیدنی های این روستاست. خانه های قدیمی این روستا مانند مناره هایی در دل کوه کنده شده اند.

روستای پاریز :

پاریز از توابع شهرستان سیرجان است که در فاصله 64 کیلومتری شمال سیرجان قرار دارد ، از معدود روستاهای بزرگ فعلی این شهرستان است .

يخچال حاج آقا علی :

يخچال حاج آقاعلی در روستای عباس آبادحاجی در شش كيلومتری شمال رفسنجان واقع شده است . بنا در دوره قاجار ساخته شده است و مصالح ساختمانی بكار برده شده در آن شامل خشت ، اندود كاهگل ، آجر و قلوه سنگ (در چاله يخ) می باشد .

يخچال كبوتر خان :

يخچال كبوتر خان رفسنجان در روستای كبوترخان در 23 كيلومتری شرق رفسنجان واقع شده است . ساختمان آن مربوط به دوره ساسانی است و مصالح به كار رفته در آن خشت و اندودكاه گل می باشد . اين يخچال در حال حاضر دچار فرسايش شديد گشته و رو به ويرانی می رود.

يخچال لنگر ماهان :

خچال لنگرماهان در خارج روستای لنگر در پنج كيلومتری شمال شرقی ماهان قرار دارد . بنای آن مربوط به دوره قاجار است . برای ساخت اين يخچال از خشت با اندود كاه گل و همچنين قلوه سنگ (در پی)استفاده شده است . اين بنا به علت بارش برف و باران آسيب ديده است و در حال حاضر متروك می باشد .

يخچال مؤيدی :

یخچال مؤيدی كرمان در خيابان ابوحامد شهر كرمان قرار دارد . قدمت آن احتمالاً به دوره صفوی می رسد و مصالح استفاده شده در ساخت آن شامل خشت خام و ملات گل و اندود كاه گل می باشد . در حال حاضر اين بنا از طرف سازمان ميراث فرهنگی مورد مرمت قرار گرفته است .

يخدان مويدي ( خارج از کرمان ) :

اين اثر تاريخي كه در گذشته خارج از شهر كرمان قرار داشت ، اكنون به علت توسعه و گسترش شهر در جوار خيابان ابوحامد واقع است . عناصر تشكيل‌دهنده يخدان شامل مخزن ، حصار ، استخر و چاله‌يخدان است . پلان مخزن دايره شكل است كه گنبدي از نوع بستو بر روي آن احداث شده است . حصار آن نسبتاً بلند و ‪ ۱۲متر ارتفاع دارد . مصالح بنا خشت خام و ملات گل است . كاربري يخدان در گذشته نگهداري يخ براي ايام تابستان مردم بوده است . اين بنا در اواخر دوره صفوي بنا شده و نام مويدي از آن نظر است كه قنات مشهور به مويدي آب آن را تامين مي‌كرده است

يخچال محمود آب :

يخچال محمود آباد سيرجان در ابتدای روستای محمود آباد سيد در20 كيلومتری سيرجان قرار دارد . قدمت آن احتمالاً به اوايل دوره قاجار می رسد و مصالح به كار رفته در آن خشت خام و اندود كاهگل می باشد . در حال حاضر گنبد بنا دچار فرسايش شديدی شده است و كاربردی ندارد .

يخچالهای حاج رشيد :

يخچالهای حاج رشيد سيرجان (دو يخچال) در نزديكي بلوار شيخ فضل الله نوری شهر سيرجان واقع شده اند . تاريخ ساخت آنها سال 1271 هجری قمری است و مصالح به كار رفته در ساختمان آنها شامل لاشه سنگ ، قلوه سنگ و خشت می باشد . اين دو يخچال و ديوار آنها توسط سازمان ميراث فرهنگی مرمت شده و فعلاً كاربردی ندارد .

آداب و رسوم :


پوشاك محلی زنانه

سرپوشها:

چارقد:

پارچه ایست چهارگوش که آن را به صورت سه گوش تا کردهو بوسیله سنجاق قفلی زیر گلو محکم می شود. افراد غنی به سنجاق قفلی گویهایطلایی یا سنجاق طلا آویزان می کردند.

