چهارشنبه، 26 مهر 1396
Menu

استان : هرمزگان

  • معرفی استان
  • معرفی جاذبه های تاریخی-فرهنگی
  • معرفی جاذبه های طبیعی
  • آداب و رسوم
  • مشاهیر
  • صنایع دستی
  • سوغات
  • خدمات گردشگری

معرفی استان :


استان هرمزگان در جنوب ايران و در بين مدارهاي 25 درجه و24 دقيقه تا 28 درجه و 57 دقيقه عرض شمالي و 53 درجه و 41 دقيقه تا 59 درجه و 15 دقيقه طول شرقي واقع شده است. اين استان از شمال و شمال شرقي با استان كرمان از غرب و شمال شرقي با استان كرمان از غرب و شمال غربي با استان هاي فارس و بوشهر از جنوب شرقي با استان سيستان و بلوچستان و از جنوب باآب هاي خليج فارس و درياي عمان همسايه است. اين استان داراي 12 شهرستان، 34 بخش،81 دهستان، 26 شهر و 14 جزيره بزرگ مسكوني. بخش عمده‌ای از مساحت استان هرمزگان را مناطق کوهستانی در بر گرفته‌اند و کوههای این منطقه ادامه رشته کوههای زاگرس اند که به تدریج از شمال شرقی به جنوب شرقی امتداد می‌یابند. ادامه این رشته همراه با کاهش ارتفاع، به تپه ماهورهای آهکی، گچی و شنی منتهی شده و به زمینهای پست ساحلی خلیج فارس و دریای عمان متصل می گردد. این ناحیه پست ساحلی، در اطراف تنگه هرمز وسعت بیشتری یافته، و شرایط مساعدی برای کشاورزی و صیفی به وجود آورده‌است. با توجه به مشخصات اقلیمی و استقرار استان هرمزگان در منطقه فوق حاره‌ای، گرمی هوا مهم‌ترین پدیده مشهود اقلیمی آن است. استان هرمزگان از مناطق گرم و خشک ایران است و اقلیم آن تحت تأثیر آب و هوای نیمه بیابانی و بیابانی قرار دارد. هوای نوار ساحلی در تابستانها بسیار گرم و مرطوب است و گاهی نیز دمای آن از ۵۲ درجه سانتیگراد تجاوز می‌کند. مركز استان هرمزگان شهر تاریخی بندرعباس می باشد كه امروزه یكی از 20 شهر بزرگ ایران و مركز فعالیتهای مهم اقتصادی و تجاری كشور محسوب می گردد. بندرعباس به عنوان بزرگترین مبادی ورودی و خروجی كشور نقش بسیار ارزنده ای در دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران كه بنادر مهم آبادان و خرمشهر مورد تعدی دشمن قرار گرفته بودند، در زمینه نیازهای وارداتی كشور ایفا نمود. این شهر در فصل مشترك خلیج فارس و دریای عمان روبروی جزایر قشم، هرمز و لارك در فاصله نزدیك تنگه استراتژیك هرمز واقع شده و دارای ظرفیت های درخور توجهی از نظر تاسیسات پیشرفته خدماتی، زیربنایی و اقتصادی می باشد استان هرمزگان یكی از استانهای كشور جمهوری اسلامی ایران است كه در جنوب آن، بین مختصات جغرافیایی 25 درجه و 24 دقیقه تا 28 درجه و 57 دقیقه عرض شمالی و 53 درجه و 41 دقیقه تا 59 درجه و 15 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ واقع شده است. این استان حدود 68 هزار كیلومتر مربع مساحت دارد كه از این نظر هشتمین استان كشور می باشد. هرمزگان از جهت شمال و شمال شرقی با استان كرمان، غرب و شمال غربی با استان های فارس و بوشهر از شرق با سیستان و بلوچستان همسایه بوده و جنوب آن را آبهای گرم خلیج فارس و دریای عمان در نواری به طول تقریبی 900 كیلومتر دربرگرفته است.
بندرعباس، بندر لنگه، بندرخمير، حاجي آباد، ميناب، جاسك، رودان، گاوبندي، بستك، جزيره قشم، جزيره كيش، جزیره ابوموسي، جزيره لاوان، جزيره هندورابي، جزيره شتور، جزيره لارك، جزيره هرمز، جزيره هنگام، جزيره سيري، جزيره تنب بزرگ، جزيره تنب كوچك، جزيره فارور و جزيره فاروران.
جغرافیای تاریخی استان هرمزگان با تاریخ و جغرافیای خلیج‌فارس در هم آمیخته است. تا قرن چهارم پیش از میلاد، مدارك پراكنده‌ای بر پایه نوشتارهای تاریخ‌نگاری یونانی درباره خلیج‌فارس وجود دارد. ظاهراً در دوران بسیار كهن، اقوامی در سواحل غربی خلیج‌ فارس و دشت‌های جنوبی و غربی ایران می‌زیسته‌اند. شواهدی نیز مبنی بر پیدایش و توسعه دریانوردی در آن دوران وجود دارد. از جمله می‌توان به دریانوردی بابلیان در قرن هفتم پیش از میلاد، در خلیج‌فارس اشاره كرد. نخستین مدرك قطعی در خصوص دریانوردی در خلیج‌فارس،‌ به زمان نئار خورس یا "نئارك، دریاسالار اسكندر مقدونی، مربوط است. در سال‌های هفتصد و پنجاه الی ششصد و شصت و یك میلادی، منطقه خلیج‌فارس جزو قلمرو خلافت اموی و سپس جزو قلمرو خلافت عباسی (در سال‌های هزار و دویست و هشتاد و پنج الی هفتصد و پنجاه میلادی) بوده است. از اواخر قرن هشتم میلادی كه دوران شكوفایی خلافت عباسی بود، داد و ستدهای دریایی رونق بسزایی یافت. در سال هزار و سیصد میلادی سیف‌الدین پادشاه بومی بندر هرمز از ترس حمله مغول‌ها، بندر هرمز را ترك و به جزیره هرمز (جردم) عزیمت كرد و در آنجا شهر دیگری بنا نهاد. در سال 1453 میلادی هنگامی كه قسطنطنیه به دست سلطان محمد فاتح سقوط كرد، ارتباط زمینی اروپاییان با آسیا گسسته شد. در سال 1497 میلادی، برای اولین بار استعمارگران غربی به فرمانروایی "واسكو دوگاما" در بنادر خلیج‌فارس پیاده شدند. در سال 1506 میلادی پرتغالی‌ها به عنوان محافظت از منافع پرتغال در برابر تجار مصری و ونیزی، به رهبری "آلفونسو آلبوكرك" با هفت‌كشتی جنگی جزیره هرمز را محاصره نمودند. بندر هرمز در این زمان،‌ كلید تجاری خلیج‌ فارس محسوب می‌شد.
استان هرمزگان، از دير باز محل نخستين اجتماع ها و گاهواره فرهنگی کهن و مرکز آبادی بوده و نخستين حکومت های با فرهنگ، در کرانه های آن به وجود آمده است. در کرانه ها و جزيره های هرمزگان، عرب ها، لرها، پارس ها، بلوچ ها، ترک ها و تيره های آميخته به سر می برند، که در اثر آميختن، نژاد ويژه ای را به وجود آورده اند ، که در شهرستان ميناب، به مينابی، . . . سرشناس شده اند. ساکنان محلی بعضی از بندرها و جزيره های استان هرمزگان، عرب زبان هستند که از ديگر نقاط ايران به اين منطقه مهاجرت کرده اند. اينان فرزند عرب زبانان محلی مستقر در ايران می باشند، که ويژگی های جسمانی آنان با عرب ها همسانی ندارد و ايرانی شده اند. لرها، در کرانه های شمالی دريای پارس، از جمله استان هرمزگان به طور پراکنده زندگی می کنند. لرها با لهجه شيرين لری که گونه ای از زبان پهلوی پيشين است، سخن می گويند. شماری از دانشمندان مردم شناس بر اين باورند، که گونه ايرانی ناب، تنها در دو منطقه يافت می شوند: يکی در ميان مردم فارس و ساکنان شمال خاوری خليج فارس، و ديگری در ميان لرها يا کوه نشينان باختر ايران. مردم بندرعباس و برخی از نواحی استان هرمزگان، آميخته ای از فارس، بلوچ، عرب و سياه هستند، که« بندری» يا« عباسی» ناميده می شوند. لاری ها، که در شهرستان لار استان فارس، بندرها و جزيره های ايرانی دريای پارس، از جمله هرمزگان و سرزمين های جنوبی دريای پارس زندگی می کنند، از نجيب ترين تيره های نژاد آريايی به شمار می روند. چنان که هنوز هم با زبان بی آلايش و شيرين پارسی و لهجه دری سخن می گويند. بلوچ ها، در کرانه های دريای مکران، خليج فارس، جزيره ها و بندرهای ايران، از جمله استان هرمزگان زندگی می کنند. نام اين تيره در آثار فارسی «بلوچ» و در آثار عربی «بلوص» نگاشته شده است. مکرانی ها يا مکی ها، بيش تر در ناحيه مکران استان سيستان و بلوچستان و کرانه های دريای پارس، از جمله استان هرمزگان، به ويژه ناحيه جاسک زندگی می کنند و آميخته ای از نژاد هندو، آسوری، افغان و سياه پوست هستند.

معرفی جاذبه های تاریخی-فرهنگی :


کاروانسراى گاگلکى

کاروانسرای گاگُلَکی در سر راه ارتباطی شهرستان لار، شهرستان بستک به شهرستان بندر لنگه واقع شده ‌است. این کاروانسرا در سر راه قافله رو (مالرو) واقع بوده، هم اکنون در کناره جاده اتومبیل واقع شده‌ است. کاروانسرا دارای ساختاری متشکل از گِل، گچ و آجر ودر بعضی از قسمت‌های پایه دیوارها ساروج نیز به کار رفته ‌است. کاروانسرا بصورت دو ایوانی ساخته شده بوده و از نظر قدمت به دوره صفویه می‌رسد. متأسفانه قسمت عمده کاروانسرا ویران شده ‌است، منتها آثار آن نشان دهنده جنب وجوش کاروانیانی است که در دوران بسیار دور از این نقاط آباد می‌گذشته‌اند و به سیر و سفر خود به سوی شهرهای شمال کشور ادامه می‌داده‌اند. گویند در کنار باراندازها چندین شبستان حجره و طاق نما وجود داشته، که مرکز اطراق صاحبان کالاها، باربران و ساربانان بوده ‌است. ولی امروزه اثری از این اطاق‌ها به چشم نمی‌خورد.

کاروانسراى او شیرینو

کاروانسرای او شیرینو واقع در نه کیلومتری سمت جنوب کوخرد در پشتخه او شیرینو از توابع بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان، یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.

کاروانسراى بستک

كاروانسراى تاريخى بستک واقع در شهر بستک در بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان، یکی از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. کاروانسرای بستک سر پناه و استرا حتگاهی در مسیر جاده بازارگانی لار، بندر لنگه به بندر عباس بوده ‌است. این کاروانسرا دارای حیاط مرکزی بوده و در اطراف اصطبل‌ها، استراحت گاهها قرار داشته، بوده ‌است. کاروانسرا در دو ضلع شمالی وجنوبی و در ورودی ایوان ختم می‌شده ‌است. این بنای تاریخی سازه‌ای سنگی با مصالح گچ و اندودهای ساروجی است که بنیان کاروانسرا را تشکیل داده‌اند. این کاروانسرا در زمان دوره قاجاریه ساخته شده و با شماره ثبت ۲۲۳۳ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌ است. ‪این اثر تاریخی در شهرستان بستک و در مسیر راه بازرگانی شیراز – لار – بندرلنگه به بندر عباس واقع شده ‌است . این اثر تاریخی در چند سال اخیر توسط میراث فرهنگی مرمت گردیده ‌است

پل لاتیدان

پس از اخراج پرتغاليها از ايران، رفته رفته از اهميت بندري جزيره هرمز كاسته شد و بندرعباس جاي ان را گرفت و مهمترين بندر ارتباطي ايران گرديد. پل لاتيدان در مسير كاروان روي لار- بندرعباس، در جهت گسترش امور بازرگاني احداث شد. اين پل در 50 متري غرب بندرعباس بر روي رودخانه كل (كول) ايجاد شده و يادگار دوره صفوي است. بر خلاف پلهاي ديگر دوره صفوي كه آجري هستند، اين پل از سنگ بدون شكل ساخته شده و از طويلترين پلهاي ايران است. اين پل داراي صد دهانه بوده است كه در حال حاضر 33 دهانه آن مشهود است كه در ميان آنها چشمه طلاق هايي در دو طبقه تعبيه شده اند. بناي اين پل از عالي ترين طرحهاي پل سازي ايران قديم محسوب مي شود.

قلعه پرتغالي ها در جزيره هرمز

اين قلعه در ضلع شمالي جزيره قرار دارد و به فرمان آلفونسوآلبركرك، دريانورد پرتغالي در سال 1507 ميلادي به شكل چند ضلعي نامنظم احداث شده است. ساختمان قلعه بسيار محكم و ديوارهايي به قطر 3/5 متر با چند برج به ارتفاع 12 متر دارد. در زمان شاه عباس كه به استعمار پرتغالي هاي در ايران خاتمه داده شد اين قلعه نيز به دست امام قلي خان از سرداران شاه عباس، فتح گرديد. چند لوله زنگ زده از توپهايي كه در قلعه ها استفاده مي شده است، هنوز وجود دارد. قلعه به شكل چندضلعي نامنظم با ساختماني بسيار مستحكم است. تأسيسات آن شامل انبارهاي تسليحات، آب انبار، كليسا و اتاق هايي با سقف هلالي است.

قلعه پرتغالي هاي قشم

اين قلعه قديمي در انتهاي شمال شرقي جزيره قشم واقع شده و در سال 1030 ه.ق به دستور پادشاه اسپانيا ساخته شده است. دو حصار و چهار برج ديده باني و خندق دارد و مصالح آن سنگ هاي مرجاني و ملات ساروج است. آب مصرفي قلعه ازطريق آب باران و آب چاه تأمين مي شده كه توسط كانالي زيرزميني در بركه ها و حوض هاي قلعه جمع مي گرديده است. اين قلعه همزمان با قلعه هرمز توسط لشكريان شاه عباس صفوي از چنگ نيروهاي اشغال گر خارجي آزاد شد.

قلعه تاريخي حاجي آباد

اين قلعه در ورودي شهر حاجي آباد قرار دارد و قدمت آن به دوران ايلخانان، تيموريان و صفويه مي رسد و احتمالاً در دورة صفويه نيز از آن استفاده مي شده است.

قلعه خمیر

در نزدیکی بندر خمیر به سبک قلعه های اروپایی ساخته شده و یک قرن قدمت دارد.

قلعه سيريك

قلعه تاریخی سيريك در بخش سيريك واقع شده و به نام كلات ميرحاجي نيز معروف است. اين قلعه، اميرنشين بوده و در قرن هشتم تا دهم هجري استفاده مي شده و در آن سكونت داشته اند.

قلعه شاداب

اين قلعه در 68 كيلومتري جنوب غربي ميناب و بر فراز صخره هايي بلند در روستاي كنارجو قرار دارد. از اين قلعه سفال هاي رنگارنگي مربوط به قرون متأخر اسلامي به دست آمده و به نظر مي رسد از قرن نهم تا يازدهم هجري مورد استفاده قرار بوده است.

قلعه كردر

قلعه كردر يا كلات نادرشاهي در ميان نخلستان بزرگي در 13 كيلومتري جنوب ميناب قرار دارد. اين قلعه چندين برج دارد كه در بدنه هركدام از برج ها سوراخ هايي براي نشانه گيري و نظارت بر محيط اطراف وجود دارد.

قلعه گرازو

اين بناي تاريخي در روستاي گرازوئيه قرار داشته كه هم اكنون به صورت مخروبه اي برجا مانده است.

قلعه گوربند

قلعه گوربند در روستاي گوربند حدود 30 كيلومتري ميناب واقع شده و اكنون اطراف آن را اراضي و خانه هاي روستايي فرا گرفته است. اين قلعه چهار برج ديده باني داشته كه در حال حاضر تخريب شده است.

قلعه لارك

يكي ديگر از قلعه هاي مربوط به دوران تسلط پرتغالي ها بر جزيرة قشم است كه براي سازماندهي و حمايت از نيروهاي نظامي ساخته شده است. اين مكان نيز در دوره شاه عباس صفوی توسط امامقلي خان آزاد شد.

قلعه لافت

در انتهاي تپه اي كه روستاي لافت در آن قرار دارد، قلعه اي است كه اهالي به آن قلعه نادري هم مي گويند. اين قلعه مربع شكل است و چهار برج دارد.

قلعه لشتان

این قلعه در شش کیلومتری شرق بندرلنگه قرار گرفته و تاریخ بنای آن سال 904 هجری قمری است. با توجه به تاریخ مذکور، گروهی معتقدند که ساخت این بنا به زمان سلطه و قدرت پرتغالی ها بر خلیج فارس مربوط است. جمعی نیز عقیده دارند، این قلعه در عهد هخامنشی احداث شده و بیش از 2000 سال قدمت دارد. در حال حاضر، بجز حصار بند و آثار مخروبه روی دیوارها، اثر دیگری از ساختمان قلعه باقی نمانده است. در داخل قلعه لشتان، چندین قبرستان، ده ها برکه آب و انبار آذوقه و آثار فراوان دیگری به جای مانده است.

قلعه هزاره (بی بی مینو )

تنها بنای تاریخی شهر میناب، قلعه ای موسوم به قلعه هزاره است. مردم بومی این قلعه را بی بی مینو می نامند و معتقدند که در روزگاران گذشته دو خواهر به نام های بی بی مینو و بی بی نازنین این شهر را بنا کرده اند. گویا در گذشته دو قلعه وجود داشته که یکی از قلاع ویران شده و تنها قلعه باقی مانده، به نام قلعه هزاره یا قلعه بی بی مینو شهرت یافته است. این قلعه تا اواخر دوره قاجار مرکز حکومت محلی بود و در اطراف آن، خندقی کنده شده بود. در آن زمان همیشه 100 سرباز مسلح در قلعه مستقر بوده و نگهبانی می داده اند. در حال حاضر، از این قلعه مخروبه ای باقی مانده است.

زیارتگاه بی بی مریم

این زیارتگاه در قریه توریان جزیره قشم واقع شده است. عمده مصالح به کار رفته در ساخت این بنا سنگهای قلوه و لاشه سنگ است. این بنا احتمالاً از آثار دوره ایلخانی می باشد.

زيارتگاه شاه شهيد

در مجاورت غارهاي خربس و در بالاي صخره اي در لبة پرتگاه، زيارتگاهي معروف به شاه شهيد وجود دارد. هرچند در اين مكان قبر مشاهده نمي شود، اما مردم براي زيارت و نذر و نياز به آن رو مي آورند.

زیارتگاه شیخ اندر ابی

این زیارتگاه در جزیره شیخ اندرآبی ( بین بندر لافت و خمیر ) وجود دارد.

مسجد اميرالمومنين (ع)

داراي بافت معماري بسيار قديمي است و در سال 1370 توسط سازمان ميراث فرهنگي بازسازي شده و در منطقه ماشه واقع مي باشد.

مسجد جامع بندرعباس

در 1175 قمری ساخته شده و همجوار مرقد امامزاده شاه محمد تقی است.

مسجد جامع قشم

بزرگ ترين و قديمي ترين مسجد شهر قشم است كه توسط بانويي در سال 1202 ه.ق ساخته شده است. شبستان مسجد مستطيلي شكل است و 16 ستون دارد.

مسجد جامع نور

سبك معماري آن تركيبي از هنر ايراني و اسلامي است. اين مسجد در منطقه سفين واقع شده و متعلق به مسلمانان اهل سنت مي باشد.

مسجد خاتم الانبياء (ص)

این مسجد كه مناره هاي آن سر به آسمان كشيده و رو به سوي دريا دارد. محل برگزاري نماز جمعه كيش در سمت شمال غربي جزيره و در محوطه ميرمهنا واقع شده و از مهمترين بناهاي مذهبي كيش به شمار مي آيد و نمازهاي جماعات و جمعه در اين محل برگزار مي شود.

مسجد دژکان

مسجد دژکان در نزدیکی بندر خمیر در روستای دژکان تقلیدی از مسجد علی است.

مسجد رمچاه

در طرح معماری مسجد رمچاه تلفیق عناصر ‌ايرانی و بومى ‌به خوبی قابل مشاهده است. استفاده از گنبد فیروزه‌گون و نقش‌هاى اسلیمى روی آن دگرگونی در رنگ و جنس مصالح (نظیر بهره‌گیری از کاشی‌کاری) از جمله خصوصیاتی هستند که به ‌اين مسجد هویتی نو مى‌بخشند معماری مسجد رمچاه آمیزه‌اى از کار دست هنرمندان خوش قریحه اصفهانی و هنرمندان بومى ‌قشم است در اين مسجد بقاياي مسجد قبا ( که در سال 115 بر اثر زلزله ویران شد) دیده می شود.

مسجد صحرا باغی

این مسجد که مخصوص اهل سنت بندرعباس است در1310 قمری ساخته شده است.

مسجد لافت

مسجد کهنه لافت واقع در ساحل غربی ‌اين روستا بندر است که سادگی و بی‌پیرایگی خاصی دارد. ‌اين مسجد شاید به دلیل قابلیت دسترسی بیشتر و طرح نقشه ساده و قدیمى ‌خود کاربرد روزمره‌تری در اقامه نمازهای یومیه یافته و همچنین همجواری با دیگر آثار تاریخی لافت ـ نظیر کلات (یا قلعه) نادری ـ نقش مهم و ارزنده‌اى به آن بخشیده است. مسجد قدیمى ‌لافت به هنگام طلوع و غروب خورشید با رنگ‌ها و آواهای معنوی خود ، تناسب و زیبایی معماری بادگیری و مراسم جنوب ‌ايران را به خوبی نمایان مى‌سازد.

مسجد منبرکهنه

مسجد منبر کهنه در غرب بندرعباس واقع شده و در 1083 قمری در دوره صفویه ساخته شده است. در ضمن این بنا در سال 1333 مرمت شد.

مسجد ناصری

در 1304 شمسی با معماری سنتی جنوب ایران ساخته شده است.

مسجد و مقبره برخ

ساختمان اوليه اين مسجد مربوط به قرون اوليه اسلامي است و در روستاي كوشه واقع شده است. اين مسجد در سال 244 ه.ق. يك بار مرمت شد و در سال 736 ه.ق بر اثر زلزله منهدم گرديد و توسط پادشاه هرمز در همان سال دوباره ساخته شد. بقعه شيخ برخ- سازنده اصلي بنا- نيز در كنار قلعه است.

مسجد و مناره ملک بن عباس ( مسجد علی )

در غرب بندر لنگه در 1280 ه.ق تأسیس شده و ترکیبی از معماری هنری و ایرانی است. در معماري اين مسجد معماری دوران قاجار و صفویه دیده می شود.

خانه گله داري

اين بنا مربوط به اواخر دوره قاجار و اوايل پهلوي مي باشد و مالك آن حمزه گله داري است. بنا در دو طبقه كه طبقه پايين آن فاقد ارزش معماري است، ساخته شده است.

عمارت کلاه فرنگی

این عمارت تاریخی دوره صفویه در مجاورت اسکله قدیمی بندرعباس در بلوار طالقانی با معماری اروپایی است.

عمارت فکری

خانه فکری یا (عمارت فکری)، این خانه تاریخی در شهرستان بندر لنگه واقع شده‌است و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. قدمت این بنا حدود ۷۵سال می‌ رسد و توسط مرحوم عبدالواحد فکری، از تجار معروف بندرلنگه ساخته شد و مساحتی بالغ بر ۲۶۰۰متر مربع دارد. دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی، پنج بادگیر، ۲۵ اتاق،۱۰ سرویس بهداشتی و دو سرسرا می‌باشد. این عمارت که یکی از مهم‌ترین بناهای دوره قاجاریه در شهر بندر لنگه است، از ویژگی‌های معماری چشم گیری برخوردار است و تزئینات برجسته آن مشتمل بر منبت کاری و گچبری‌های زیبا است.

خانه اعياني

خانه اعياني يادآور خانه هاي چندخانوار قديمي در داخل فلات ايران و در شهرهايي چون يزد، اصفهان و كاشان است و يكي از نمونه هاي قديمي مسكن جمعي در حاشيه خليج فارس محسوب مي شود.

آستانه امامزاده امير نظام الدين

اين امامزاده منسوب به امام محمد باقر(ع) و در ورودي شهر حاجي آباد در جوار مقبره امامزاده سيد محمد واقع شده است.

آستانه امامزاده سيد محمد

امامزاده سيد محمد، از نوادگان امام موسي بن جعفر(ع) است. بقعه اين امامزاده در ورودي شهر حاجي آباد قرار دارد. با توجه به همجواري با گلزار شهداء شهر يكي از مراكز مورد توجه مردم اين شهرستان است.

امامزاده سید مظفر

این آرامگاه از زیارتگاه های عمده بندر عباس واستان هرمزگان محسوب می شود. امامزاده سید مظفر از نوادگان امام موسی بن جعفر (ع) می باشد كه از سالیان دور مورد توجه عموم مردم، خصوصاً مردم استان هرمزگان بوده و هر ساله پذیرای زائران بیشمار مشتاق خود می باشد. آرامگاه با چهار مناره، اوج زیبایی را به نمایش گذاشته است. برخلاف سایر آرامگاه ها و زیارتگاه های کشور ؛ این زیارتگاه فاقد آینه کاری بوده و تماماً با کاشی های زیبا منقوش شده است.