پیچه:

پیچه نقاب مانند بوده و از یال و دم اسب تهیهمی شده است. پیچه را بوسیلهٔ روبانی که در بالای آن وصل می شده روی پیشانیقرار می دادند و بند آن را پشت سر گره می زدند ، آنگاه چادر مشکی را رویآن می انداختند.

چادر دلاغ :

همان چاقچور یا چاقشور است. جورابیاست از نوک انگشت پا تا کمر که پاچه آن تنگ و بالای آن گشاد و شلوار ماننداست که زنها به پا می کردند. چادردلاغ به صورت چادر عربی اما بدون آستینبوده و شلوار مشکی زیر آن می پوشیدند.

تن پوشهای زنانه

شلیت :

دامن کوتاه و پرچینی بوده که روی شلوار به تن میکردند و کمر آن مانند شلوار دارای لیفه بوده که با نخی به کمر محکم می شدهاست.

پیرن:

پیراهن چین دار یقه گرد و دارای آستین لوله ای یا پفی بوده است.

پیراهن شش ترک:

قسمت کمر این پیراهن تنگ دوخته می شد و پائین تنه دو برابر گشاد بوده است. آستین ها بلند و سرشانه چین میخورده است.

یل:

نوعی تن پوش (کت) که زنان و دختران در فصل سرما تن می کردند. قد آن تا روی باسن بوده است.

پیراهن چین پیله ای:

از جنس کتان دارای یقه گرد و آستینهای بلندبوده است. دارای مچ پیچ بوده پایین تنه را مانند دامن چین پیله ای میدادند.

پای پوشها

ساغری ، قندره ، کفشهای گیوه ای ، گالش

پوشاك محلی مردانه

سرپوشها

کلاه گرد نمدی ، کلاه دوره ای (شاپو ، کلاه پهلوی ، عمامه ، کلاه بافتنی (کاموایی) )

تن پوشها

تن پوشهای مردانه:

پیراهن ، قبا ، سرداری ، جلیقه ، شال کمر

پیراهن:

نسبتاً بلند یا بالای زانو که از دوطرف پهلو به اندازهٔ cm ۱۵-۱۰چاک می خورد. یقهٔ آن گرد و ساده که از سرشانه یا جلو دکمه می خورد. آستینها گشاد و بلند و در قسمت مچ یک چاک کوچک داشته که روی شلوار میافتاده است. هنگام کار آن را در شلوار می نمودند. اشراف و اعیان جامعه درقسمتهای یقه ، سرآستینها و انتهای پیراهن را با نخهای رنگی روشن نقده دوزیمی کردند و با نوارهای تزئینی آن را پراقدوزی می نمودند.

قبا:

کتی بلند و بدون یقه بود بطوریکه وقتی آن را به تن می کردندیقهٔ آن به شکل هفت یا مایل درمی آمده است. جلو آن باز که بوسیلهٔ چنددکمه و بندیک دوطرف قبا به همدیگر وصل می شد یا کلاً دکمه نداشته که درپهلو به همدیگر پیوند می خوردند.

پاپوشه

پاپوشهای مردانه:

گیوه ، ساغری ، ارسی ، زنگال ، قندر ، شاپسند

پاپیچ یا مچ پیچ:

این پاپوش تا حدود ۵۰ سال پیش در کرمان رایج بودهو به غیر از نظامیان که همیشه استفاده می کردند ، عامه مردم در زمستانهایا در هنگام کشاورزی یا شکار از آن استفاده کی نمودند. مچ پیچها اصولاً ازپارچه های پشمی و ابریشمی به عرض cm ۱۵-۱۰و به طول تقریبی m ۵-۴از مچ پاتا زیر خم زانوها پیچیده می شده است. در سیرجان به پاتو و در بینزرتشتیان به پاتابه معروف بوده است.

پوشاك نوزادان

سرپوشها

دور گوشو :

پارچه ای است سه یا چهار گوش که روی کایتو برسر نوزاد می پوشیدند. دورگوشو را به صورت سه گوش درآورده و پشت گردن گرهمی زدند.

چارقدو:

روسری های چهار گوش کوچک بودند.

کلاه چینو:

کلاهی که دورتادور آن با پارچهٔ دیگری چین می خورده و بوسیلهٔ دو بند زیر گلو بسته می شده.

لچک :

روسری های سه گوش را می گویند.