امامزاده شاه محمد تقی

امامزاده شاه محمد تقی بعد از اسلام جاده بندرعباس – سورو در محوطه پارک هتل هما واقع شده است.

امامزاده امیر دیوان

امامزاده امیر دیوان در میناب است و مورد توجه بلوچی ها می باشد.

حمام گله داري

حمام گله داري تنها حمام باقيمانده قديمي شهر بندرعباس است كه در محله اوزي‌ها قرار دارد و احداث آن دراواخر قرن سيزدهم هجري قمري صورت گرفته است. در حال حاضر به عنوان موزه مردم شناسي استان هرمزگان مورد بهره برداري مي باشد. در حاشيه خليج فارس و در بلوار ساحلي شهر بر روي بستري رسي که قابليت نفوذپذيري آن به دليل اشباع شدن از آب دريا بسيار زياد است، يکي از حمام هاي قديمي به جا مانده شهر بندرعباس بنا شده است اين بنا كه احتمالاً به دوره صفوی مربوط است در دوره قاجار( اواخر قرن 3 ه . ق) به وسيله حاج شيخ احمد گله داری به مسجد گله داری وقف شده است. بنای حمام به شكل مستطيل و سقف آن شامل چند گنبد كوچك و بزرگ است. حمام گله داري دو دوره مرمت را در سي سال گذشته پشت سر گذاشته است. در گذشته مردم از آن به عنوان حمام عمومي استفاده مي کردند. مصالح بکار رفته، از آنجا که این ناحیه دارای رطوبت بالایی است در این بنا بیشتر از سنگ‌های دریایی - اسفنجی و ساروج محلی و گچ دستکوب استفاده شده ‌است. فضای معماری حمام گله داری مانند سایر حمام‌های دیگر نواحی کویر مرکزی دارای فضاهای بینه، سر بینه، گرمخانه و خزینه ‌است. بنا دارای پنج گنبد بزرگ و کوچک است. در ورودی حمام گله داری راهرو هشتی کوچک قرار دارد تا دما و رطوبت، فضای داخلی تنظیم شود. فضای بینه به شکل هشت گوش ساخته شده و در اطراف آن چهار صفه یا سکوی نشیمن و رختکن دیده می‌شود. سیستم گرمادهی حمام شامل انبار سوخت، آتشدان، دیگ، دودکشها و گودال جمع آوری خاکستراست. فضای گرم کننده حمام که به علت نگهداری گرما در عمق زمین قرار گرفته‌است، آب مصرفی حمام از چاهی به عمق ده متر که هنوز پابرجاست، تامین شده‌ است. در وسط سقف حمام روزنه‌هایی به عنوان نورگیر در هر یک از فضاها وجود دارد که عمل نورگیری و تهویه در حمام توسط همین روزنه‌ها صورت می‌گرفت. بدین ترتیب که با بازو بسته کرودن در فصولی ازسال دما و رطوبت داخل حمام را تنظیم می کردند. این اثرتاریخی به شماره ۲۰۰۳ درفهرست آثار ملی، در سال ۱۳۷۴ خورشیدی به ثبت رسیده‌است.

تپه كولغان قشم

بالاي يكي از تپه هاي كولغان، آثار معماري و آبراهها ( كانالهاي) سالمي باديوارهاي سنگي به طول بيش از صد مترباقي مانده است كه نوعاً جالب توجه هستند. در قسمت ديگري از قبرستان منظمي با قبرهايي در دو رديف و با فاصله دو متر از يكديگر وجود دارد. نشانه هاي باقي مانده از اتاقك هاي مجاور تپه گوياي آن است كه اين محل احتمالاً بازاري بوده كه رونق بسيار داشته است. در كنار اين ويرانه ها سه حوض حفر شده در داخل سنگ وجود دارد كه بزرگ ترين آنها 12 متر طول و چهار متر عرض دارد. درخت كنار تنومند و زيبايي نيز در جوار آن قرار دارد. تپه هاي كولغان مشرف بر دريا و سد خاكي ( بالاتل) هستند و از زيبايي و چشم انداز بسيار جالبي برخوردارند. عده اي معتقدند كه اين مكان نيايشگاه ناهيد بوده است.

شهر تاريخي حريره

گستره پستي و بلندي ها و خرابه‌هاي شهر قديمي حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاري شهري بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيري را در خود جاي مي داده است. آن چه امروز از اين شهر بر جاي مانده حجمي از معماري شهري است. بندر شهر تاريخي حريره يك شهر يك پارچه و متمركز با معماري برون گرا بوده و از معماري دفاعي و درون گراي ديگر شهرهاي تاريخي ايران در آن نشاني نيست. انتخاب اين بخش از جزيره براي ايجاد شهر حريره طبيعي ترين و معقول ترين انتخاب بوده است چرا كه ساحل صخره‌اي مرتفع آن از سطح دريا تقريباً 10 متر بلندتر است و وجود سه خليج و دماغه كه نقش بندرگاه طبيعي را دارد و نيز درياي نسبتاً آرام تر از ديگر كرانه‌ها و سواحل جزيره خود عامل شكل گيري شهر در ساحل شمالي شده است.

شهر زیرزمینی

قنات کیش بیش از 2500 سال قدمت دارد و آب شیرین قابل شرب ساکنان جزیره را تأمین می کرده ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت انگیز بدل شده که بیش از 10000 متر مربع وسعت دارد. شهر زیر زمینی کاریز در فاز یک خود به قسمت های مختلف از جمله غرفه های صنایع دستی ایران و جهان، رستوران سنتی و جدید، موزه سالن آمفی تئاتر سالن کنفرانس، گالری های هنری تقسیم و قابل بهره برداری خواهد بود. شهر کاریز در عمق 16 متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره، صدف و مرجان هایی است که با نظر کارشناسی 270 تا 570 میلیون سال قدمت دارد.

شهر قديـمي خــربز

خيراً هنگام حفاري هاي باستان شناسي در جزيره قشم آثار يك شهر قديمي كشف شد. اين شهر كه تا قرن چهارم هجري قمري شهري آباد بوده است، به دوره ساسانيان مربوط است. در حفاري هاي انجام شده، سفالينه ها و آثار بسياري از محل به دست آمده است. طول تقريبي شهر خربز هفت كيلو متر است و از منابع آب شيرين برخوردار است.

اسكله باستاني بندر لافت

در بندر لافت، آثار اسكله اي وجود دارد كه به دوران مادها، هخامنشيان و ساسانيان مربوط است. طول اين اسكله 130 متر و ضخامت اصلي كف آن هفت متر و ديوارهاي روي اسكله سه متر مي باشد كه با سنگهاي لبه دار ساخته شده است.

شهر باستاني كنگ

در تپه هاي اطراف بندرلنگه آثار باقي مانده از يك شهر مربوط به سه هزار سال پيش پا برجاست. شهر به احتمال زياد در اثر آتش سوزي و يا زلزله در زير خاك مدفون شده است. از پيشينه اين شهر اطلاعي دقيقي به دست نيامده است.

محله باستاني سورو

محله سورو در غرب شهر بندرعباس قرار دارد. از اين محله سكه هاي متعددي مربوط به دوران مختلف به ويژه دوران ساساني صفويه و قاجاريه به دست آمده است كه اكنون در موزه بندرعباس نگهداري مي شود. از سكه هاي مشكوفه چنين بر مي آيد كه ملوك هرمز صاحب ضرابخانه بوده اند و به غير از مسكوكات مس و نقره، مسكوكات طلا هم ضرب مي كرده اند. درسال 1925، تعداد 64 سكه طلا ضرب ملو ك هرمز و جرون در قريه گودو كشف شده است.
آب انبار شيرين و فرهاد

غارهاي خَربَس

در فاصله 11 كيلومتري شهر قشم بر سينة كوهي مشرف به دريا، معماري صخره اي به نام غارهاي خربس وجود دارد كه از غارهاي دريايي است و بر اثر گرداب و تخليه ماسه ها از حفره سنگ ها به وجود آمده است. عمر اين غارها به دوره مادها مي رسد. اين غار داراي تالاري است كه محل به جا آوردن مراسم مذهبي ويژه اي براي بزرگداشت در گذشتگان و احتمالاً مركز پرستش ايزد مهر يا ميترا بوده است.

غار نمكدان

اين غار با طول 6850 متر بزرگ ترين غار نمكي جهان مي باشد. بخشي از كوه هاي جزيره قشم به دليل انباشتگي و رسوب نمك موجود در آب دريا در گسل هاي عميق تبديل به كوه ها و غارهاي نمكي شده است كه كوه نمكدان در غرب جزيره نيز از اين دسته مي باشد.

بقعه شیخ برخ الاسود

این بقعه در حدود سال 244 ه.ق در قریه گوشه قشم ساخت شده است.

بقعه خضر

بقعه خضر در کنار جاده بندر عباس واقع شده است.

بقعه الیاس

بقعه الیاس یکی از بقعه هایی است که همواره مورد احترام مردم منطقه است.

نيايشگاه ميترا

در 15 كيلومتري شهر قشم، در مسير راهي كه به منطقه باستاني جزيره يا خربس و سپس به بندر سوزا منتهي مي شود، يك رشته كوه طولاني وجود دارد كه در دل آن معماري صخره اي شگفتي قرار دارد. ورود به اين فضاي صخره اي از طريق روزنه هاي غار مانندي ممكن است كه تعداد آنها به نه روزن در سه رديف مي رسد. در رديف بالا شش، در حاشيه وسط دو و در پايين يك روزن تعبيه شده است. درپشت روزنه ها، تالاري به مساحت 25 متر مربع و با ارتفاع 2/70 متر در دل صخره و سنگ حفر شده است. سقف تالار مسطح است. اين تالار محل به جاي آوردن مراسم مذهبي ويژه اي براي بزرگداشت در گذشتگان و به احتمال بسيار قوي مركز پرستش (ايزدمهر) يا (ميترا) بوده است. بررسي اجمالي و جزئيات داخلي آن، نشانگر احداث در دوره مادها است. اين مجموعه، از نظر نما سازي، با معبد يا آرامگاه صخره اي (كلات خورموج) در دامنه كوه مند بوشهر شباهت بسيار دارد. هم جواري اين محل با شهر باستاني خربز نشان مي دهد، در دوره مادها يك تمدن بزرگ پيشرفته در جزيره قشم وجود داشته است.

سنگ نوشته هاي بادافشان

در منطقه اي به همين نام در فاصله 25 كيلومتري شمال رودان، روي سنگ هاي ستبر كلماتي به خط ميخي و نقاشي هايي بديع وجود دارد كه قدمت آنها به دوران ايلامي و آشوري مي رسد.

موزه بزرگ بندر عباس

موزه بزرگ استان یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان واقع در شهر بندرعباس در بخش مرکزی شهرستان بندر عباس در استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده ‌است. این موزه با مساحتی بالغ بر ۲۰۰۰ متر مربع در سه طبقه احداث گردیده و دارای چهار گالری شامل مکتب، خانه و سکونت، بازار و کسب، زراعت و حیاط می‌باشد. این موزه توسط سازمان میراث فرهنگی هرمزگان راه اندازی شده و شامل کلیه لوازم و صنایع دستی می‌باشد. در این موزه انواع وسایل پخت و پز آب کشی و نگهداری آب، پوشاک محلی، نسخ خطی، سکه‌های قدیمی و غیره نگهداری می‌شود.

موزه مردم شناسی

موزه مردم شناسی جناح از توابع بخش جناح شهرستان بستک و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این موزه توسط سازمان میراث فرهنگی بخش جناح راه اندازی شده ‌است. موزه دارای شش گالری با احجام مختلف است. در این موزه انواع وسایل پخت و پز آب کشی و نگهداری آب، پوشاک محلی، صنایع دستی، نسخ خطی، سکه‌های قدیمی و وسایل کشاورزی سنتی، دست نوشته‌ها، نگهداری می‌شود. این موزه در جناح (شهر) در شهرستان بستک هرمزگان واقع می‌باشد. موزه مذکور صرفاً با تلاش شخصی فرهنگ دوست به نام عبدالرحمن عبدالهی و به همت شورای اسلامی وقت شهر جناح در خانه کهن شیخ محمد نورخان راه اندازی و در شمار موزه‌های سازمان میراث فرهنگی کشور به ثبت رسیده‌ است.

سایر موزه ها

از دیگر موزه های موجود در این استان می توان به موزه گنجينه آب بندرعباس واقع در بلوار امام خميني و موزه مردم شناسي بندرعباس در محله اوزي ها اشاره کرد.

معرفی جاذبه های طبیعی :


باغ پرندگان

باغ هاي انبه

بخش عمده ای از استان هرمزگان را مناطق کوهستانی در بر گرفته است. این ارتفاعات نقش عمده ای در بارش های جوی استان ایفا می کنند. از طرف دیگر برخی از این ارتفاعات به لحاظ ارتفاع و موقعیت طبیعی خود زمینه مناسبی جهت ورزش های کوهستانی فراهم آورده اند.

کوه شو ( شب )

این کوه در 101 کیلومتری شمال شرقی بندرلنگه واقع شده است و 3681 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و یکی از بلند ترین کوههای جنوب ایران محسوب می شود. رودخانه شور از دامنه شمالی این کوه به طرف شرق جاری است.

کوه گنو

کوه گنو با 2347 متر ارتفاع و 29 کیلومتری شمال غربی بندرعباس بین کوهستانهای فین، سیاهو و ایسین واقع شده است. این کوه در مقایسه با آب. هوای گرم بندرعباس، آب و هوای نسبتاً معتدل دارد و به همین مناسبت نیز از اهمیت زیست محیطی و تفرجگاهی برخوردار است.

کوه بشاگرد

رشته کوه بشاگرد در شهرستان جاسک به شکل عدد 8 قرار گرفته و دو رشته کوه نسبتاً متمایز را به نامهای رشته کوه بشاگرد شرقی و رشته کوه بشاگرد غربی پدید آورده است بلند ترین قله آن به نام " کوه مهر " در دهستان بشاگرد غربی شهرستان جاسک با ارتفاع 2046 متر قرار گرفته است.

كوه فارغان

يكي از مناطق خوش آب و هواي شهرستان حاجي آباد، بخش فارغان و كوه هاي هماگ، زردكوه، فارغان، كوشا و كافري است. اين منطقه كوهستاني از طبيعت بكر و زيبايي بهره مند است و انواع پرندگان و حيوانات در آن يافت مي شود.

كوه گوري

يكي از نقاط سرسبز و زيباي شهرستان بندرخمير، دامنه و ارتفاعات كوه گوري در شمال شهر خمير است كه با وجود صعب العبور بودن، علاقمندان و بازديدكنندگان بسياري دارد.

كوه شب

كوه شب نيز با ارتفاع 2681 متر از سطح دريا از كوه¬هاي مهم استان است كه در محدودة اين شهرستان قرار دارد.

تُم مارو(تپه خيرآباد)

در نزديكي قلعه كميز، تپه اي به نام تُم مارو وجود دارد كه در گذشته محل دفن مردگان و اشياي گران قيمت بوده است. گفته مي شود در نام اين تپه از مار استفاده شده تا مردم جرأت نزديك شدن به آنجا را نداشته باشند.

كوه زندان

مكان بسيار صعب العبوري است كه گويا در قديم مخصوص زندانيان سياسي بوده است. براي رسيدن به آن بايد از راه هاي باريك بدنه كوه رد شد. مسير عبور از تونل باريك و تاريكي كه به صورت هلالي در بدنه كوه حفر شده به گونه اي است كه با اندك غفلتي امكان سقوط به اعماق دره وجود دارد. بعد از اين تونل، شكاف غار قرار دارد كه پس از عبور از آنجا مي توان وارد قلعه شد. 12 اتاق در بدنه كوه زندان حفر شده است.

سایر کوه ها

از جمله کوههای استان هرمزگان می توان به پشت کوه به ارتفاع 2645 متر در شمال شرق بندرعباس، سیاه با ارتفاع 2216 متر در شمال غربی شهرستان بندرلنگه، بناب، مهرگان، بندهوشدان، سرملا، سیبا و ... اشاره کرد.
استان هرمزگان در منتهی الیه جنوب غربی کوههای زاگرس واقع گردیده و فاقد ذخیره برف دائمی است. بخش مهمی از آب رودخانه های موجود آن نیز بر اثر گرمای زیاد تبخیر شده و پس از طی مسافتی کوتاه خشک می شوند. تعداد دیگری از رودهای این منطقه نیز به علت عبور از نمکزارهای ساحلی و یا دشتهای گچی شور شده و به خلیج فارس می ریزند.

رودخانه میناب

این رود یکی از پر آب ترین رود های جنوبی ایران است و از دو رودخانه دیگر به نامهای رودان و جغین تشکیل شده است. رودخانه رودان از بلندیهای گلا شگرد واقع در غرب کهنوج و رودخانه جغین از ارتفاعات جنوب شهرستان کهنوج سر چشمه می گیرد. این دو رود خانه. در نزدیکی روستای بر جگان واقع در 25 کیلومتری شمال شرقی شهر میناب به هم می پیو ندند و رودخانه میناب را به وجود می آوردند. به علت شیرینی آب این رودخانه و امتیازات عمرانی و اقتصادی ناشی از آن سد بزرگی نیز بر روی آن ساخته شده است. رودخانه میناب که از کناره شهر میناب می گذرد به چهره این شهر که در طرفین این رود دامن گسترده است و با سر سبزی نخلستان های اطراف در آمیخته جلو ه ای ویژه می بخشد به طوری که این شهر را یکی از نقاط بسیار زیبای استان هرمزگان ساخته است سد میناب در دو کیلومتری شرق میناب بر روی این رود احداث شده است. این سد همراه با جزیره آن که مخزن آب طبیعت سر سبز دره های اطراف است فضایی با ارزشهای توریستی و بسیار دیدنی آورده است.

رودخانه کل ( شور)

آغاز این رود با نام آب شور از کو ههای شمالی بخش سعادت آباد سر چشمه می گیرد و به سمت جنوب جریان می یا بد سپس با در یافت آب شاخه های دیگر در حدود 70 کیلومتری غرب بندر عباس با نام رودخانه کل به خلیج فارس می ریزد. شاخه های این رودخانه عبارتند از رودشور، رود کریم آباد، رود رسول، کشک رود، عکس رستم و رود بان. این رود به واسطه عبور از تشکیلات نمکی دوره میوسن شور و غیر قابل استفاده است. به طوری که در طول مسیر چند صد کیلومتری آن، آبادی و روستای به وجود نیامده است.

رودخانه مهران

این رود که پر آب ترین و بزرگترین رودخانه شهرستان بندر لنگه است. از جنوب کو ه های هفتچن در 15 کیلومتری شمال بندر علویه سر چشمه می گیرد. جریان این رودخانه در امتداد غربی _ شرقی است که در شرق بندر لنگه در شن فرو می رود و ناپدید می شود اما بار دیگر بیرون آمده و در منطقه خواران به خلیج فارس می ریزد.

رودخانه شمیل یا حسن لنگی

این رودخانه با نام چیل و شقرود از کوههای شمال شرقی بندر عباس سر چشمه می گیرد و در مسیر خود روستای شمیل را آبیاری کرده و از شمال به جنوب جریان می یابد. این رود خانه پس از آبیاری دشتهای سر راه خود از نزدیکی روستای حسن لنگی می گذرد و در حدود 60 کیلو متری شرق بندر عباس با نام حسن لنگی وارد خلیج فارس می شود. آب این رودخانه نسبت به سایر رودها از کیفیت خوبی برای کشاورزی و آبیاری برخوردار است. در نزدیکی روستای حسن لنگی زمینه های مناسبی جهت استفاده از زیبا هایی طبیعی برای علاقه مندان به طبیعت فراهم شده است. سیمای طبیعی روستای حسن لنگی با معماری ویژه نواحی گرمسیری همراه با مناظر گیاهان حارهای زیبایی بس خیره کنندهای در اطراف رود ایجاد کرده است.

رودخانه جلابی

این رود از کوههای شمالی بندرعباس سر چشمه می گیرد و به طرف جنوب جریان می یابد و پس از در یافت آب شعبات متعدد در حدود 40 کیلو متری شرق بندر عباس به خلیج فارس می ریزد.

رود خانه جگین

این رود خانه از کوههای بشا گرد سر چشمه می گیرد و با پیو ستن چند رود خانه دیگر از جمله رود خانه انگهران به آن به دریای عمان می ریزد. آب این رود خانه شیرین است. در هنگام بارندگی یا رگبار های کوتاه مقدار قابل تو جهی از آب شیرین این رود خانه به دریا سرازیر می شود. آب معدنی نیز از جمله پدیده های جالب و جذابی است که از نظر جهانگردی و پزشکی همواره مورد توجه قرار گرفته است. منابع آبهای معدنی هر کشور می تواند منبع در آمد مهمی به ویژه از نظر جلب جهانگردان باشد. در استان هرمزگان به علت مو قعیت زمین شناسی ویژه منابع نسبتا غنی از آبهای معدنی به وجود آمده است که مهمترین آنها عبارتند از آبگر مهای گنو، خورگو، خمیر، چستانه و معدونیه. خواص آب چشمه های معدنی استان هرمزگان به شرح زیر طبقه بندی شده است.

آبهای کلروره

این نوع آبها اگر به صورت خارجی (حمام کردن) مصرف شوند در درمان بیماریهای رماتیسم، لنفا تیسم، بیماریهای زنانه و تورم موضعی موثرند. مصرف این آب به صورت بخور، غرغره و شویه بینی در درمان بیماریهای تنفسی موثر است. حمام کردن با این آب، موجب گشادی رگ های خونی می شود. این نوع آبها اگر آشامیده می شود صفرا آورند و ترشحات دهان و معده را افزایش می دهند و حرکات روده ها را نیز افزایش می دهند و گاهی ملین هستند.

آبهای گوگردی

ورود گوگرد به دستگاه متابولیسم بدن با عث بروز فعل و انفعالات مختلف در این دستگاه شده و در درمان بیماریهای مختلف تنفسی، رماتیسم و بیماریهای جلدی موثر واقع می شود.

آبهای کلروره سولفاته

این نوع آبهای خاصیت تسکین دهندگی ضد خارش ملین و صفرا آوررند. آبهای کلروره سدیک. مصرف خارجی این آبها محرک قوا است و برای در مان برخی از بیماریهای زنانه مورد استفاده قرار می گیرد. خاصیت درمانی با آب دریا: آب دریا دارای املاح فراوان است و در طول کیلو متر ها از سواحل استان هرمزگان به راحتی در اختیار قرار می گیرد. این آب دارای املاح فراوان کلر، سدیم و املاح مختلف دیگر و همچنین گیاهان و جانوران دریایی به خصوص جلبک و پلا نکتون می باشد و اثرات بسیار مفیدی دارد آب تنی در آب دریا باعث ابساط و تحریک دستگاه گوارش بالا رفتن تبادل تنفسی و سر انجام احساس آرامش می باشد.
استان هرمزگان از نظر جغرافيای گياهی، در نواری از رويش های گرمسيری نيم كره شمالی قرار دارد. از ويژگی های آب و هوايی اين نوار رويشی كه در ايران از كرانه های استان هرمزگان و كرانه های دريای مكران(عمان) تا بندر گواتر در استان سيستان و بلوچستان ادامه دارد، بارش كم سالانه و تبخير چند برابر آن همراه با ديگر عوامل طبيعی است كه اين استان را نيز در بر گرفته و گوناگونی گونه های پوشش گياهی و كل رويش را در آن حساس و فقير ساخته است. به بيان ديگر پوشش گياهی هرمزگان، در پيوند با دگرگونی های به دست آمده از آب و هوا و جنس خاک، چهره گوناگونی به خود می گيرد. از اين رو بيشتر گياهانی كه در منطقه می رويند به ويژه گياهان كناره كرانه ها، بدون خزان هستند يا خزانی زودگذر دارند. بيشتر گياهان منطقه استپ از گونه های ويژه ای بوده كه در فصل گرم و خشک به حالت مرده يا نيم مرده در می آيند و با دريافت نخستين باران جوانه زده به سرعت رشد می كنند و سرسبزی ويژه ای به خود می گيرند. گياهان استان هرمزگان را درختان گرمسيری كرانه ای که تنومند و پايداراند، با كم آبی منطقه سازش داشته و دارای ريشه های بلندی هستند كه از هر سو در جست و جوی آب كشيده شده اند: تشکیل می دهند. از اين درختان می توان كهور، كرت، كنار گل ابريشم، گارم زنگی (لوز) و سمر را نام برد. گياهان شورپسند نیز از دیگر گیاهان منطقه هرمزگان هستند که در شوره زارها و شن زارها می رويند كه به گياهان شورپسند معروف هستند. از اين گياهان می توان گز و جر را نام برد كه برای ايجاد بادشكن و جنگل كاری و تثبيت شن های روان به كار می روند. بعضی از گونه های آن، در نواحی كوير نيز ديده می شوند. در كوهستان ها به دليل كاهش دما و بلندی كوه و دسترسی به رطوبت هوا، گوناگونی پوشش گياهی به اندازه ای است كه از دامنه تا ستيغ كوه، گونه های درختان گرمسيری، استپ بيابانی، استپ کوهپايه ای و پوشش گياهی نواحی كوهستانی سردسير ديده می شود. در كوه گنو، ‌نخست بوته های پراكنده ای وجود دارند كه با فاصله از يک ديگر رشد كرده اند و گونه های خانواده گندميان، گون، تک درختان مغير (مغيلان) در ميان آن ها پراكنده هستند. بالاتر از آن ها پوشش گياهی تغيير می كند. در بلندی 1800 متری كوه گنو، بادام وحشی، ‌درخت چيره را تشكيل می دهد، در حالی كه ديگر گونه های ياد شده هم چنان خودنمايی می كنند. بالاتر از اين بلندی، در 2300 متری، جايی كه ستيغ چيره شده بر منطقه است، به دليل كاهش دما و دسترسی به رطوبت موجود در هوا، درختان سردسيری، چون كاج، سرو، زيتون وحشی، شمشاد وحشی و ... به گونه انبوه روييده اند. اين درختان در بعضی جاها به اندازه ای انبوه هستند كه گاهی آذرخش آن ها را در پهنه زيادی به آتش می كشد از گياهان ديگر كوهستان های منطقه، از جمله كوه گنو كه بين ديگر گونه ها ديده می شوند، گياهان دارويی است، كه برای بررسی و پژوهش بيش تر پيرامون آن ها، تا كنون بارها مورد بازديد كارشناسان ايرانی و خارجی قرار گرفته و اداره محيط زيست هرمزگان نيز برای نگهداری و پاسداری از آنها، پوشش گياهی اين منطقه را در كنترل خود درآورده است. از نادر ترين پوشش های گياهی منطقه هرمزگان و جهان، جنگل های حرا است كه با شرايط ويژه ای در آب دريا رشد كرده، سپس گسترش يافته و جنگل های ابنوهی را به وجود می آورند. درختچه حرا از ويژگی های اكوسيستم استان هرمزگان، به ويژه جزيره قشم است كه در نواحی پراكنده ای از تنگه هرموز به سوی خاور و اقيانوس هند، در كرانه های دريای مكران (دريای عمان) به ويژه در كرانه های بندر گواتر ديده می شود. نام علمی حرا به نام دانشمند بزرگ ايرانی ابوعلی سينا، نام گذاری شده است. درختان حرا آب شور دريا را شيرين ساخته و از آن تغذيه می كنند.