شمیلوی کلاه دار:

نوعی شنل کلاه دار از جنس مخمل یاپارچه های پشمی تهیه می شده است. در صورت تمایل بوسیلهٔ دو بند زیر گلومحکم می شود. قد آن از نوک سر تا نوک پا بوده است. جلو پیشانی کلاه را بهصورت چین دار درمی آوردند. نوع دیگر بدون کلاه بوده است.

انواع غذاها :

استان کرمان همانند ساير استان های ايران ؛ از انواع غذاهای سنتی و خوش طعم برخوردار است كه برخی از آن‌ها در مناسبت‌های ويژه و تعداد بسياری نيز به شكل عادی در طی سال تهيه می‌شود . حلیم بادنجان معروف ترین و مهم ترین غذای استان کرمان است . انواع آش چون : آش آماج ، آش شلغم ، آش شولی ، آش جو (به طريقه كرمانی) ، آش مخلوط ، آش كدو ، توكی ، گندم شيری ، كاكل كنف شادانه ، خوراک لب لبو ، قاتق تخمه ، قاتق ، زير جوش ، كشک گردو ، كشک يونجه ، سردوش ، اشكنه ، كشک كدو ، ماست ، كشک سيب ، كورماست ، آب بنه يا سيراب بنه ، كله جوش ، آب گرمو ، بزقورمه ، كشک و بادنجان ، حليم بادنجان ، نان پز ، كاچی ، كماچ سحن ، قاتق شير ، نان چرب و شيرين و چنگ مال از جمله غذاهای محلی استان کرمان است.

انواع شیرینی ها :

انواع شیرینی های سنتی کرمان شامل کلمپه ، کماچ سهن ، خرمابریز ، شیرینی خانگی پر ریز و نان چرخی ، حاج بادام و پسته و نارگیل ، سوهان زرندی ، پفک ، قطاب ، رنگینک و برشتوک است .

جشن سده :

سده جشن ملوك نامداراست - از فريدون و از جمي ادگار است مراسم اين جشن كه از سنت هاي خاص كرمان است واقليت زرتشتي آن را برپامي كنند به اين منوال است: دقيقا50 روزبه عيد نوروز مانده در محل با غجه بوداغاباد.زرتشتيان مقيم كرمان با دعوت رسمي ازرجال وشخصيت ها درمحل مذكور ضمن پذيرايي ازمدعوين در اوايل غروب آفتاب چند تن از موبدان زرتشتي در حالي كه لباس سفيد پوشيده اند و كلاه سفيد بر سر دارند و لاله هاي روشن در دست ، پنجه در پنجه هم مي گذارند و با خواندن او اورادي مخصوص بر گرد توره عظيم بوته هاي جمع مي شوند كه به اصطلاح محلي (درمون) مي گويند . چرخ مي زنند و پس ازچند مرته دور زدن بر گرد بوته ها يكي از آنها با لاله هایش در مسير وزش باد بوته هارا آتش مي زند . رفته رفته آتش انبوهي توليد مي شود و موبدان را دور مي كند . تمامي اين مراسم با آهنگ هاي شاد همراه است و عده اي نيز عقيده دارند كه پس از برپايي جشن سده زمين گرم مي شود و هوا سرد .

مراسم شب نهم محرم :

مشهور به شب چهل منبراست مردم باشمع و شيريني راه مي افتند ودرمساجد و نكايا شمع روشن ميكنند وتا 40شمع هم روشن مي كنندوكنارانها شيربني( نقل)مي ريزند و به تبع حاجتي كه دارند نيت مي كنند و نيزدر همين شب در تنور خانه چراغي روشن مي گذارند و تا صبح روزبعد به ان دست نميزنند.
تنوع گويش و لهجه در كرمان زياد به چشم مي خورد و نا گفته نماند كه كرماني ها ، اصولا بيش از ساير مناطق فارسي صحيح را (كه همان فارسي دري باشد) تكلم مي كنند . در اين جا به چند نمونه از اصطلاحات زباني از جملهمثل هاي رايج در كرمان همراه با ترجمه آن اشاره مي شود .
  • شله زرد ’ كه معمولا در ايام سوگواري طبخ مي شود در كرمان به آن ’ابراهيمخاني ’ نيزگفته مي شود .
  • مفهوم (فتنه) سرو صدا يا حرفهاي بي ربط اوسونگلسون
  • انگل چنگل- چيزي را دستكاريكردن
  • انجوجه ( تخمه آ‏فتاب گرددان )
  • آرا- بزك يا آرايش كردن زنان
  • آبپاش- آبسه دندان
  • اس پس - يونجه
  • اوتا - نخ قرقره
  • اق - اظهارتنفر