جزیره قشم

جزیره قشم بزرگ ترین جزیره ایران است که در شمال غربی تنگه هرمز قرار دارد. شهر قشم مرکز این جزیره در شمال شرقی جزیره واقع شده است. بندر عباس با 12 مایل آبی فاصله، نزدیکترین شهر به قشم است. یک فصل گرم و مرطوب و طولانی و یک فصل کوتاه و معتدل، از ویژگی های آب و هوایی جزیره قشم است. صخره های دیدنی سواحل بندر قشم که محل تجمع خرچنگ های دریایی اند بخصوص در بعداز ظهرها و جنگلهای حرا که بین شمال جزیره تا بندر خمیر را فرا گرفته است منظره زیبایی را پدید آورده است. نام علمی درختان جنگل های حرا به افتخار دانشمند مشهور ایران – بوعلی سینا- که آنرا حرا نامیده است، نامگذاری شده است.

جزیره هندورابی

جزیره هندورابی با 8/22 کیلومتر مربع مساحت، در فاصله 325 کیلومتری بندرعباس و 133 کیلومتری بندرلنگه و در حد فاصل بین دو جزیره کیش و لاوان قرار گرفته است.

جزیره لارک

با 7/48 کیلومتر مربع مساحت، در فاصله 18 مایل دریایی از بندرعباس و شش مایل دریایی از شهر قشم در جنوب شرقی این شهر، در تنگه هرمز قرار دارد. این جزیره از کوههای آتشفشانی مخروطی شکل تشکیل شده است. در این جزیره فعالیت کشاورزی وجود ندارد و تنها فعالیت اقتصادی اکثر اهالی لارک، صید و غواصی است.

جزیره هرمز

جزیره هرمز صدفی با 9/41 کیلومتر مربع وسعت در فاصله 10 میلی جنوب شرقی بندر عباس و در میان آب های خلیج فارس قرار گرفته است. سطح جزیره هرمز را طبقات سازنده های رسوبی و آتشفشانی تشکیل داده و طبقات نمکی نیز به صورت تپه هایی، قسمت اعظم جزیره را پوشانده اند و اکثراً از جنس نمک طعام می باشند. استخراج و صدور خاک سرخ جزیرة هرمز یکی از مهم ترین منابع درآمد اهالی است.

جزیره هنگام

این جزیره 6/33 کیلومترمربع مساحت دارد و به شکل مخروط ناقصی است که در کرانه های جنوبی جزیره قشم واقع شده است. تنها فعالیت اقتصادی در جزیره هنگام که اکثر اهالی به آن مشغول اند ماهیگیری و صیادی است. از نقاط دیدنی جزیره تأسیسات بندری انگلیسی ها است. صید کوسه در اطراف جزیره یکی از دیدنی های این جزیره بشمار می رود.

جزیره ابوموسی

جنوبی ترین جزیره ایرانی آب های خلیج فارس جزیره ابوموسی است. این جزیره در 222 کیلومتری بندر عباس و هم چنین در 75 کیلومتری بندر لنگه واقع شده است.

آداب و رسوم :


مراسم زار

مراسم خاصی که برای بیرون کردن مرض از جسم بیمار اجرا می شود.

مراسم قبله دعا

مراسم دعا برای باریدن باران در زمان خشکسالی برگزار می شود.

مراسم زنبیل گردان

این مراسم برای بچه 18 ماهه یا دو ساله که هنوز راه نیفتاده است، انجام می گیرد.

نوروز

مراسم سال شمسي در کشور ما هميشه توأم با رسمها و آداب خاصي مي باشد که تنوع آن بسيار چشمگير است. نواحي مختلف ايران، همسو با تأثيري که از فرهنگهاي مجاور گرفته اند، اين مراسم را که اغلب بجا مانده از دوران باستان مي باشد، برگزار مي کنند. در منطقه مورد بررسي به نظر مي رسد بعلت نزديکي به خليج فارس و برگرفتن عناصري از فرهنگ کشورهاي عربي مجاور، خصوصأ پس از اسلام، اين مراسم خصوصأ نوروز به مرور کمرنگ تر شده و کمتر از مناسبتهاي مذهبي در يک سال قمري به آن توجه مي شود.

چهارشنبه سوري

مراسم شب چهارشنبه سوري عملأ در اين منطقه برگزار نمي شود و مردم عليرغم آشنايي با آن و دانستن مناسبت و ارتباط آن با عيد نوروز، آن را کمتر مورد توجه قرار مي دهند. در روزهاي قبل از عيد مردم در نواحي مختلف مراسم و آدابي دارند که تحت عناوين مختلفي از قبيل روز دمور، روز نوروزي مرده ها يا روز سفره اموات به چشم مي خورد.

روز دمور ruze damur

در شهر رودان، چند روز قبل از آغاز سال جديد، خانواده ها همراه با کودکان و گاه اقوام نزديک خود به باغهاي مجاور شهر، خصوصاً نخلستانها رفته و ضمن صرف ناهار در آنجا به کمک طنابي که از برگ درخت خرما بافته مي شود و چيلک chilak نام دارد، تابي به دو درخت خرما مي بندند که به آن دمور مي گويند. کودکان با آن تا غروب بازي کرده و عصر هنگام همگي به خانه هايشان باز مي گردند. البته اين رسم امروزه کمتر انجام شده ولي در گذشته اکثريت غريب به اتفاق مردم آن را انجام مي دادند.

روز نوروزي مرده ها

در روستاي سياه مغان مردم يک هفته قبل از عيد سفره اي در خانه خود يا به شکل اشتراکي در منزل اقوام يا همسايگان مي اندازند که به آن نوروزي مرده ها گفته مي شود. اين سفره که به مناسبت يادبود اموات در آخرين روزهاي سال انداخته مي شود، شامل غذاهايي است که هر کس به منظور خيرات براي اموات خود ريخته و در آن قرار مي دهد. يکي از اصلي ترين موادي که جهت خيرات در اين سفره گذاشته مي شود، خرماي ماليده اي است که از تابستان در مشک بدين منظور ذخيره مي شود. اين خرما همراه با باقلا پلو يا شير در اين روز صرف مي شود. در سفره نوروزي مرده ها شير کيسه اي (ماست چکيده) نيز مي گذارند. اين سفره پيش از اين بين ناشتائي و چاشت، بين صبحانه و ناهار، انداخته و مواد آن صرف مي شد. اما امروزه بعنوان ناهار خورده مي شود. اين مراسم در هر روزي غير از دوشنبه و چهارشنبه قابل اجرا مي باشد.

روز سفره اموات

در روستاي زيارت پير چوگان روزي تحت همين عنوان به چشم مي خورد. در اين روز که ده روز قبل از مراسم آن انجام مي شود، هرکس به فرا خور وضعيت مادي و اقتصادي اش براي خيرات اموات خود غذا يا ميوه و شيريني تهيه کرده و تمام روز در خانه خويش مراسم فاتحه و قرآن خواني برگزار مي کند. اين مراسم سرانجام با خوردن شام در منزل صاحب خانه پايان مي پذيرد.

خانه تکاني

مردم شهر رودان و روستاهاي تابع آن، چند روز قبل از آغاز سال نو شروع به خانه تکاني مي کنند. البته در بعضي نقاط مانند روستاي زيارت مردم خانه تکاني خود را اول پاييز انجام داده و ديگر براي نوروز اين کار را نمي کنند. خانه تکاني نوروزي همچون ساير نقاط کشور شامل شستن اشيای قابل شسشوي منزل و نيز گردگيري کلي خانه مي باشد.

جشن های مذهبی

جشن های مردمان استان هرمزگان به سه دسته جشن های ملی، خصوصی، محلی و مذهبی تقسیم می شوند. جشن های مذهبی به همان جشن های رایج در سراسر کشور در میلاد ائمه معصوم(ع) و مناسبت های مختلف مذهبی اطلاق می شوند. جشن های مذهبی تحت عنوان مولودی در استان هرمزگان جشن گرفته می شوند که این آیین ها در مسجد ها و مهدیه ها انجام می شوند. روزهای مولودی‎ خوانی كه در جزيره قشم برگزار می‎شود، به ترتیب تولد حضرت پيامبراکرم (ص)، معراج پيامبر(ص) در شب ٢٧ رجب، عید فطر در اول شوال و عید قربان در دهم ذیحجه هستند. مردم استان هرمزگان پای بند اصول دين اسلام بوده و به همين مناسبت، آداب و رسوم ايشان نيز بيش تر در حول و حوش مراسم مذهبی و برگزاری جشن‎ها و اعياد دينی قرار می گیرند. رفتن قبله دعا نوعی مراسم باران خواهی اهالی استان هرمزگان است که از مراسم قديمی مردم این استان بوده و تاکنون نیز حفظ شده و برای اهالی جنبه تقدس پيدا كرده است. در سال‎هايی كه در استان و به خصوص در جزایری چون قشم؛ به‎موقع باران نمی‎بارد و آب بركه‎ها و چاه‎ها تمام می شود و در دشت‎ها و صحراها، خشكی جای سرسبزی و خرمی را فرا می‎گيرد و درخت‎ها زرد می شوند و كشاورزان قادر به كشت و كار نيستند و حيوانات علوفه و آب نمی‎يابند و انسان‎ها تشنه می‎مانند، امام جماعت و پيشوای مذهبی قشم كه در عين حال مردی با تقوی و پرهيزگار است، به تكاپو افتاده و مقدمات رفتن مردم را به «مصلی» و اجرای مراسم «قبله دعا» فراهم می‎سازد. اين مراسم برای طلب باران است.

زنبيل گردانيدن

رسم زنبيل گردانيدن نیز از آیین های مرسوم در استان هرمزگان است. در هرمزگان گاهی اتفاق می‎افتدكه بچه‎ای در سن 18 ماهگی يا دو سالگی به اصطلاح محلی پا‎ نگرفته و راه نمی افتد. پدر و مادر طفل، برای راه افتادن بچه خود، يک روز بر و بچه‎های همسايه را خبر می كنند و فرزند خودشان را در يک زنبيل كه با پوشال درخت خرما، درست شده ؛ می گذارند و آن را به دست بچه‎های همسايه می سپارند تا زنبيل محتوی بچه را به درب حداقل شش خانه ببرند. بچه ها با ترتيب خاصی دو طرف زنبيل را گرفته و در حالی كه زنبيل را مثل يک تخت روان حركت می‎دهند با صدای بلند اين عبارت را می خوانند: كندو پا نداره، خيرش بكن به كندو، تا كندو پا بگيره، كندو پا نداره ، خيرش بكن ... بعد با همان تشريفات زنبيل را به درب خانه‎های ديگر می‎برند و عبارات بالا را دسته جمعی می‎خوانند و اين كار در حدود دو ساعت طول می‎كشد، در خاتمه مراسم دوباره زنبيل محتوی بچه را به خانه پدر و مادر طفل برگردانيده و بچه را تحويل می دهند. اهالی عقيده دارند كه بعد از انجام چنين مراسمی، طفل پا می‎گيرد و راه می‎افتد.

رسم قربانی برای ريزش باران

بر اساس يک رسم قديمی، همه ساله در استان هرمزگان به خصوص؛ جزيره قشم برای ريزش به ‎موقع باران و يا ريزش زودتر و بيشتر باران، تعداد قابل توجهی گوسفند قربانی می‎كنند و گوشت آن‎ها را به صورت خورش درآورده و به همراه برنج بين مستمندان توزيع می‎نمايند. مراسم در بيرون شهر صورت می گيرد و پیش از هر كاری اهالی به خواندن نماز می‎ايستند و سپس گوسفندها را ذبح می‎كنند، هم زمان با فراهم كردن مراسم قربانی، آب انبارهای خود را كه در محل به نام بركه معروف است؛ تخليه و تميز كرده و منتظر ريزش باران می مانند.
به سبب ساحلی بودن استان هرمزگان و محدود بودن كشاورزی و دام داری، ماهی و میگو سهم عمده ای در خوراک مردم اين استان ايفا مي كنند. غذاهای محلی و سنتی از مهم ترین جاذبه های اجتماعی به شمار می روند. تقريباً همه خوراک هایی که در اين استان تهيه و طبخ می شوند، ریشه در طبع محلی مردمان هرمزگان دارد. انواع قلیه رایج ترین غذای محلی استان به شمار می آیند. «قلیه» يک واژه عربی است و مفهوم عام آن نوعی خوراک است كه از گوشت درست می كنند. در نواحی ساحلی منظور از قليه؛ خورش ماهی و ميگو است. قليه انواع مختلفی دارد که قليه اسفناج، بادنجان، كدو ترش، برنج، به، هويج، پيتی، سغدی، قليه ماهی، قليه ميگو، كباب ميگو، آبگوشت ماهی، شينسيل ميگو، دم پخت ماهی، ماهی شكم گرفته، كباب ماهی، ته چین ماهی، ماهی برشته، کوفته ماهی، ماهی شور پلو، عرق گير ماهی، پلو ماهی، حواری ماهی، ماهی تنوری، گوشت سرخ کرده، ته چین گوشت، کتلت گوشت، کتلت خرچنگ، جریش، مضروبه، برنج مچبوس، مرگوک، رنگینه، سوراغ، مهیاوه، ماموسه و پاكوره از جمله برخی از آن ها هستند. برخی دیگر از انواع غذاها چون: دلمه برنج، دلمه برگ مو، خوراک چغندر، خوراک سيب زمينی، خوراک فاسوليا ، گنمه، دم پخت ماش، خورشت جگر، خورشت گل كلم، خورش كلم پيچ، خورش لوبيا سبز، خورش بادمجان، دال عدس، حلوای عسلی و ... از دیگر غذاهای محلی این منطقه به شمار می آیند.

قلیه ماهی

یکی از غذاهای خوشمزه و معروف جنوب کشور، قلیه ماهی است که ممکن است به روشهای مختلفی طبخ گردد. یکی از روشهای متداول آن این است که: پیاز و سیر را رنده و یا خیلی ریز خرد کرده و آنها را سرخ می کنند. سپس زردچوبه و سبزی ماهی (گشنیز و شنبلیله) را اضافه می کنند سپس ماهی را که ممکن است هوور، شورت و یا سنگسر باشد و قبلاٌ نمک زده شده است، به سیر و پیلز و سبزی ماهی اضافه کرده و سرخ می کنند تا به روغن بیافتد. در این مرحله تمر هندی را در آب گرم حل کرده، صاف می نمایند و لین آب تمر را به ماهی می افزایند گاهی به مقدار کمی (یک قاشق غذا خوری) آرد نیز به آن اضافه می کنند و می گذارند تا کاملاًجا بیفتد.

هواری ماهی ( پلو ماهی )

در این نوع غذا می توان از انواع ماهی ها استفاده کرد ولی بیشتر از ماهی هوور استفاده می شود که: ماهی سرخ شده با سیر و پیاز را با لوبیای پخته شده مخلوط کرده و در لا به لای برنج آبکش شده دم می کنند و یا به صورت کته یا دم پخت طبخ می شود. در نوع دوم هواری مقداری سبزی ماهی (گشنیز و شنبلیله) و کمی شبت را با سیر و پیاز سرخ کرده و ماهی را به آن اضافه می نمایند و بقیه مراحل مشابه فوق طی می شود. در انواع هواری از ماهی شوری استفاده می گردد.

ماهی شوری

برای تهیه مهی شوری ماهی هوور را به صورت خام قطعه قطعه کرده و یا ورقه ورقه می کنند و با نمک زیاد در ظرف پلاستیکی و یا حلبی مناسبی گذاشته، درب آن را می بندند (برای معطر شدن آن می توان پوست نارنج را به آن اضافه نمود ) و برای مدت طولانی در بیرون ار یخچال آن را نگهداری می کنند. نکته ای که باید در تهیه ماهی شوری رعایت کرد این است که از بکار بردن قاشق، ظرف و یا دست چرب پرهیز نمود و ظرف در بسته را برای مدت دو روز در برابر آفتاب قرار داد تا ماهی خودش آب بیندازد.

کتلت ماهی

برای تهیه ای غذا از ماهی مومغ استفاده می کنند. ابتدا ماهی را کاملاً تمیز کرده و سپس بخارپز می کنند و پس از جدا کردن تمامی تیغ ها، با سیر و پیاز و سبزی، ماهی را چرخ کرده سپس با تخم مرغ و نمک و فلفل و زردچوبه و کمی و کمی آرد خمیر مایه کتلت را تهیه نموده و سپس مانند کتلت گوشت در روغن سرخ می نمایند.

انواع ترشی

ترشی شیرین انبه

انبه نارس را برای تهیه ترشی پوست کنده مثل سیب زمینی قاچ زده و با نمک فراوان در ظرفی می ریزند و پس از مدت 24 ساعت آن را آبکش می کنند و در صورت شور بودن این کار را با سرکه انجام می دهند و سپس سرکه را با شکر (به ازاء هر ظرف سه لیتری سرکه یک لیوان و نیم شکر) به مدت 10 دقیقه می جوشانند. سپس انبه را با گشنیز، فلفل و در صورت تمایل کمی خردل به سرکه اضافه می نمایند. در این نوع ترشی می توان از سیر یا کشمش و بادام هم استفاده کرد

ترشی انبه با تمر هندی و رب گوجه فرنگی

ابتدا تمر هندی را در سرکه حل کرده و آن را صاف می کنند، سپس رب گوجه فرنگی را به آن اضافه می نمایند ( به ازای سه لستر سرکه یک کیلوگرم تمر، یک کیلوگرم رب گوجه فرنگی) سپس انبه را که مطابق روش گفته شده آماده نموده اند به آن اضافه کرده و در صورت غلیظ بودن کمی سرکه به آن می افزایند.

ترشی با پوست انبه

انبه را با پوست دو برش زده به طوری که قاچ های آن جدا نشده و شکل آن حفظ شود سپس نمک می زنند. پس از مدت 24 ساعت در هر انبه یک حبه سیر می گذارند و در ظرف چیده روی آن سرکه می ریزند و می گذارند تا جا بیفتد. ماهی ماده غذایی مفیدی است که در مناطق شمالی و جنوبی کشورمان یعنی مناطقی که در کنار دریا واقع شده اند جزو مواد اصلی و اساسی برنامه غذایی مردم این مناطق محسوب می شود. ماهی دارای ارزش تغذیه ای بسیار بالایی است و اکثر مواد مغذی مفید و ضروری برای انسان را به تنهایی داراست و این ویژگی مخصوص ماهی که آن را بین سایر مواد غذایی حائز اهمیت خاص ساخته است، نوع چربی موجود در آن است. ماهی محصولات دریایی با وجود آن که جزو مواد غذایی حیوانی هستند، ملی از نظر ترکیب چربی با سایر مواد حیوانی متفاوتند. چربی موجود در مواد غذایی حیوانی به طور عمده حاوی ترکیباتی به نام اسید های چرب اشباع شده هستند که این ترکیبات موجب بالا بردن کلسترول و سایر چربی های نامطلوب خون می شوند.بنا بر این افراط در مصرف چربی های حیوانی، سلامت قلب و عروق را به خطر انداخته و در نهایت منجر به سکته های قلبی و مغزی می شود. ولی ماهی و آبزیان با وجود آن که از دسته مواد غذایی حیوانی هستند با این حال نوع چربی موجود در آنها مشابه مواد گیاهی است و از اسیدها ی چرب اشباع نشده به نام امگا 3 در آبزیان وجود دارد که اثرات بسیار مهمی در سلامت انسان به عهده دارد و در پیش گیری از بسیاری از بیماریها و کنترل و کمک به بهبود اختلالات و عوارض مختلف نقش مهم و سازنده ای به عهده دارد. ماهی از منابع بسیار خوب پروتین محسوب می شود. پروتین موجود در ماهی از نظر کمیت و کیفیت قابل توجه است، بدین معنی که پروتین موجود در ماهی به شکلی است که به آسانی در دستگاه گوارش هضم و جذب می شود و به طور تقریباٌ کامل در بدن به مصرف می رسد ماهی یکی از منابع خوب آهن است و آهن در خونسازی و همچنین در حفظ مقاومت بدن در برابر میکروب ها نقش مهمی به عهده دارد. آهن موجود در ماهی به گونه ای است که جذب آن در دستگاه گوارش آسان بوده و به خوبی در بدن به مصرف می رسد علاوه بر آن آهن موجود در ماهی، جذب آهن منابع گیاهی را هم افزایش می دهد بنابر این نقش مهمی در پیشگیری از کم خونی ناشی از فقر آهن به عهده دارد همچنین ماهی حاوی مقدار قابل توجهی ویتامینهای گروه B، روی، فلوئور، ید و فسفر می باشد که هر کدام در رشد و سلامت کودکان، نوجوانان و بزرگسالان اهمیت بسزایی دارد.

لتنزوما latanzoma

بازي ويژه گروه سني ( 25 - 14 ) ساله جنس: (مذکر )وسايل بازي: کلاه پشمي يا پارچه اي تابيده شده. بازيکنان به دو تيم چهار نفري تقسيم مي شوند. محلي که بازي از آنجا آغاز مي گردد اصطلاحأ جا گه jagah ناميده مي شود. ابتدا همه بازيکنان يک تيم طرف جاگه و بازيکنان حريف در فاصله ده تا دوازده متري از آنها قرار مي گيرند. يک نفر از بازيکناني که کنار جاگه ايستاده اند، کلاهي پشمي، يا پارچه اي تابيده شده را بين انگشتان پاي خود گرفته و در حاليکه دو دستش را روي زمين مي گذارد آن را از پشت به سمت بازيکنان حريف مي اندازد. اگر بازيکنان حريف پارچه يا کلاه را در هوا بگيرند ياران وي، حق ادامه بازي را ندارند و کسي که پارچه را گرفته بر پشت آنکه بازي را آغاز نموده ، سوار مي شود و يک دور به گرد زمين بازي مي چرخد. سپس بازيکنان حريف بازي را ادامه مي دهند. در روستاي جغين اين بازي را لتنگا latanga مي نامند و به همين طريق انجام مي پذيرد.