مشاهیر :


حجت السلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی - فؤاد کرمانی - هوشنگ مرادی کرمانی - مشتاق علي شاه کرمانی – محمد ابراهیم باستانی پاريزی - شاه نعمت الله ولی - احمد ناظر زاده کرمانی - استاد احمد بهمنیار - استاد حسین مسعود - افضل کرمانی - خواجوی کرمانی - سید علی اکبر صنعتی - عماد کرمانی - محمد ارجمند - محمد حسین میمندی نژاد کرمانی - هرندی کرمانی - دکتر محمد جواد باهنر

صنایع دستی :


مسگری :

مسگري كه يكي از شعبات فلزكاري است بنابرحدس باستان شناسان در حدود سه تا پنج هزار سال سابقه دارد . در واقع مي توان گفت كه اولين اشياي فلزي ساخته شده به دست بشر مصنوعات مسي چكش كاري شده و كوچكي بوده كه به نيمه اول هزاره چهارم پيش از تاريخ تعلق دارد . در آخرين قرون دوران نوسنگي ، انساني كه موفق به تهيه ابزار مورد نياز خود از سنگ شده بود ، حسب اتفاق به عنصري برخورد كه نه تنها هنگام ضربه خوردن نمي شكست بلكه قابليت ذوب ، چكش خواري و تغيير فرم را نيز داشت .


قاليبافی :

کرمان از مراکز مهم قاليبافی ايران به شمار می آيد . اين شهر در آغاز قرن بيستم ميلادی يکی از معروفترين مراکز قاليبافی جهان به شمار می آمده است ، چنان که در آستانه جنگ جهانی اول تعداد دارهای قالی در اين استان به بيش از پنج هزار می رسيد . طرح و رنگ در قالی کرمان اهميت بسيار دارد ، طرحهای معروف قالی کرمان عبارت است از : شاه عباسی ، افشان ، ترنجی ، خوشه ، برگ فرنگی ، درختی ، شکارگاه و قاب قرآنی .


شال بافی :

شال بافی يکی از رشته های قديمی و اصيل صنايع دستی در "هوتک" کرمان است . معمولاً خانگی است و کارگاه در خانه قرار دارد .


عريض دوزی :

عريض پارچه دستباف پشمی و نسبتاً ضخيم است که برروی آن زنان پته دوز ، پته دوزی انجام می دهند . در گذشته از عريض استفاده های ديگری نظير کت و پالتو می شد ولی امروزه مصرف عريض بسيار کم شده و حتی در پته دوزی نيز محدود شده است .


حصیر بافی :

روش كار بدين ترتيب است كه پس از جدا كردن شاخه هاي درخت مورد نظر و خشك كردن آنها به وسيله اصل اوليه بافت يعني درگير شدن تار و پود.


گلیم بافی :

توليد گليم در جوامع عشايري و روستايي تقريباً حالت حرفه اي غير دايم و فصلي دارد و بافندگان آنكه اكثر زنان و دختران خانه دار هستند . توليد گليم لااقل 7000 سال دارد .

ترمه بافی :

از ديگر صنايع دستی رايج در استان کرمان ، بايد از ترمه بافی ذکر نام کرد که البته توليد آن حد ناچيزی بوده و تنها به چند صنعتگر هنرمند محدود می شود .

قلم‌زني :

قلم‌زني نيز هنري است كه در آن توسط نوك ظريف قلم فولاد و ضربات ماهرانه چكش‌هاي سبك بر روي سطح فلز نقش‌آفريني مي‌شود . به گفته اساتيد اين رشته هنر قلم‌زني در ابتدا مخصوص كرمان بود و به صورت خطوط ساده و يا خطوط موج دار دور ظرف گرد مانند بشقاب و كاسه به كار مي‌رفت اما اين هنر بعد از وارد شدن به اصفهان كه طرحهاي متنوع را رونق بخشيدند ، به اوج خود رسيد.