کليکا kelika

بازي ويژه گروه سني ( 16 - 8 ) ساله جنس: (مذکر )وسايل بازي: چوب کليک به اندازه 15 سانتيمتر و چوب بزرگ به اندازه 85 سانتيمتر. بازيکنان به دو گروه مساوي تقسيم مي شوند. براي انجام اين بازي ابتدا روي زمين صاف شيار کوچکي ايجاد مي کنند که به آن گل gol مي گويند. دايره اي به قطر يک متر به دور آن مي کشند بطوريکه دايره مرکز آن باشد. بازيکنان يک گروه کنار گل مي ايستند و بازي را شروع مي کنند و ياران حريف در فواصل مختلف در مسيري که بازي انجام مي شود قرار مي گيرند. يکي از بازيکنان چوب کليک را بصورت افقي روي گل قرار مي دهد و با چوب بزرگ زير آن زده و قدري آن را بالا مي اندازد. سپس با ضربه اي محکم به آن مي زند تا دور شود. بازيکنان حريف در صورتيکه چوب را نتوانند در هوا بگيرند، آنرا از روي زمين برداشته و به طرف بازيکن زننده پرتاب مي کنند، تا درون دايره بيفتد. اگر چوب در دايره افتاد بازيکن کنار مي رود و ياران وي بازي را ادامه مي دهند. در صورتيکه بازيکنان حريف موفق شوند چوب را در هوا بگيرند نوبت بقيه ياران بازيکن حذف مي شود و بازي بدست حريف مي افتد. اما در صورتيکه چوب کليک در دايره نيفتد بازيکن زننده حق دارد سه بار چوب بزرگ به آن بزند تا به هوا بپرد و با ضربه اي آن را دور کند. سپس از فاصله اي که چوب کوچک روي زمين افتاده تا محل دايره را با چوب بزرگ مي پيمايد و هر چوب يک امتياز براي گروهش منظور مي شود. آنچه در مورد اين بازي شرح داده شد صورت عمومي و کلي اين بازي است. اين بازي در روستاي زيارت قواني خاص ديگري دارد. بدين صورت که ترتيب نوبت بازيکنان يک تيم مستلزم گرفتن کليک در هوا، دوبار بوسيله يک دست يا سه بار بوسيله دو دست توسط بازيکنان حريف است و زمان بازي در غير اينصورت تا موقعي است که تعداد شمارش چوب بزرگ از گل تا کليک طبق شرح مذکور به عدد صد برسد. که در اين هنگام بازي عوض مي شود و بازيکنان تيم مقابل بازي را ادامه مي دهند. در روستاي اسلام اين بازي به گونه ديگري انجام مي شود. براي اين منظور هنگاميکه بازيکن چوب کوچک را بوسيله چوب بزرگ از گل دور کرد چوب بزرگ را داخل شيار يا همان گل مي گذارد و بازيکنان حريف چوب کوچک را پرتاب مي کنند تا به اين چوب برخورد کند بايد بازيکن کنار برود و در صورت داشتن يار ديگر بازي بوسيله او دنبال مي شود. اما در صورتيکه چوب کوچک به چوب بزرگ اصابت ننمايد بازيکن حق دارد چوب بزرگ را بردارد و سه بار به چوب کوچک بزند تا بطرف بالا بپرد و با ضربه اي آن را دور بفرستد. سپس فاصله شيار تا چوب کوچک را با چوب بزرگ اندازه مي گيرد و به تعداد اندازه چوبي که پيموده ، چوب کوچک را نگه داشته و با چوب بزرگ به آن مي زند تا از شيار دور شود. هر جا که اين چوب افتاد بازيکن حريف آن را برداشته و با حبس نفس، کلمه لايي layi را بصورت کشيده تلفظ مي کند، بطوريکه نفسش قطع نگردد و بدين شکل فاصله بين چوب کليک تا شيار را طي مي نمايد. اگر توانست و نفس کم نياورد بازي را از دست بازيکن مقابل مي گيرد و خودش به بازي ادامه مي دهد. اما در غير اينصورت حريف به بازي خود ادامه خواهد داد تا هنگاميکه او موفق به اين کار بشود. بقيه بازي به شرح قبلي است.

شش خانه ses xane

بازي ويژه گروه سني ( 13 - 10 ) ساله جنس: (مذکر و مؤنث )وسايل بازي: سنگ صاف کوچک ابتدا روي زمين صاف يک مستطيل رسم مي نمايند و آنرا به شش قسمت تقسيم کرده و به ترتيب شماره گذاري مي کنند. يک بازيکن سنگ را در خانه شماره يک مي اندازد و يک پاي خود را داخل خانه مي گذارد . پاي ديگر را بالا برده و با ضربه سنگ را به خانه شماره دو مي برد و به همين ترتيب ادامه مي دهد تا به خانه شماره چهاربرسد. در آن خانه استراحت مي کند. يعني پايي را که بالا برده روي زمين مي گذارد. دوباره يک پاي خود را بالا آورده و سنگ را با ضربه از خانه چهاربه خانه پنج و از آنجا به خانه شش منتقل مي نمايد. هنگاميکه سنگ به خانه شماره شش انتقال داده شد، بازيکن بايد با يک پرش از خانه پنج به خانه شش، سنگ را با يک ضربه به بيرون مستطيل انتقال دهد و خودش نيز بلافاصله از خانه ششم بپرد و هيچگونه توقفي در آنجا ننمايد. در مدت انجام اين بازي، اگر پاي بازيکن روي خطهاي مستطيل بزرگ يا روي خطهاي خانه هاي درون آن قرار بگيرد يا سنگ او روي اين خطها بيفتد به اصطلاح سوخته است و بازي را بايد به حريف واگذار نمايد . اما اگر بازي را با موفقيت به پايان ببرد يک امتياز برايش بحساب مي آيد. انجام اين بازي در تمام نقاط مورد بررسي به همين صورت است.

مجولا

بازي گروه سني ( 25 - 13 ) ساله جنس: (مذکر)وسايل بازي: استخوان زانوي گوسفند و سنگ .ابتدا چند نفر با هم دايره اي به قطر 5 متر روي زمين رسم مي کنند و چند استخوان زانوي گوسفند که اصطلاحأ به آنها مجول گفته مي شود، در اين دايره به صورت عمودي قرار مي دهند. سپس به نوبت از فاصله ده متري به طرف آنها سنگ پرتاب مي کنند. اگر سنگ به مجول بخورد وآن را بيندازد ولي از دايره بيرون نرود، فرد ديگري با سنگ به مجول افتاده مي زند تا از دايره خارج شود. اگر موفق شد سنگ ديگري به مجول بعدي مي زند و بدين ترتيب هر کس مجول بيشتري را بتواند طبق اين روال به بيرون دايره هدايت کند، برنده مي شود. اين بازي در بين اهالي روستاهاي زيارت پير چوگان و نازدشت وجود دارد.
پوشاك زنان استان هرمزگان تلفيقي از پوشاك سنتي عربها و هنديها است. پوشاك اصلي زنان شلوار، پيراهن، زيرپيراهن، روسري و چادر است. پيراهن‌هاي زنانه در كل منطقه هرمزگان از آرايش كلي و يكساني پيروي مي‌كند و در ابتداي امر رنگ و در مرحله بعدي طرح اين پوشاك بيننده را به خود جذب مي‌كند. سرپوش كلي زنان روسري بلندي به نام ارني و جلبيل است. در لبهاس زنان نوارهاي تزئيني رنگي به كار مي‌رود. روبنده و بروكه از ملحقات پوشاك زنانه هستند. خلخال، پتري و ككولي از زيورآلات زنان است. دمپايي معمولي و صندليهاي كف تخت راحتي پايپوش زنان است. پوشاك مردانه عبارتست از شلوار كه امروزه از همان شلوارهاي شهري استفاده مي‌شود. اكثر پيرمردان در فصل گرما از لنگ استفاده مي‌كنند. پيراهن جلوباز و دكمه‌دار است. پوشاك مردان از مناطق همجوار استان مقل اقوام بلوچ و پاكستاني تاثير گرفته است. سرپوش مردان دو نوع است عمامه‌ها و سرپيچ‌ها و نوع ديگر كلاههايي كه بنا بر محيطهاي مختلف شكل و آرايش خاصي دارند. اغلب مردان از كفشهاي ورزشي ايراني و يا كفش‌هاي لاستيكي روباز استفاده كرده و جوراب هم به پا نمي‌كنند.

نام فصلها

فصلهاي سال در منطقه مورد بررسي بشرح زير نامبرده مي شوند: 1- بهار
2- تابستان(گرما)
3- پاييز
4- زمستان

نام ماهها

نامبرده ماهها در گذشته به روشهاي گوناگون صورت مي گرفته، نمونه مشروح زير يکي از شيوه هاي نامبردن ماهها در طول سال بوده است: بهار: حمل- ثور- جوزا تابستان: سرطان- اسد- سنبله پاييز: ميزان- عقري- قوس زمستان: جدي- دلو- هوت علاوه بر آن ذکر ماههاي سال قمري نيز در گذر ايام از گذشته تا به امروز متداول مي باشد. امروزه نامبردن ماههاي سال شمسي در کل منطقه رايج بوده و اين امر در ميان نسل جوان و دانش آموز رواج بيشتري دارد. در بين اهالي تيرماه تابستان بلحاظ گرمترين ايام در طول سال ماه خرما پزان يا کنگ پز Kong paz ناميده مي شود. (خرماي نارس را کنگ گويند). اولين ماه از فصل پاييز هم در عمده نقاط مختلف تحت عنوان مهره جان MehreJan شناخته مي گردد. در روستاي زيارت پير چوگان ديماه بلحاط سردترين ايام در فصل زمستان به نام هيزم پزان شناخته شده و اهالي اين امر را ناشي از برودت هوا و نياز به بر افروختن آتش در اين هنگام مي دانند.

شروع و پايان سال

بهار زود رس در منطقه مورد بررسي غالبأ از آخرين ماههاي فصل زمستان آغاز مي گردد و اهالي در اين ايام انتظار بارش بارانهاي بهاري را دارند.

باران نيسان

به مجموعه بارانهائي که در ايام نوروز (فروردين ماه) ببارد گفته مي شود و اهالي معتقدند که اين باران براي کشاورزي بسيار مفيد است.

چله جوزا

گرمترين ايام سال را در برخي نقاط همچون رودان و جغين تحت عنوان چله جوزا نام مي برند. مدت آن چهل روز و از 20 خرداد تا آخر تير ماه محسوب مي گردد. اهالي منطقه کاشت نهال نخل را در طول ايام اين چله انجام مي دهند.
موسیقی جنوبی ملهم از طبیعت تفتیده و گرم این منطقه، سرشار از شور و انرژی و حرارت، یادآور تلاش و مجاهدت در پهنه های مختلف زندگی، شکست ها و پیروزی های آنان است. آن چه بیش از همه برای مطالعه موسیقی هرمزگان دارای اهمیت به نظر می رسد، ترکیب جمعیتی این منطقه است. در این منطقه به جز ساکنان محلی، اقوام دیگری از جمله مهاجرین بسیار قدیمی آفریقایی نیز زندگی می کنند. موسیقی سواحل جنوب ایران؛ به عقیده بعضی از کارشناسان، با موسیقی بومیان آفریقایی پیوندی عمیق و ریشه دار یافته است. موسیقی به صورت های مختلف در هرمزگان اجرا می شود که برخی از آن ها در زیر می آید:

سبالو

یکی از فرم های معمول در موسیقی محلی استان هرمزگان سبالو نامیده می شود. سبالو آوازی است که با دایره همراهی می شود و به وسیله ی خوانندگانی که دایره وار کنار هم می نشینند، اجرا می شود. خوانندگان هم زمان با اجرای سبالو، شانه های خود را به طرف راست و چپ منظماً حرکت می دهند . رقص و موسیقی سبالو متاثر از موسیقی آفریقایی است.

بزله

یکی دیگر از فرم های رایج موسیقی محلی است. یزله به وسیله گروهی از خوانندگان غیر حرفه ای اجرا می شود و فقط با دست زدن همراه است. در این موسیقی، ملودی بیش از همه دارای اهمیت است و به متن چندان اهمیتی داده نمی شود.

لیوا

نوعی دیگر از موسیقی بومی استان هرمزگان؛ لیوا(Liva) است که نوعی از اجرای موسیقی بندری بوده که از موسیقی عربی و آفریقایی به خصوص سواحل زنگبار متاثر شده و به این دیار آمده است. در این نوع اجرای موسیقی از دهل های بزرگ و کوچک هم چون پیپه(Pipa)، جفه(Joffa)، پونکه(Punka) و تویری(Tovairi) استفاده می شود. این نوع موسیقی بیش تر در مراسم شادی و سرور اجرا شده و با رقص فردی و جمعی با ریتم های خاص اجرا می شود.

موسیقی زار

این نوع موسیقی نیز یکی از یادگاران روزگار گذشته این منطقه است. در مراسم زار از سازهای مختلفی استفاده می شود. یکی از این سازها تبیره یا تنبوره نام دارد، که فقط توسط «بابا زار» یا شخص دیگری که او اجازه دهد ؛ نواخته می شود. مضراب این ساز از شاخ گاو یا گوسفندی که برای اجرای مراسم قربانی شده، ساخته می شود.

رقص ازوا

در روزهای عيد قربان، عيد فطر و خصوصاً در عروسی‎ها، عده‎ای از ناخداها، جاشوها و ماهی گيران قشمی با ساز و دهل و طبل‎های بزرگ به كوچه‎ها و خيابان‎ها و ميدان‎های شهر آمده و به علامت شادی و خوشحالی در حال نواختن طبل‎ها، به رقص و پای كوبی می‎پردازند. از دیگر آیین های مردم استان هرمزگان؛ رقص هايی است، که ظاهراً برای دفع بعضی بادها و درمان بيماران سودمند است. باورهای مربوط به بادهای زار، از راه اتيوپی (حبشه) در سرزمين های اسلامی، راه يافته است و باورهای همانند آن چه در ايران وجود دارد، در مصر، عربستان و عمان نيز زير عنوان «زار» ديده می شود. مسلمانان و مسيحيان اتيوپی، بر اين باوراند که زار از جمله ارواح خبيثه ای است که در رودها و چشمه ها به سر می برند و گاه در کالبد انسان ها نيز وارد می شوند. انجام پاره ای مراسم، به ويژه رقص های گوناگون، اين ارواح را مجبور به ترک کالبد انسان می کند. اين کار بيش تر توسط زنی انجام می شود، و مراسم چند شبانه روز به درازا می کشد. رقص همراه با صدای طبل های کوچک و بزرگ است. در سومالی نيز همين رقص به نام «سار» وجود دارد.

مشاهیر :


علی باباچاهی شاعر

در سال 1321 شمسی از پدری تنگستانی و مادری بوشهری در بندر کنگان دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در بوشهر و تحصیلات عالی را تا لیسانس زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه شیراز گذرانید. باباچاهی از شاعران معاصر و دارای زبان خاص و پر تصویر شعری است. کتابهای در بی تکیه گاهی، از نسل آفتاب، صدای شن، آوای دریا مردان، جهان وروشنایی های غمناک دو کتاب شعر برای کودکان سوغات بهار، چه کسی در قفس را باز کرد، گزیده اشعار و کتاب تحقیقی شروه سرایی در جنوب ایران کتاب گزاره های منفرد درباره شعر و مقالات و اشعار فراوان دیگر از او منتشر شده است.

صنایع دستی :


صنايع دستي استان

استان هرمزگان با توجه به بافت سنتی، آداب و رسوم خاص و فرهنگی غنی و ریشه دار، از قدیم الایام بخش مهمی از انواع صنایع دستس را در خود جای داده و به همین جهت همواره در طول تاریخ مورد توجه محققان و تاریخ شناسان گوناگون قرار گرفته است. با در نظر گرفتن این مهم و در راستای اهداف برنامه سوم توسعه مدیریت صنایع دستی استان هرمزگان، برنامه ها و سیاست هایی را تعیین و اجرا نموده است. هر چند که اجرای طرح های مصوب به همراه تنوع ارگان ها و سازمان هایی که به صورت موازی در امر صنایع دستی عمل می کنند اشکالات مهم و بعضا جبران ناپذیری را به همراه داشته است لیکن بحمدالله با تصویب تغییر شرکت سهامی صنایع دستی به سازمان صنایع دستی، یکپارچگی بیشتر و نتایج بس مفیدتری را در آینده شاهد خواهیم بود. در هر صورت در برنامه پنج ساله سوم توسعه، این مدیریت اقدامات بسیاری را در بخش های مختلف آموزش، تحقیق و توسعه رشته های رو به زوال، توسعه مراکز آموزشی، توسعه رشته های آموزشی، اعطای مجوزهای لازم و تسهیلات و بسیاری اقدامات جدی و زیربنایی دیگر به انجام رسانیده است که به صورت مدون در گزارش پیوست مراتب طرح شده و دلایل عدم و عدم تحقق اهداف پیش بینی شده مورد بررسی قرار گرفته است.

صنایع دستی بومی

در استان هرمزگان صنایع دستی بومی از جایگاهی ویژه در فرهنگ و سنت های مردم برخوردار می باشد. بعنوان مثال رودوزیهای سنتی که از جمله مهمترین رشته های صنایع دستی این منطقه است. جز لاینفک پوشش بومی زنان و دختران منطقه می باشد و یا نوعی حصیر به نام «تک» در نواحی روستایی هم بعنوان زیرانداز و هم بعنوان بخشی از پوشش سقف خانه ها مورد استفاده قرار می گیرد. نکته دیگر اینکه با درنظرداشتن موقعیت مرزی استان و رویارویی ساکنان مدرسه با فرهنگ های بیگانه، محفوظ ماندن این جایگاه و استفاده از صنایع دستی بویژه در پوشش خانم ها بسیار ارزشمند است و حاکی از توجه و عنایت مردم استان به اینگونه صنایع و حفظ نمادهای سنتی و بومی منطقه می باشد.

محصولات سفالی

تولیدات سفالگران مینابی عمدتاً ظروف سفالی می باشد که از آن جمله اند: نوعی کوزه آب به نام «جهله» انواع گلدان، قلیان، سرقلیان، اسفندسوز در باز و قفسی «گشته سوز» این ظروف سفالی بیشتر توسط ساکنین نواحی روستایی مورد استفاده قرار می گیرد.

محصولات حصیری

محصولات حصیری مشتمل بر سجاده حصیری، بادبزن، نوعی سبد حصیری گرد و دردار بلند جهت نگهداری البسه، نوعی زیرانداز به نام «تک» که در نواحی روستایی به منظور پوشاندن سقف خانه ها نیز مورد استفاده قرار می گیرد، درپوش کوزه، نوعی سینی گرد و بزرگ به نام «سپ»، «دمکش»، گلدان حصیری، ظرف میوه، ظرف نگهداری نان «کفه».

بافته های داری سنتی

بافته های داری سنتی شامل قالی افشار، جاجیم، گبه، انواع گلیم، خورجین، نوعی روانداز با پرزهای بلند به نام «خرسک» که گاهی به عنوان زیرانداز مورد استفاده قرار می گیرد.

حصيربافی

از حصير بافی بايد به عنوان رايج ترين و معمول ترين صنعت دستی استان هرمزگان نام برد، چرا که ماده اوليه مورد نياز حصير بافی برگ درخت خرما بوده که به حد وفور در اختيار صنعتگران است و توليد انواع فرآورده های حصيری که کاملاً جنبه مصرفی دارد، روستاهای ميناب، يشاگرد، بندر لنگه و اطراف آن از مناطق مهم بافت حصير است که اکثر کار آن توسط زنان و دختران منطقه صورت می گيرد. مواد اوليه مورد مصرف عبارت است از برگ درخت خرما(پيش مُغ) و ضايعات درخت خرما و گياهی به نام "مور. حصير بافان ميناب در روستاهای بهمنی، چلو، نصيرابی، محمودی و قاسم آباد ساکن هستند.

سفالگری

سفالگری در روستاهای حکمی، گوربند و شهوار از توابع شهرستان ميناب و روستاهای لشتگان از توابع بندر عباس رواج دارد.

گلابتونه دوزی

زردوزی که در نقاط مختلف ايران به «کم دوزی»، «گلدوزی»، «برودری دوزی» و «کمان دوزی» شهرت دارد، در اکثر نقاط ايران رواج دارد و در استان هرمزگان بويژه شهرهای بندر لنگه، بندر عباس و ميناب رونق بسيار دارد. از گلابتون دوزی برای توليداتی نظير دمپايی، شلوار های زنانه، سر آستين، پيش سينه، دور يقه، لبه پرده، ديوارکوب، پشتی، کوسن، سجاده، جلد قرآن و تابلو استفاده می کنند.

خوس دوزی

اين هنر به کمک نوارهای نقره ای باريک و برروی پارچه توری ريز بافت تجلی يافته و گاه ستاره هايی فلزی برروی پارچه می نشانند، و ازآن برای تزئين مقنعه، دستار(چادر زنانه) استفاده می شود. پارچه مصرفی معمولاً به رنگ های سياه، سفيد، سبز و زرشکی است که هر دو روی پارچه شکل يکسان دارند.

بادله دوزی

بادله دوزی يا "تلی بافی" عبارت است از بهم پيوستن چند نوع زری با يکديگر به صورتی که زری بزرگ دروسط و زری های کوچک در اطراف قرار می گيرند. بادله به شکل نوارهايی با پهنای 15 سانتيمتر توليد می شود که معمولاً برای لبه شلوارهای زنانه مورد استفاده قرار می گيرد.

سوزندوزی

نوع ديگر از رودوزی است که فقط در بخش "وشاگرد" و توسط زنان و دختران روستايی به شيوه زنان بلوچ انجام می گيرد و دليل آن نزديکی منطقه به استاستان سيستان و بلوچستان است.

قاليبافی

مناطق توليد قاليبافی در استان هرمزگان عبارتند از: بندرعباس, روستای درتوجان و بخش حاجی آباد. اغلب توليدکنندگان را عشاير اسکان يافته ايلهای افشاريه ورائينی تشکيل داده که به توليد و تهيه انواع قالی و قاليچه, رويه پشتی و چنته مشغول هستند. توليدکنندگان معمولاً پشم مورد نياز خود را از سيرجان خريداری کرده و خود به ريسيدن و رنگرزی آن اقدام می کنند. نوع گره رايج "گره فارسی" است و نقشه هايی که در بخش حاجی آباد و روستای "درتوجان" بافته می شود نقشه های افشاريه است که به نامهای بوته شاهی، ماه و ستاره ای، سه کله، خشتی، گنبدی، شکارگاه، بچه بغل، سماوری و ... معروف هستند.

خرسک بافی

خرسک عبارت است از بافت نوعی فرش با پرزهای بلند و درشت بافت که بافت آن با رنگ های بسيار محدود انجام می شود. در بافت سنتی آن از رنگ طبيعی پشم استفاده می شده است. پرز, تار و پود کلفت آن از پشم است و از پود رو استفاده نمی شود. در قديم از آن به عنوان روانداز استفاده می کرده اند. امروزه از اين نوع بافت برای توليد پادری و کناره در اندازه های مختلف استفاده می کنند. نقوش خرسک معمولاً هندسی بوده و بافت آن در روستای "درتوجان" رواج دارد.

شيريکی پيچ

از ديگر توليدات استان هرمزگان شيريکی پيچ را می توان نام برد که مرکز توليد آن روستاهای بخش حاجی آباد بوده و دليل رونق آن همسايگی منطقه با استان كرمان است.

چادرشب بافی

چادرشب بافی يا "کاربافی" از ديگر صنايع دستی استان هرمزگان است که در روستاهای کليبی و سرريگان از توابع ميناب و روستاهای سيروئيه، احمديه و فارقان رواج دارد.

چنته بافی

چنته بافی در منطقه وشاگرد به وسيله دارهای زمينی و توسط زنان انجام می شود. نقش ها اغلب به صورت هندسی و ذهنی بافت است. اطراف چنته را به وسيله صدف های دريايی و منگوله های رنگی تزئين می کنند. از چنته بيشتر برای تزئين کپرها استفاده می شود.

صنايع دستی دريايی

همه ساله به هنگام جزر و مد دريا, مقادير متنابهی از انوع صدف ها, حلزون ها و بقايای آبزيان خليج فارس در سواحل جزاير متعدد اين خليج (کيش، ابوموسی، لارک، قشم، هرمز و ...) می ريزد که توسط اهالی بومی جمع آوری شده و توسط افراد باذوق از آنها تابلو، مجسمه ها و اشياء گوناگونی توليد می شود. مواد اوليه مصرفی شامل پوسته حلزون ها، صدف ها، استخوان ماهی، گوش ماهی و مرجان است و برای اتصال قطعات انتخاب شده از چسب بی رنگ استفاده می کنند.

سوغات :


خدمات گردشگری :


روستاهاي هدف گردشگري

  • شهرستان ابوموسی
  • شهرستان بستک
  • شهرستان بندر عباس
  • شهرستان بندر لنگه
  • شهرستان جاسک
  • شهرستان رودان
  • شهرستان قشم
  • شهرستان گاوبندی
  • شهرستان میناب
  • شهرستان خمیر

مراکزفرهنگی

مجتمع تجاری زیتون به عنوان اولین مرکز تجاری مدرن و مجتمع تجاری نیلی و اخیرا مجتمع تجاری ستاره جنوب(شامل واحدهای تجاری، مسکونی، تفریحی، شهربازی کودکان و سینما) درکنار بازار های سنتی مثل بازار اوزی ها، بازار لاری ها، بازار شهرداری و بازار روز فعال هستند. بازار ستاره شهر دارای سینمای کودک و نوجوان و بزرگسال و نیز مرکز تجاری شهر از جمله بازار های در حال احداث می باشند و مراکز تجاری گامبرون، کارگزاری، ملکه آسمان ها، سرو، مروارید نیز در دست اجرا می باشند.

سینماها

نام تلفن
انقلاب 2240599
پیروزی 2242602
ستاره 2232260
انقلاب امام خمینی 2245554
شهراد 2222367
شهرزاد 2247374

پارک ها

نام تلفن
پارک شهر آزادگان 3331075
شهیدتندگویان 9-3553418
پارک دباغیان 3330383
پارک جنگی نخل ناخدا 3342952
نام درجه نشانی تلفن
هتل آتیلار3 4 بندرعباس، بلوار امام خمینی میدان 17 شهریور 0761-2227420-5
هتل هرمز 5 بندر عباس بلوار امام خمینی میدان انقلاب 0761-3342201-5
هتل گنو 2 بندرعباس، انتهای رسالت جنوبی- بلوار آزادی- جنب تالار شهید اوینی 0761-6669816
هتل حمزه 1 بندرعباس، ميدان ابوذر، خيابان دکتر علی شريعتي شمالی 2223477 -0761
هتل بوعلي 1 بندرعباس، ميدان ابوذر شمالي 0761-2222516
هتل چهارفصل 2 بلوار بوستان ملت 0761-2222158