معرق چوب :

"معرق چوب": معرق در لغت به هر چيز رگه‌دار گفته مي‌شود . اين هنر ابتدا براي تزيين سطح ميز ، بوفه ، درها و تكيه‌گاه صندلي به كار مي‌رفت اما امروزه در تابلوها و موارد بسيار ديگري كاربرد زينتي دارد .

چاقوسازي :

"چاقوسازي" هنر چاقوسازي به طريقه نسل به نسل از پدران به فرزندان به ميراث مانده و همچنان در اين شهر و با همان كيفيت گذشته رونق دارد . چاقو انواع مختلفي دارد از جمله شكاري ، قلمه‌زني ، تزييني و دسته شاخي كه نامگذاري اين چاقوها بر اساس تيغه و نوع استفاده آنها مي‌باشد .

هنرمندان مطرح استان :

آقای علی يگانه (روکارگير فرش) ، محمد فريزنی (مس چکشی کرمان) ، خانم عصمت زبردست ( گليم باف ) ، خانم زهرا خضری ( قاليباف ) ، خانم زهرا جعفر آقائی ( گليم باف ) ، خانم مطهره صافی زاده ( پته دوز ) ، خانم منيژه محسنی ( گليم باف ) و خانم سکينه محمدی ( قاليباف ) .

سوغات :


خوراکی هایی چون پسته ، قاووت ، کماچ سهن ، سمنو ، کلمپه و خرمای بم از سوغاتی های این استان به شمار می روند . علاوه بر این اهل هنر می توانند از انواع پته ، قالی ، گلیم ، شیریکی پیچ ، کارهای قلمزنی ، ظروف مسی آن بهره ببرند . در جوار این مقوله های متنوع ، باید از داروها و گیاهان دارویی چون زیره ، حنا ، سدر و کتیرا نام برد .
کمپه قاووت پسته زیره

حنا :

حنا از جمله سوغات کرمان است که معمولاً به عنوان دارو و رنگ مورد استفاده قرار می گیرد . نرماشیر یکی از نواحی مهم تولید حنا در ایران است .

پسته :

رفسنجان رتبه اول تولید و صادرات پسته ایران را دارد . انواع پسته کرمان عبارتند از : اوحدی ، فندقی ، کله قوجی یا احمد آقایی ، سبز پسته ، سفید پسته ، شستی واحدی، بادامی ، کدویی ، کرمانی ، رباطی ، راوری ، قرمز ، ممتاز ، ابراهیمی ، اکبری ، امیری ، پاکزاد.

زیره :

یکی دیگر از سوغاتی های استان است که با کاربردهای مختلف معروفیت خاصی در ایران دارد .

کتیرا :

این صمغ گیاهی که به زبان انگلیسی نامیده می شود ، گونه های مختلفی دارد که به صورت درختچه یا گیاهان علفی چند ساله در ایران به طور کلی آنها را گون می نامند . در متون طب سنتی این گیاهان با نام های عربی «محلب العقاب» و «اصابع الغروس» معرفی شده اند .

خدمات گردشگری :


نام شماره تماس آدرس
هتل اخوان 2441411-12 کرمان، بلوار شهيد صدوقي
هتل كرمان 2513070 کرمان، ابتداي ترمينال
هتل امين 2221954 کرمان، خيابان شهيد دكتر چمران
هتل ناز 2450498 کرمان، بلوار شهيد صدوقي
هتل گواشير 2237734 کرمان، بزرگراه امام خميني
هتل هزار 2260040 کرمان، پاك نشاط كوچه پنجم
نام شماره تماس آدرس
تالار پيوند 2111567 بلوار جمهوري بلوار اميركبير
تالار عهد و پيمان 2450111 بلوار جمهوري خ شفا ك كرمان صنعتي
تالار گلها 2440004 بلوار جمهوري اسلامي
تالار شكوفه‌ها 2211553 انتهاي بلوار جمهوري اسلامي
تالار پيمان 2227911 خ قرني مقابل بيمارستان شهيد باهنر
تالار پيوند 2111567 بلوار جمهوري بلوار اميركبير
تالار عهد و پيمان 2450111 بلوار جمهوري خ شفا ك كرمان صنعتي